Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 1
SEGUNDA SECCION
SECRETARIA DE MEDIO AMBIENTE
Y RECURSOS NATURALES
NORMA Oficial Mexicana NOM-059-ECOL-2001, Protección ambiental-Especies nativas de México de flora y
fauna silvestres-Categorías de riesgo y especificaciones para su inclusión, exclusión o cambio-Lista de especies
en riesgo.
Al margen un sello con el Escudo Nacional, que dice: Estados Unidos Mexicanos.- Secretaría de Medio
Ambiente y Recursos Naturales.
NORMA OFICIAL MEXICANA NOM-059-ECOL-2001, PROTECCION AMBIENTAL-ESPECIES NATIVAS DE MEXICO
DE FLORA Y FAUNA SILVESTRES-CATEGORIAS DE RIESGO Y ESPECIFICACIONES PARA SU INCLUSION,
EXCLUSION O CAMBIO-LISTA DE ESPECIES EN RIESGO.
. CASSIO LUISELLI FERNANDEZ, Subsecretario de Fomento y Normatividad Ambiental de la Secretaría
de Medio Ambiente y Recursos Naturales, y Presidente del Comité Consultivo Nacional de Normalización para
la Protección Ambiental, con fundamento en los artículos 32 bis fracciones I y IV de la Ley Orgánica de la
Administración Pública Federal; 6 fracción VIII del Reglamento Interior de la Secretaría de Medio Ambiente y
Recursos Naturales; 5o. fracciones I, V y IX, 36, 37 bis, 79 fracción III, 160 y 171 de la Ley General del
Equilibrio Ecológico y la Protección al Ambiente; 9o. fracciones III y V, 56, 57 y 58 de la Ley General de Vida
Silvestre, y 38 fracción II, 40 fracción X, 45, 46 y 47 fracción IV de la Ley Federal sobre Metrología y
Normalización, y
CONSIDERANDO
Que con fecha 16 de mayo de 1994, se publicó en el Diario Oficial de la Federación la Norma Oficial
Mexicana NOM-059-ECOL-1994, que determina las especies, subespecies de flora y fauna silvestres
terrestres y acuáticas en peligro de extinción y que establece especificaciones para su protección; en dicha
norma se determinan las especies de flora y fauna silvestres terrestres y acuáticas en peligro de extinción,
amenazadas, raras y las sujetas a protección especial.
Que mediante publicación en el Diario Oficial de la Federación el 22 de marzo de 2000, se modificó la
referida Norma Oficial Mexicana, de forma que el pepino de mar (Isostichopus fuscus), considerado
inicialmente en la categoría de “en peligro de extinción”, se clasificó en la categoría de “sujeta a protección
especial”.
Que con fecha 3 de julio de 2000 se publicó en el Diario Oficial de la Federación la Ley General de Vida
Silvestre, la cual de acuerdo a su artículo primero es de orden público e interés social; reglamentaria del
párrafo tercero del artículo 27 de la fracción XXIX, así como del inciso G del artículo 73 de la Constitución
Política de los Estados Unidos Mexicanos, y tiene por objeto establecer la concurrencia del Gobierno Federal;
de los gobiernos de los estados y de los municipios, en el ámbito de sus respectivas competencias; relativas a
la conservación y aprovechamiento sustentable de la vida silvestre y su hábitat en el territorio de la República
Mexicana y en las zonas en donde la nación ejerce su jurisdicción.
Que dicho ordenamiento en su título VI Conservación de la Vida Silvestre, Capítulo I Especies y
poblaciones en riesgo y prioritarias para la conservación, establece que entre las especies y poblaciones en
riesgo estarán comprendidas las que se identifiquen como: a) en peligro de extinción, b) amenazadas,
c) sujetas a protección especial, y d) probablemente extintas en el medio silvestre.
Que la citada ley no consideró la categoría de “rara” que se incluye en la Norma Oficial Mexicana
NOM-059-ECOL-1994 antes señalada, lo cual es acorde con estudios realizados al respecto que determinan
que la rareza es una característica ecológica natural de distribución y abundancia, no necesariamente
indicadora de riesgo. Sin embargo, se puede determinar ésta como un factor más de riesgo cuando el
contexto de las condiciones del hábitat, o del entorno social y económico en términos de presiones a la
población o especie en cuestión, sea negativo.
Que dada la escasa información existente sobre las especies originalmente listadas como “raras” en la
Norma Oficial Mexicana NOM-059-ECOL-1994, insuficiente para determinar si dichas especies se encuentran
realmente en riesgo, para efectos de la ley en la materia se listarán de manera precautoria como “sujetas a
protección especial” hasta contar con la información necesaria para reclasificarlas, de conformidad con lo
establecido en la presente Norma.
Que en virtud de que los cetáceos son de particular interés para México, se incluyeron en la presente
Norma en la categoría de “sujetas a protección especial”, a fin de fortalecer las medidas de protección
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 2
dictadas en los ordenamientos relativos a la pesca responsable en el país, así como por los múltiples tratados
internacionales de protección que México ha firmado en la materia.
Que la citada ley introduce la categoría de “probablemente extinta en el medio silvestre”, lo cual permitirá
establecer los mecanismos adecuados para buscar o recuperar una especie que se suponga extinta en su
medio natural y actuar de conformidad en caso de su hallazgo o reintroducción.
