Gradiente Gradiente
Gradiente Gradiente
Gradiente
f f f f
xi yj zk (1)
∂ ∂ ∂
∇ = + +
∂ ∂ ∂
f f ∂ u f ∂ u f ∂u i
u x u x u x
∂ 1 ∂ 2 ∂ 3
∇ = + +
∂ 1 ∂ ∂ 2 ∂ ∂ 3 ∂
f ∂ u f ∂ u f ∂u j (2)
u y u y u y
∂ 1 ∂ 2 ∂ 3
+ + +
∂ 1 ∂ ∂ 2 ∂ ∂ 3 ∂
f ∂ u f ∂ u f ∂u k
u z u z u z
∂ 1 ∂ 2 ∂ 3
+ + +
∂ 1 ∂ ∂ 2 ∂ ∂ 3 ∂
f f u
∂ f ∂ u f ∂ u xe xe xe
u x u x u x h u h u h u
∂ 1 ∂ 2 ∂ 3 1 ∂ 1 ∂ 1 ∂
∇ = + + + +
1 2 3
∂ 1 ∂ ∂ 2 ∂ ∂ 3 ∂ 1 ∂ 1 2 ∂ 2 3 ∂ 3
f u
∂ f ∂ u f ∂ u ye ye ye (3)
u y u y u y h u h u h u
∂ 1 ∂ 2 ∂ 3 1 ∂ 1 ∂ 1 ∂
+ + + + +
1 2 3
∂ 1 ∂ ∂ 2 ∂ ∂ 3 ∂ 1 ∂ 1 2 ∂ 2 3 ∂ 3
f u
∂ f ∂ u f ∂ u ze ze ze
u z u z u z h u h u h u
∂ 1 ∂ 2 ∂ 3 1 ∂ 1 ∂ 1 ∂
+ + + + +
1 2 3
∂ 1 ∂ ∂ 2 ∂ ∂ 3 ∂ 1 ∂ 1 2 ∂ 2 3 ∂ 3
∇ f h uf e uu
=
1
1
∂
∂ 1
1
∂
∂
1
1
+
∂
∂
u
u
2
1
+
∂
∂
u
u
3
1
+
fe u
h u u
1
2
∂
∂ 2
2
∂
∂
2
2
+
∂
∂
u
u
1
2
+
∂
∂
u
u
3
fe u ∂ ∂ u ∂u
h u u u u
1 ∂ 1 2 3
+ + +
3
3 ∂ 3 ∂ 3 ∂ 3 ∂ 3
∇ f = ∑i hi ufi ei 1 ∂
∂
(4)
3
, y = 5 sin
𝜋
3
,z = 25
x =
5
2
, y =
5
2
3
, z = 25
y su gradiente es f x y z - xi - yj k
∇ ( , , ) = 2 2 +
( ∇ f )
5
2
,
5
2
3
, 25 = - i- 5 5 3 + j k
Por lo tanto la ecuación del plano es
- i-5 5 j k
3 + · x- i y- 5
2
+
5
2
3
j z- k
+( 25) = 0
- x- - y-
5
5
2
5 3
5
2
3
+( z- 25) = 0
-x - y 5 +
25
2
5 3 +
75
2
+ z- 25 = 0
- x - y 10 + 25 10 3 + 75 + 2 z-
z- 50 = 0
- x-
x- y 10 10 3 +2 z + 50 = 0
= sin 𝜃 cos 𝜃 0
ez k
𝜃
0 0 1
j
𝜌'
k ez
𝜃'
0 0 1
'
Luego,
e - e
e - e
𝜌 cos 𝜃 sin 𝜃 0 cos 𝜃' sin 𝜃' 0 𝜌'
ez ez
𝜃 𝜃'
0 0 1 0 0 1
e e
'
- -
e - - - e
𝜌 cos(
cos (𝜃 𝜃') sin(
sin (𝜃 𝜃') 0 𝜌'
= sin(
sin (𝜃 𝜃') cos(
cos (𝜃 𝜃') 0 (5)
ez ez
𝜃 𝜃'
0 0 1
'
= 𝜌𝜌 +
1
