FARMACOTECNIA
Es la ciencia que estudia las diversas manipulaciones a las que deben someterse las distintas
materias primas, con el objetivo de darles la forma adecuada para poder ser administradas a
los seres vivos, según la dosis e indicaciones preestablecidas por la experimentación
clínica, o prescritas por el médico, el odontólogo o el veterinario.
Unidad 1: Conceptos básicos de farmacotecnia
Objetivo: Comprender los conceptos y terminología básica de la Farmacotecnia, como el
sistema internacional de unidades de medida aplicados a farmacia, laboratorio, equipos y
materiales de farmacia.
Principio Activo: Toda materia, cualquiera que sea su origen -humano, animal, vegetal,
químico o de otro tipo- a la que se atribuye una actividad apropiada para constituir un
medicamento.
Excipientes: Aquella materia que se añade a los principios activos o a sus asociaciones
para servirle de vehículo, posibilitar su preparación y estabilidad, modificar sus
propiedades organolépticas o determinar las propiedades fisicoquímicas del medicamento.
Forma galénica o forma farmacéutica: denominada forma de dosificación, es la
disposición a que se adaptan los principios activos y excipientes para constituir un
medicamento.
Formula magistral: Es el medicamento destinado a un paciente individualizado, preparado
por un farmacéutico o bajo su dirección para complementar expresamente una prescripción
médica.
Fórmula magistral tipificada: Es la fórmula magistral recogida en el formulario nacional
por razón de su frecuente uso y utilidad.
Materia Prima: Toda sustancia activa o inactiva, empleada en la fabricación de un
medicamento.
Preparado oficinal: aquel medicamento elaborado según las normas de correcta
elaboración y control de calidad establecida al efecto y garantizado por un farmacéutico o
bajo su dirección.
Unidad 2: Operaciones en farmacotecnia
Objetivo: Se revisaran las operaciones físico-químicas y básicas de farmacia, mezclas,
disoluciones, separación de sustancias y materias primas para la elaboración de productos
farmacéuticos.
Medición de volumen: unidades, material volumétrico, calibrado, limpieza y
recomendaciones de uso.
Determinación de la masa: unidades de masa, balanzas y métodos de pesada
Verificación y calibración
Concentración: Concepto y expresión. Unidades
Técnicas de dilución: Realización y cálculos
Densidad: Conceptos, determinación y aplicaciones
Medición de temperatura
Viscosidad: Conceptos, determinación y aplicaciones
Punto de fusión: Conceptos, determinación y aplicaciones
Punto de solidificación: Conceptos, determinación y aplicaciones
Determinación del Ph
Operaciones farmacéuticas básicas
Evaporación
División de solidos
Extracción de componentes
Técnicas de desecación
Destilación
Pulverización
Liofilización
Granulación
Filtración
Esterilización
Sedimentación
Unidad 3: Preparaciones y formas farmacéuticas
Objetivo: Conocer las diferentes formas farmacéuticas, sus presentaciones, proceso de
elaboración y su utilidad en el momento de la administración de los preparados
farmacéuticos.
Ventajas de la forma farmacéutica:
Posibilitara la administración de principios activos utilizados a dosis pequeñas
Podrá proteger el principio activo de agentes atmosféricos
Podrá proteger el principio activo de agentes destructivos del medio gástrico
Permitirá mejorar las características organolépticas principio activo
Clasificación formas farmacéuticas según su vía de administración
Forma farmacéutica de administración oral liquidas: gotas, jarabes
Forma farmacéutica de administración oral solidas: comprimidos, capsulas,
granulados, papelillos
Forma farmacéutica de aplicación tópica: pomadas, pastas, geles, cremas,
emulsiones, lociones
Forma farmacéutica de administración parental: inyectables
Forma farmacéutica de administración vía rectal, vaginal y uretral: supositorios,
óvulos vaginales
Forma farmacéutica de administración respiratoria: aerosoles
Forma farmacéutica de administración otica y oftálmica
Unidad 4: Biofarmacos
Objetivo: Entender el avance tecnológico usado para el mejoramiento de la calidad de vida,
mediante la implementación de hallazgos en el genoma humano y un acercamiento al futuro
de los medicamentos.
Biofarmaco: Es producto medicinal, terapéutico, profiláctico, o de diagnóstico in vivo, cuyo
principio activo es de natu- raleza biológica y es producido por Biotecnología
Los biofarmacos pueden ser:
Proteínas
recombinantes,
anticuerpos monoclonales
vectores de material genético
fragmentos de anticuerpo
oligonucleótidos
antisentido
vacunas y otros
Los biofarmacos se utilizan en tratamientos de patologías como:
Cáncer
Anemias
Alteraciones de la hemostasia
Enfermedades neurológicas
Hematológicas
Endocrinológicas y metabólicas
Trasplantes y enfermedades autoinmunes
Este curso contiene el componente práctico donde se podrán aplicar los conceptos teóricos
aprendidos mediante la elaboración de preparaciones farmacéuticas en un ambiente de
laboratorio.
Referencias:
Barranco, M. A., Vargas, F. D., & Sanz, C. A. (2012). Manual técnico de farmacia y
parafarmacia. vol. i. Recuperado de:
https://bibliotecavirtual.unad.edu.co:2538/lib/unadsp/reader.action?ppg=586&docID=3208
351&tm=1543596265046
Barranco, M. A., Vargas, F. D., & Sanz, C. A. (2012). Manual técnico de farmacia y
parafarmacia. Vol. I. Madrid, ES: Editorial CEP, S.L. Recuperado de:
https://bibliotecavirtual.unad.edu.co:2538/lib/unadsp/reader.action?ppg=602&docID=3208
351&tm=1543605385090
Sanz, C. A. (2011). Manual elaboración de fórmulas magistrales, preparados oficinales,
dietéticos y cosméticos: formación para el empleo. Madrid, ES: Editorial CEP, S.L.
Recuperado de:
http://bibliotecavirtual.unad.edu.co:2077/lib/unadsp/reader.action?ppg=148&docID=10647
520&tm=1488582138125
Matar, P. (2009). Biofármacos y biosimilares. Revista Argentina de Reumatología, 20(3), 8.
Recuperado de: http://revistasar.org.ar/revistas/2009/numero_3/articulos/editorial.pdf
Matar, P. (2008). Biofármacos y Biosimilares-Riesgos y desafíos en los nuevos
desarrollos. Hematología, 12, 57-59. Recuperado
de:http://www.sah.org.ar/revista/numeros/vol12.n2.57-59.pdf