Que la Ley General de Vida Silvestre, de igual forma, define el concepto ecológico de “población” como la
figura central de las acciones de protección, conservación y aprovechamiento sustentable, por lo que se hace
énfasis en que las características de las poblaciones deben ser importantes en la consideración del riesgo, y
se establece la posibilidad de clasificar algunas poblaciones de especies amenazadas o en peligro de
extinción, en la categoría de “sujetas a protección especial”.
. Que existe la necesidad de actualizar la información disponible sobre las especies y por aplicar un método
general, unificado y coherente con respecto a los aspectos a considerar para los diferentes taxa, así como
para determinar las categorías de riesgo a las que puede ser asignada cualquier especie silvestre en la
República Mexicana. Este método general debe estar fundamentado en estándares científicamente
aceptables para los especialistas en los diversos grupos de organismos silvestres.
Por lo anteriormente expuesto, se consideró procedente elaborar la presente Norma Oficial Mexicana en la
materia, la cual abroga a la mencionada Norma Oficial Mexicana NOM-059-ECOL-1994 publicada en el Diario
Oficial de la Federación el 16 de mayo de 1994, así como su modificación publicada en el citado órgano de
difusión oficial el 22 de marzo de 2000.
Que en cumplimiento a lo dispuesto por el artículo 47 fracción I de la Ley Federal sobre Metrología y
Normalización con fecha 16 de octubre de 2000 se publicó en el Diario Oficial de la Federación,
con carácter de proyecto la presente Norma Oficial Mexicana bajo la denominación
de PROY-NOM-059-ECOL-2000, Protección ambiental-Especies de flora y fauna silvestres en
México-Categorías de riesgo y especificaciones para su inclusión, exclusión o cambio-Lista de especies
en riesgo, con el fin de que los interesados en un plazo de 60 días naturales posteriores a la fecha de su
publicación presentaran sus comentarios al Comité Consultivo Nacional de Normalización para la Protección
Ambiental, sito en avenida Revolución número 1425, mezzannine planta alta, colonia Tlacopac, Delegación
Alvaro Obregón, código postal 01040, México, Distrito Federal.
Que de acuerdo a lo establecido en el artículo 47 fracciones II y III de la Ley Federal sobre Metrología y
Normalización, los interesados presentaron sus comentarios al proyecto de norma en cuestión, los cuales
fueron analizados por el citado Comité realizándose las modificaciones procedentes al proyecto;
las respuestas a los comentarios y modificaciones efectuadas fueron publicadas en el Diario Oficial de la
Federación el 25 de enero de 2002, en términos de la ley de la materia.
Que habiéndose cumplido el procedimiento establecido en la Ley Federal sobre Metrología
y Normalización para la elaboración de normas oficiales mexicanas, el Comité Consultivo Nacional de
Normalización para la Protección Ambiental en sesión de fecha 7 de septiembre de 2001, aprobó la presente
Norma Oficial Mexicana bajo la siguiente denominación: Norma Oficial Mexicana NOM-059-ECOL-2001,
Protección ambiental-Especies nativas de México de flora y fauna silvestres-Categorías de riesgo y
especificaciones para su inclusión, exclusión o cambio-Lista de especies en riesgo.
Por lo expuesto y fundado, expido la siguiente:
NORMA OFICIAL MEXICANA NOM-059-ECOL-2001, PROTECCION AMBIENTAL-ESPECIES NATIVAS
DE MEXICO DE FLORA Y FAUNA SILVESTRES-CATEGORIAS DE RIESGO Y ESPECIFICACIONES
PARA SU INCLUSION, EXCLUSION O CAMBIO-LISTA DE ESPECIES EN RIESGO
PREFACIO
Por acuerdo del Comité Consultivo Nacional de Normalización para la Protección Ambiental, se constituyó
el Grupo de Trabajo para la formulación de la presente Norma Oficial Mexicana, el cual estuvo integrado por
personal técnico de las dependencias, instituciones y empresas que se listan a continuación:
SECRETARIA DE GOBERNACION
-Dirección General de Protección Civil
SECRETARIA DE RELACIONES EXTERIORES
-Dirección General para América del Norte
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 3
SECRETARIA DE MEDIO AMBIENTE Y RECURSOS NATURALES
-Subsecretaría de Planeación
-Procuraduría Federal de Protección al Ambiente
-Dirección General Forestal
-Unidad Coordinadora de Asuntos Internacionales
SECRETARIA DE AGRICULTURA, GANADERIA, DESARROLLO RURAL, PESCA Y ALIMENTACION
-Instituto Nacional de la Pesca
-Dirección General de Ganadería
-Dirección General de Administración de Pesquerías
SECRETARIA DE ECOLOGIA DEL ESTADO DE MEXICO
COMISION NACIONAL PARA EL CONOCIMIENTO Y USO DE LA BIODIVERSIDAD (CONABIO)
FONDO NACIONAL DE FOMENTO AL TURISMO (FONATUR)
INSTITUTO NACIONAL INDIGENISTA
INSTITUTO POLITECNICO NACIONAL
-Centro Interdisciplinario de Ciencias Marinas (CICIMAR)
-Escuela Nacional de Ciencias Biológicas
UNIVERSIDAD NACIONAL AUTONOMA DE MEXICO
-Escuela Nacional de Estudios Profesionales, Iztacala
-Instituto de Biología
-Departamento de Botánica
-Departamento de Zoología
Instituto de Ecología
UNIVERSIDAD AUTONOMA DE NUEVO LEON
-Facultad de Ciencias Biológicas
-Departamento de Ecología
-Facultad de Ciencias Forestales
UNIVERSIDAD VERACRUZANA
-Instituto de Investigaciones Biológicas
EL COLEGIO DE LA FRONTERA SUR
-San Cristóbal
INSTITUTO DE ECOLOGIA, A.C.