V = 𝜌' cos 𝜃'( cos 𝜃'𝜌' - sin 𝜃'𝜃' ) + 𝜌' sin 𝜃'( sin 𝜃'𝜌' + cos 𝜃'𝜃' ) + zk
'
V zk
2
= 𝜌'𝜌' + '
2
V -V1 2
= 𝜌𝜌 - 𝜌'𝜌' + ( z-z k ')
= 𝜌 cos 𝜃 - 𝜋
3
𝜌' + sin 𝜃 - 𝜋
3
𝜃' - 5𝜌' + ( z- k 25)
f
∇ (𝜌, 𝜃, z ) = ∇ z- 𝜌
2
= - 2𝜌'𝜌' + k
= - 2(5)𝜌' + k
= - 10𝜌' + k
La ecuación del plano finalmente será:
( -
10𝜌' + k )· 𝜌𝜌' cos 𝜃 cos
𝜋
3
+ sin 𝜃 sin
𝜋
3
+ sin 𝜃 - 𝜋
3
𝜃' - 5𝜌' + ( z- k
25) = 0
3
+ sin 𝜃 sin
𝜋
3
+ 50 + ( z- 25) = 0
- 5𝜌 cos 𝜃 - 5 3𝜌 sin 𝜃 + z + 25 = 0
Divergencia
Definamos el concepto de flujo de un campo vectorial a través de un elemento diferencial de
superficie como
B
d 𝛷 = B dS ·
𝜃
dS
Como producto interno, si el ángulo entre B y dS es 90° el flujo será cero y por lo tanto no
habrá líneas de campo que atraviesen a la superficie.
Ahora definamos las superficies que delimitan a un elemento diferencial de volumen de la
siguiente manera
u 3
B 2
| u 2
dS 2| u du
2
+
2
dS 2| u 2
B | u du
u
+
u
2 2 2
u u u
1 2
( 1, 2, 3)
d 𝛷2 = d u du d u
𝛷 + 𝛷
B dS u du - B dS
+
2 2 2
= 2 2|
2
+
2
2 2| u 2
= ( B du du h h ) u du - B du du h h
( ) u
du du B h h - du du B h h
2 1 3 1 3 + 2 1 3 1 3
2 2 2
= 1 3
( 2 1 3
) u du2
+
2
1 3
( 2 1 3
) u 2
Si se expande ( Bhh
2 1 3
) u du en series de Taylor alrededor de u se tiene:
2
+
2
2
( Bhh 2 1 3
) u du2
+ 2
= ( Bhh 2 1 3
) u 2
+
∂ u B h h du
∂
( 2 1 3
) 2
+ ⋯ (6)
Luego, el flujo d queda como
2
𝛷2
d ∂( B h h du du du )
(7)
u
2 1 3
𝛷2 = 1 2 3
∂ 2
ó también,
d B h h dV
1 ∂( )
h u
2 1 3
𝛷2 =
∂ 2
que es igual a
d B h dV
hu h
1 ∂ 2
𝛷2 =
∂ 2 2
sin pérdida de generalidad puedo encontrar el diferencial de flujo total sumando expresiones