-Coordinación del Comité Consultivo de CITES
-Departamento de Hongos y Departamento de Ecología Vegetal
INSTITUTO MEXICANO DE RECURSOS NATURALES RENOVABLES, A.C.
ASOCIACION DE ZOOLOGICOS, CRIADEROS Y ACUARIOS DE LA REPUBLICA MEXICANA
ASOCIACION MEXICANA DE MASTOZOOLOGIA, A.C.
ASOCIACION MEXICANA DE ORQUIDEOLOGIA, A.C.
CENTRO INTERCULTURAL DE ESTUDIOS DE DESIERTOS Y OCEANOS, A.C.
CENTRO MEXICANO DE DERECHO AMBIENTAL
CONSEJO INTERNACIONAL PARA LA PRESERVACION DE LAS AVES (CIPAMEX)
-Sección Mexicana
SOCIEDAD BOTANICA DE MEXICO
SOCIEDAD ICTIOLOGICA MEXICANA, A.C.
SOCIEDAD HERPETOLOGICA MEXICANA, A.C.
SOCIEDAD MEXICANA DE ENTOMOLOGIA, A.C.
SOCIEDAD MEXICANA DE MAMIFEROS MARINOS, A.C.
SOCIEDAD POTOSINA DE CACTOLOGIA, GRUPO SAN LUIS
AFRICAM SAFARI
AVID DE MEXICO
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 4
BIOCONSERVACION, A.C.
FAUNAM, A.C.
PG-7 CONSULTORES, S.C.
OSCAR SANCHEZ, CONSULTOR PRIVADO
AREA DE PROTECCION DE FLORA Y FAUNA DE CUATROCIENEGAS
RESERVA FORESTAL NACIONAL, LOS AJOS, ESTADO DE SONORA
INDICE
1. Objetivo
2. Campo de aplicación
3. Definiciones
4. Abreviaturas
5. Especificaciones de las categorías e integración de la lista.
6. Criterios para la inclusión, cambio o exclusión de especies, subespecies y poblaciones en las
categorías de riesgo
7. Concordancia con normas y lineamientos internacionales
8. Bibliografía
9. Observancia de esta Norma
Anexo Normativo I.- Método de evaluación del riesgo de extinción de las especies silvestres
en México
Anexo Normativo II.- Lista de especies y poblaciones en riesgo
1. Objetivo
Esta Norma Oficial Mexicana tiene por objeto identificar las especies o poblaciones de flora y fauna
silvestres en riesgo en la República Mexicana mediante la integración de las listas correspondientes, así como
establecer los criterios de inclusión, exclusión o cambio de categoría de riesgo para las especies o
poblaciones, mediante un método de evaluación de su riesgo de extinción.
2. Campo de aplicación
La presente Norma es de observancia obligatoria para las personas físicas o morales que promuevan la
inclusión, exclusión o cambio de las especies o poblaciones silvestres en alguna de las categorías de riesgo
en el territorio nacional, establecidas por esta Norma.
El aprovechamiento y manejo de las especies y poblaciones en riesgo se debe llevar a cabo de acuerdo a
lo establecido en el artículo 87 de la Ley General del Equilibrio Ecológico, y en los artículos 85 y 87 y demás
aplicables de la Ley General de Vida Silvestre.
3. Definiciones
Para propósitos de esta Norma se entenderá por:
3.1 Biodiversidad
La variabilidad de organismos vivos de cualquier fuente, incluidos, entre otros, los ecosistemas terrestres,
marinos y otros ecosistemas acuáticos y los complejos ecológicos de los que forman parte; comprende la
diversidad dentro de cada especie, entre las especies y de los ecosistemas.
3.2 Categorías de riesgo
3.2.1 Probablemente extinta en el medio silvestre
Aquella especie nativa de México cuyos ejemplares en vida libre dentro del territorio nacional han
desaparecido, hasta donde la documentación y los estudios realizados lo prueban, y de la cual se conoce la
existencia de ejemplares vivos, en confinamiento o fuera del territorio mexicano.
3.2.2 En peligro de extinción
Aquellas especies cuyas áreas de distribución o tamaño de sus poblaciones en el territorio nacional han
disminuido drásticamente poniendo en riesgo su viabilidad biológica en todo su hábitat natural, debido a
factores tales como la destrucción o modificación drástica del hábitat, aprovechamiento no sustentable,
enfermedades o depredación, entre otros. (Esta categoría coincide parcialmente con las categorías en peligro
crítico y en peligro de extinción de la clasificación de la IUCN).
3.2.3 Amenazadas
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 5
Aquellas especies, o poblaciones de las mismas, que podrían llegar a encontrarse en peligro de
desaparecer a corto o mediano plazos, si siguen operando los factores que inciden negativamente en su
viabilidad, al ocasionar el deterioro o modificación de su hábitat o disminuir directamente el tamaño de sus
poblaciones. (Esta categoría coincide parcialmente con la categoría vulnerable de la clasificación
de la IUCN).
3.2.4 Sujetas a protección especial
Aquellas especies o poblaciones que podrían llegar a encontrarse amenazadas por factores que inciden
negativamente en su viabilidad, por lo que se determina la necesidad de propiciar su recuperación y .
conservación o la recuperación y conservación de poblaciones de especies asociadas. (Esta categoría puede
incluir a las categorías de menor riesgo de la clasificación de la IUCN).
3.3 Especie
La unidad básica de clasificación taxonómica, formada por un conjunto de individuos que son capaces de
reproducirse entre sí y generar descendencia fértil, compartiendo rasgos fisionómicos y requerimientos
de hábitat semejantes. Puede referirse a subespecies y razas geográficas.
3.4 Especie asociada
Aquella especie que comparte hábitat y forma parte de la comunidad biológica de una especie
en particular.
3.5 Especie clave
Aquélla cuya presencia determina significativa y desproporcionadamente respecto a su abundancia, la
diversidad biológica, la estructura o el funcionamiento de una comunidad.
3.6 Especie endémica
Aquélla cuyo ámbito de distribución natural se encuentra circunscrito únicamente al territorio nacional y las
zonas donde la Nación ejerce su soberanía y jurisdicción.
3.7 Especie principalmente extralimital
Aquella especie cuya distribución natural actual se da en su mayor parte fuera de los límites nacionales,
por lo que su presencia en el territorio nacional es marginal, esto es, menor al 5%.
3.8 Especie en riesgo
Aquélla incluida en alguna de las categorías mencionadas en el punto 3.2.
3.9 Género
Unidad de clasificación taxonómica superior a la especie e inferior a la familia. Puede incluir subgéneros.
3.10 Hábitat
El sitio específico en un medio ambiente físico ocupado por un organismo, por una población, por una
especie o por comunidades de especies en un tiempo determinado.
3.11 IUCN
Unión Internacional para la Conservación de la Naturaleza, por sus siglas en inglés.
3.12 Manejo
Aplicación de métodos y técnicas para la conservación y aprovechamiento sustentable de la vida silvestre
y su hábitat.
3.13 Población
El conjunto de individuos de una especie silvestre, que comparten el mismo hábitat; se considera la unidad
básica de manejo de las especies silvestres en vida libre.
3.14 Reintroducción
La liberación planificada al hábitat natural de ejemplares de la misma subespecie silvestre o, si no se
hubiese determinado la existencia de subespecies, de la misma especie silvestre, que se realiza con el objeto
de restituir una población desaparecida.
3.15 Secretaría
La Secretaría de Medio Ambiente y Recursos Naturales.
3.16 Taxón (plural taxa)
Categoría de clasificación biológica de carácter jerárquico que agrupa a los organismos de acuerdo a sus
afinidades genealógicas, por ejemplo: familia, género o especie.
4. Abreviaturas
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 6
Para identificar la categoría de riesgo asignada a especies o poblaciones incluidas en la lista, se utilizarán
las siguientes abreviaturas:
4.1 E: Probablemente extinta en el medio silvestre; P: en peligro de extinción; A: amenazada; Pr: sujeta a
protección especial.
4.2 Como subíndice x, denota que la especie presenta poblaciones con una categoría de riesgo diferente a
la de dicha especie, las cuales se indicarán como pob1, pob2, pob3, etc., y el lugar geográfico donde
se encuentran.
5. Especificaciones de las categorías e integración de la lista
5.1 La lista en la que se identifican las especies y poblaciones de flora y fauna silvestres en cada una de
las categorías de riesgo se divide en: Anfibios, Aves, Hongos, Invertebrados, Mamíferos, Peces, Plantas
y Reptiles.
5.2 La lista se publica como Anexo Normativo II de la presente Norma Oficial Mexicana, observando lo
establecido en la Ley Federal sobre Metrología y Normalización y su Reglamento.
5.3 En la integración del listado se consideran como categorías de riesgo las siguientes:
En peligro de extinción
Amenazada
Sujeta a protección especial
Probablemente extinta en el medio silvestre
5.4 Para efectos del punto 5.1 la Secretaría con la participación de las instituciones académicas, centros
de investigación, científicos especializados, sociedades científicas y otros sectores sociales interesados,
integrará y mantendrá actualizada la lista correspondiente.
5.5 La Secretaría, con base en la información disponible, revisará y actualizará la lista de acuerdo con los
criterios de asignación a las categorías descritos en el apartado 6 de esta Norma y de conformidad
a las disposiciones de la Ley General de Vida Silvestre. En el caso de contingencias ambientales o
emergencias ecológicas que pongan en riesgo a una especie o subespecie, podrán publicarse actualizaciones
de dicha lista de manera extraordinaria fuera del periodo establecido, siguiendo
el procedimiento establecido en la Ley Federal sobre Metrología y Normalización.