análogas en las otras dos direcciones,
d𝛷 =
1
∑ Bih dV
h i ui hi ∂
∂
DivBB
Div
∂ ∂
∂(𝜌 ) 𝜌 1
z
1 𝜌
= + +
𝜌 ∂𝜌 ∂𝜃 ∂
B 1∂ B ∂ Bz (9)
z
1 ∂ 𝜃
= (𝜌 𝜌
)+ +
𝜌 ∂𝜌 𝜌 ∂𝜃 ∂
• Esféricas:
DivBB r
Div r 2
Br r 2
B r 2
B
r r r
1 ∂ sin 𝜃 ∂ sin 𝜃 ∂ sin 𝜃
= + 𝜃
+ 𝜑
2
sin 𝜃 ∂ 1 ∂𝜃 ∂𝜑 sin 𝜃
r r Br r B r B (10)
1 ∂ ∂ ∂
r
2
= sin 𝜃 + (sin 𝜃 𝜃
)+ 𝜑
2
sin 𝜃 ∂ ∂𝜃 ∂𝜑
Otro sistema coordenado es por ejemplo las coordenadas cilíndricas elípticas, cuya
transformación es
x a
= cosh 𝜉 cos 𝜂, y a = sinh 𝜉 sin 𝜂, z z =
𝜉 :0 → ∞
𝜂 : 0 → 2𝜋
z-
: ∞→∞
r a
= cosh 𝜉 cos 𝜂 + i a sinh 𝜉 sin 𝜂 + j zk
h 𝜉 =
∂ r → h a 𝜉
= |( sinh 𝜉 cos 𝜂 + i a cosh 𝜉 sin 𝜂 + 0 )| j k
∂𝜉
h a 𝜉
=
2 2
sinh 𝜉 cos 𝜂 +
2
a 2 2 2
cosh 𝜉 sin 𝜂 + 0
2
h a 𝜉 = sinh 𝜉 1
2
- sin 𝜂
2
+
2
1 + sinh 𝜉 sin 𝜂
2
Como 2
cosh 𝜉 - 2
sinh 𝜉 = 1 ⇨ cosh 𝜉 = 1 + sinh 𝜉
2 2
y 2
cos 𝜂 = 1 - sin 𝜂
2
h a
𝜉 =
2
sinh 𝜉 + sin 𝜂
2 (11)
h 𝜂
=
∂ r → h -a 𝜂 = |( cosh 𝜉 sin 𝜂 + i a sinh 𝜉 cos 𝜂 + 0 )|j k
∂𝜂
h a 𝜂 =
2 2
cosh 𝜉 sin 𝜂 + sinh 𝜉 cos 𝜂
2 2
h a 𝜂 =
2
sinh 𝜉 + sin 𝜂
2 (12)
hz = 1 (13)
Los vectores unitarios son:
e 1
a i a j
a
= { sinh 𝜉 cos 𝜂 + cosh 𝜉 sin 𝜂 }
𝜉
2 2
sinh 𝜉 + sin 𝜂
=
2
1
2
i
{ sinh 𝜉 cos 𝜂 + cosh 𝜉 sin 𝜂 j } (14)
sinh 𝜉 + sin 𝜂
e 1
-a i a j
a
= { cosh 𝜉 sin 𝜂 + sinh 𝜉 cos 𝜂 }
𝜂
2 2
sinh 𝜉 + sin 𝜂
=
2
1
2
{ -a cosh 𝜉 sin 𝜂 + i a sinh 𝜉 cos 𝜂 j } (15)
sinh 𝜉 + sin 𝜂
e f e f k f
h h hz z
𝜉 ∂ 𝜂 ∂ ∂
= + +
∂𝜉 ∂𝜂 ∂
e f e f kf
𝜉 𝜂
z
𝜉 ∂ 𝜂 ∂ ∂
= + +
2 2 ∂𝜉 2 2 ∂𝜂 ∂
sinh 𝜉 + sin 𝜂 sinh 𝜉 + sin 𝜂
DivBB
Div =
2
1
sinh 𝜉 + sin 𝜂
2
∂
∂𝜉
B 𝜉
2
sinh 𝜉 + sin 𝜂
2
+
∂
∂𝜂
B 𝜂
2 2
sinh 𝜉 + sin 𝜂
z Bz
1 ∂
2 2
+ sinh 𝜉 + sin 𝜂
2 2
sinh 𝜉 + sin 𝜂 ∂