5.6 La lista se elaborará bajo la categoría taxonómica de especie o, en su caso, subespecie. Cuando se
cite la especie o subespecie en alguna categoría de riesgo, quedarán implícitamente incluidas todas sus
poblaciones. Sin embargo, en el caso de que se cuente con información que sustente la inclusión o cambio de
alguna población de una especie considerada como en peligro de extinción o amenazada, a la categoría
sujeta a protección especial, se podrá proponer dicho cambio a la Secretaría y, en caso de aprobarse, se
especificará la excepción en la lista.
. 5.7 Cualquier persona o institución interesada podrá proponer a la Secretaría la inclusión, exclusión o
cambio de categoría de riesgo de una o más especies, de conformidad con el párrafo anterior, así como la
inclusión de una población de una especie considerada como en peligro de extinción o amenazada,
en la categoría de sujeta a protección especial. Las propuestas deberán de presentarse con la siguiente
información:
5.7.1 Datos generales del responsable de la propuesta: nombre, domicilio, teléfono, fax, dirección
electrónica e institución (en su caso).
5.7.2 Nombre científico válido (citando la autoridad taxonómica respectiva), nombres científicos sinónimos
más relevantes y nombres comunes de las especies que se propone incluir, excluir o cambiar de categoría en
la lista de especies en riesgo, Anexo Normativo II, y motivos específicos de la propuesta.
5.7.3 Mapa del área de distribución geográfica de la especie o población en cuestión, con la máxima
precisión que permitan los datos y que especifique resolución y escala. Debe incluirse en el criterio A del
Anexo Normativo I, MER.
5.7.4 Justificación técnica científica de la propuesta que incluya al menos los siguientes puntos:
a) Análisis diagnóstico del estado actual que presentan la población o especie (debe incluirse en el
criterio C del MER) y su hábitat (debe incluirse en el criterio B del MER); esta diagnosis debe definir
los métodos utilizados para desarrollarla y debe incluir los antecedentes del estado de la especie y su
hábitat o, en su caso, de la población, que son el motivo de la propuesta.
b) Relevancia ecológica, taxonómica, cultural y económica, en su caso. Debe agregarse después de la
suma total del MER.
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 7
c) Factores de riesgo reales y potenciales para la especie o población, así como la evaluación de la
importancia relativa de cada uno. Debe incluirse en el criterio D del MER.
d) Análisis pronóstico de la tendencia actualizada de la especie o población referida, de no cambiarse el
estado actual de los factores que provocan el riesgo de su desaparición en México, a corto y
mediano plazos. Debe incluirse en el criterio D del MER.
e) Una propuesta general de medidas de seguimiento, aplicables para la inclusión, cambio o exclusión
que se solicita. Debe agregarse después de la suma total del MER.
f) Referencias de los informes y/o estudios publicados que dan fundamento teórico y sustento relativo
al planteamiento que se hace sobre la especie o población. Debe agregarse después de la suma
total del MER.
g) Ficha resumen de la información anterior.
5.7.5 La justificación técnica-científica deberá apegarse a lo expresado en el Anexo Normativo I, Método
de evaluación del riesgo de extinción de especies silvestres en México.
5.8 En el caso de que la propuesta contemple una especie nueva para la ciencia, se deberá presentar la
información establecida en los puntos 5.7.1, 5.7.2, 5.7.3 y los incisos de los puntos 5.7.4 y 5.7.5 que sean
posibles, más la copia del artículo donde se publica su descripción original.
5.9 En el caso de que la propuesta contemple el cambio de alguna población de una especie considerada
como en peligro de extinción o amenazada a la categoría sujeta a protección especial, se deberá presentar la
información antes señalada referente a la población en particular, más la siguiente:
A) Los motivos para incluir la población en la categoría de sujeta a protección especial, en lugar de la
categoría en la que está listada.
B) La descripción de la tendencia actualizada de la población referida, en términos de su tamaño y
estructura (mediante censo o indicadores) y detallar los métodos usados.
C) La descripción de todo tipo de uso, manejo o afectación, actual o potencial, ejercidos por el hombre y
las consecuencias que tendrán dichas actividades, en los plazos corto, mediano y largo.
6. Criterios para la inclusión, cambio o exclusión de especies, subespecies y poblaciones en las
categorías de riesgo
6.1 Para la determinación de la categoría de riesgo de una especie o población se aplicará como esquema
general el Método de Evaluación de Riesgo de Extinción de Especies Silvestres de México que se describe en
el Anexo Normativo I de esta Norma.
6.2 En el caso de que un taxón en alguna categoría de riesgo se viera subdividido, todos sus componentes
mantendrán la categoría de riesgo mayor, a pesar de que como resultado de esa subdivisión parte de esos
componentes se integren a un taxón con menor o ninguna categoría de riesgo. Si ocurriese un cambio
taxonómico que integre distintos grupos en una nueva entidad taxonómica, o que por ejemplo, subespecies
sean elevadas a rango de especies, las nuevas entidades deberán conservar la categoría de riesgo mayor
para sus componentes.
6.3 Para la inclusión, cambio o exclusión de especies y sus poblaciones en las categorías de riesgo, la
Secretaría considerará los siguientes criterios:
6.3.1 De evaluación
Considera que la información presentada por escrito cumpla con los requisitos especificados en el punto
5.7 y, en su caso, con los puntos 5.8 y 5.9 de la presente Norma.
6.3.2 De riesgo
Considera los factores reales y potenciales que producen la disminución de: los tamaños de poblaciones;
del número de poblaciones viables y de las áreas de distribución; de deterioro genético; de los factores que
causan el deterioro o modificación del hábitat; los antecedentes del estado de la especie o, en su caso, de la
población y su hábitat; así como los efectos de las medidas de protección en caso de haber sido aplicadas
éstas.
6.3.3 De distribución, singularidad y abundancia
Considera la rareza, la singularidad o relevancia taxonómica, ecológica, el endemismo o el aislamiento
genético, como atributos intrínsecos de una especie. Se considera a una especie rara, aquélla cuyas
poblaciones son biológicamente viables aunque son escasas de manera natural, tienen espacios naturales de
distribución reducida o están restringidas a hábitat muy específicos.
6.3.4 De asociación
Considera el posible papel de especie clave y las principales asociaciones de dicha especie o población
con otras y con los demás elementos del ecosistema.
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 8
6.3.5 De manejo
Considera las posibles acciones de manejo que se hubiesen realizado o se realicen sobre la especie o
población; contempla los usos tradicionales o la relevancia cultural o económica que presenta dicha especie o
población.
6.3.6 De exclusión
Permite la exclusión de una especie de la lista cuando aquélla se encuentra en la categoría sujeta a
protección especial y determina que las medidas de protección han sido y seguirán siendo adecuadas y
suficientes para detener las presiones a las que estaban sujetas dichas especies, y puede asegurarse
su viabilidad.
6.4 En el caso del descubrimiento o reintroducción de alguna población de una especie considerada
originalmente como probablemente extinta en el medio silvestre, se procederá inmediatamente al cambio de
su categoría listándola como en peligro de extinción.
7. Concordancia con normas y lineamientos internacionales
La presente Norma Oficial Mexicana no concuerda con ninguna norma ni lineamiento internacional;
tampoco existen normas mexicanas que hayan servido de base para su elaboración.
8. Bibliografía
8.1 American Ornithologist’s Union. 1998. Check-list of North American Birds by the Comittee on
Classification and Nomenclature, E.U.A. (Lista de aves de Norteamérica por el Comité de Clasificación y
Nomenclatura).
8.2 Arias, M. S. (en Prep.). Lista de nombres comunes de cactáceas. En: Agrupación Sierra Madre.
Listado de nombres comunes de especies mexicanas.
8.3 Arroyo Quiroz, I. 1996. Los mamíferos mexicanos en riesgo de extinción según la
NOM-059-ECOL-1994: bases para su reevaluación. Tesis de licenciatura, Facultad de Ciencias, Universidad
Nacional Autónoma de México, México, D.F., 145 pp. + anexos.
8.4 Australian National Parks and Wildlife Service. 1992. Australian National Strategy for the Conservation
of Australian Species and Communities Threatened with Extinction. (Estrategia Nacional Australiana para la
Conservación de Especies y Comunidades Australianas en Riesgo de Extinción).
8.5 Brummitt, R. K. (Comp.). 1992. Vascular Plant Families and Genera. Royal Botanic Gardens, Kew,
Great Britain, 804 pp. (Familias y géneros de plantas vasculares).
8.6 Cantú, J. C. y Sánchez, M. E. 1996. El Mercado de Sonora, de la Ciudad de México. Naturaleza y
Tráfico 1: 10-26.
8.7 www.calacademy.org/research/ichthyology/catalog/fishcatsearch.html.
8.8 Catálogos electrónicos usados para la revisión de nombres a nivel de género de la lista de
invertebrados:
http://bioag.byu.edu
http://coa.acnatsci.org/conchnet/how696.htlm
http://gastropods.com
http://geocities.com/~mediaq/mysid.html
http://hannover.park.org; www.shnr-specimen-shells
http://porites.geology.uioawa.edu
http://utexas.edu
http://www.acsu.buffalo.edu
http://www.bishopmuseum.or
http://www.inhs.uiuc.edu
http://www.rieser.ch
http://www.schnr-specimen-shells.com
http://www.sns.dk/cites/citesliste/insekter.htm
http://www.tamug.tamu.edu
http://www.utexas.edu
http://www.sp2000.org/
http://www.biosis.org/
8.9 Ceballos, G. (en Prep.). Lista de nombres comunes de mamíferos. En: Agrupación Sierra Madre.
Listado de nombres comunes de especies mexicanas.
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 9
8.10 Ceballos, G. y Navarro, A. 1991. Diversity and Conservation of Mexican Mammals. Pp. 167-198 en:
Mares, M. A. y D. J. Schmidly, Latin American Mammalogy: history, diversity and conservation. Univ. of
Oklahoma Press. (Diversidad y conservación de mamíferos mexicanos, en: Mastozoología latinoamericana:
historia, diversidad y conservación).
. 8.11 Deacon, J., Kobetich, G., Williams, J. D., Contreras, S. y otros miembros del Comité de Especies en
Riesgo de la Sociedad Americana de Pesquerías. 1979. Fishes of North America. Endangered, Threatened or
of Special Concern: 1979. US Fish and Wildlife Service.
8.12 Eschmeyer, N. W. (ed.) 1998. Catalog of fishes. California Academy of Sciences, San Francisco.
3 vols.
8.13 Espinosa, H., Gaspar, T. y Fuentes, P. 1993. Listados Faunísticos de México III. Los Peces
Dulceacuícolas Mexicanos. Instituto de Biología, UNAM. México 98 pp.
8.14 Flores-Villela, O. 1993. Herpetofauna Mexicana. Lista anotada de las especies de anfibios y reptiles
de México, cambios taxonómicos recientes y nuevas especies. Carnegie Museum of Natural History,
Pittsburgh 73 pp.
8.15 García, M. A. (en Prep.). Lista de nombres comunes de agaváceas. En: Agrupación Sierra Madre.
Listado de nombres comunes de especies mexicanas.
8.16 García, M. A. (en Prep.). Lista de nombres comunes de nolináceas. En: Agrupación Sierra Madre.
Listado de nombres comunes de especies mexicanas.
8.17 Gärdenfors, U., Rodríguez, J.P., Hilton. Taylor, C., Hyslop, C., Mace, G., Molur, S. y Poss, S. 1999.
Borrador de directrices para emplear los criterios de la Lista Roja de la IUCN a nivel nacional y regional. IUCN.
17 pp.
8.18 Glass, C. E. 1998. Guía de identificación de cactáceas amenazadas de México. Fideicomiso Fondo
para la Biodiversidad. México.
8.19 Green, L. y Synge, H., compiladores. 1978. The IUCN plant red data book. International Union for
Conservation of Nature and Natural Resources. Gland, Suiza. (El libro rojo de plantas de la UICN).
8.20 Guzmán, H. G. 1997. Los nombres de los hongos y lo relacionados con ellos en América Latina.
Instituto de Ecología, A. C. 723 pp.
8.21 Hágsater, E. (en Prep.). Lista de nombres comunes de orquídeas. En: Agrupación Sierra Madre.
Listado de nombres comunes de especies mexicanas.
8.22 Instituto Nacional de Ecología. 1994. ¿Qué es la CITES?. INE, México.
8.23 INE/SEMARNAP. 1997. Programa de conservación de la vida silvestre y diversificación productiva en
el sector rural 1997-2000. INE/SEMARNAP, México.
8.24 Isaac, N. y Mace, G. 1998. The IUCN Criteria Review: report of the scoping workshop. IUCN, Gland,
Suiza. (Revisión de los criterios de la UICN: reporte del taller de trabajo directriz).
8.25 IUCN. 1994. Categorías de las listas rojas de la UICN. 40a. Reunión del Consejo de la UICN.
Comisión de Supervivencia de Especies de la UICN. 30 de noviembre de 1994. Gland, Suiza.
8.26 IUCN-CSE. 1999. Informe provisional sobre la revisión de los criterios de la Lista Roja de la IUCN.
IUCN, U.K. 22 pp.
8.27 IUCN. Environmental Policy and Law. Paper No. 9. IUCN. (Política Ambiental y Legislación).
8.28 Klemm, C. y Shine, C. Eds. 1993. Legal Mechanisms for Conserving Species and Ecosystems in
Biological Diversity Conservation and the law. (Mecanismos legales para la conservación de especies y
ecosistemas, en: Conservación de la diversidad biológica y legislación).
8.29 Mace, G. y Lande, R. 1991. Assesing extinction threats: toward a reevaluation of IUCN threatened
species categories. Conservation Biology 5 (2): 148-156. (Estableciendo los riesgos de extinción: hacia una re-
evaluación de las categorías de especies en riesgo de la UICN).
8.30 Mabberley, D. J. 1993. The plant-book. A portable dictionary of the higher plants. Cambridge
University Press, E.U.A. 707 pp. (Diccionario portátil de plantas avanzadas).
8.31 Maderey-R. L. y Torres-Ruata, C. 1990. “Cuencas hidrológicas” en Hidrología e hidrometría.
IV.6.1. Atlas Nacional de México. Vol. II. Escala 1: 4 000 000. Instituto de Geografía, UNAM.
México. Este mapa también puede ser consultado en el siguiente sitio de internet:
http://conabioweb.conabio.gob.mx/metadatos/metadatos.pl
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 10
8.32 Miller, B., Reading, R., Conway, C., Jackson, J., Hutchins, M., Snyder, N., Forrest, S. y Frazier, J.
1994. A model for improving endangered species recovery programs. Environmental Management 18 (5): 637-
645 (Un modelo para mejorar los programas de recuperación de especies en riesgo).
8.33 Pérez-Gil, R. 1996. Hacia dónde vamos. Metas y continuación del proceso. En: Lista Roja de fauna
mesoamericana. WWF, CCAD y UICN. Pp. 179-184.
8.34 Power, M., Tilman, D., Estes, J., Menge, B. et al. 1996. Challenges in the quest of keystones species.
BioScience 46 (8):609-620 (Retos en la búsqueda de especies clave).
8.35 Quero, J. H. (en Prep.). Lista de nombres comunes de palmas. En: Agrupación Sierra Madre. Listado
de nombres comunes de especies mexicanas.
8.36 Ramírez, A. (en Prep.) Lista de nombres comunes de anfibios. En: Agrupación Sierra Madre. Listado
de nombres comunes de especies mexicanas.
8.37 Ramírez, A. (en Prep.) Lista de nombres comunes de reptiles. En: Agrupación Sierra Madre. Listado
de nombres comunes de especies mexicanas.
. 8.38 Ramírez-Pulido, J. 1999. Catálogo de autoridades de los mamíferos terrestres de México.
Laboratorio de Zoología, Depto. de Biología, División de Ciencias Biológicas y de la Salud, UAM Iztapalapa.
Base de datos SNIB-CONABIO proyecto Q023.
8.39 Reyes S. J. (en Prep.). Lista de nombres comunes de pinos. En: Agrupación Sierra Madre. Listado de
nombres comunes de especies mexicanas.
8.40 Sánchez O., M. A. Pineda, H. Benítez, B. González y H. Berlanga (1998). Guía de identificación para
las aves y mamíferos silvestres de mayor comercio en México, protegidos por la CITES.
SEMARNAP/CONABIO. México.
8.41 Sánchez, O. y E. Vázquez-Domínguez (editores) (1999). Diplomado en manejo de vida silvestre.
Conservación y manejo de vertebrados del norte árido y semiárido de México. CONABIO-INE-USFWS-UANL.
Linares, N.L., México.
8.42 Sistema Integrado de información Taxonómica-México (SIIT *mx)
http://siit.conabio.gob.mx/
8.43 Ulloa, M. y Herrera, T. 1994. Etimología e Iconografía de géneros de hongos. Cuadernos 21. Instituto
de Biología, UNAM. 300 pp.
8.44 Williams, J. E., Johnson, J., Hendrickson, D., Contreras-Balderas, S., Williams, J. D.,
Navarro-Mendoza, M., McAllister, D. y Deacon, J. 1989. Fishes of North America. Endangered, Threatened or
of Special Concern: 1989. Fisheries (14) 6: 2-19.
9. Observancia de esta Norma
9.1 La vigilancia del cumplimiento de esta Norma Oficial Mexicana le corresponde a la Secretaría de Medio
Ambiente y Recursos Naturales por conducto de sus órganos competentes.
TRANSITORIOS
PRIMERO.- Provéase la publicación de esta Norma Oficial Mexicana en el Diario Oficial de la
Federación.
SEGUNDO.- La presente Norma Oficial Mexicana entrará en vigor a los sesenta días naturales posteriores
al de su publicación en el Diario Oficial de la Federación.
TERCERO.- La presente Norma Oficial Mexicana abroga a la Norma Oficial Mexicana
NOM-059-ECOL-1994, que determina las especies y subespecies de flora y fauna silvestres terrestres y
acuáticas en peligro de extinción, amenazadas, raras y las sujetas a protección especial, y que establece
especificaciones para su protección, publicada en el Diario Oficial de la Federación el 16 de mayo de 1994,
así como su modificación publicada en el citado órgano de difusión oficial el 22 de marzo de 2000.
México, Distrito Federal, a los trece días del mes de febrero de dos mil dos.- El Subsecretario de Fomento
y Normatividad Ambiental de la Secretaría de Medio Ambiente y Recursos Naturales, y Presidente del Comité
Consultivo Nacional de Normalización para la Protección Ambiental, Cassio Luiselli Fernández.- Rúbrica.
ANEXO NORMATIVO I
METODO DE EVALUACION DEL RIESGO DE EXTINCION
DE LAS ESPECIES SILVESTRES EN MEXICO
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 11
El Método de Evaluación del Riesgo de Extinción de las Especies Silvestres en México (MER) unifica los
criterios de decisión sobre las categorías de riesgo y permite usar información específica que fundamente esa
decisión. Se basa en cuatro criterios independientes:
A.- Amplitud de la distribución del taxón en México
B.- Estado del hábitat con respecto al desarrollo natural del taxón
C.- Vulnerabilidad biológica intrínseca del taxón
D.- Impacto de la actividad humana sobre el taxón
Cada uno de estos criterios puede jerarquizarse mediante la asignación de valores numéricos
convencionales, en orden ascendente de riesgo. Los valores asignados a los criterios se integran mediante su
suma. En términos generales, los criterios se consideran independientes entre sí, de manera que la sumatoria
resulta una evaluación acumulativa de riesgo.
Para la calificación de cada uno de los criterios B, C y D del MER, es altamente recomendable (cuando la
suficiencia y calidad de datos lo permitan), definir las tendencias de los indicadores que se han considerado
para evaluar a cada taxón.
Este método debe aplicarse a toda propuesta de inclusión, exclusión o cambio de categoría. En caso de
estimar que la especie analizada debe ser asignada a la categoría de sujeta a protección especial o
probablemente extinta del medio silvestre, se debe justificar plenamente con la información señalada en el
punto 5.7.
Se establecen los siguientes intervalos de asignación a categorías de riesgo:
Una especie o población cuya suma total se sitúe entre 12 y 14 puntos, será considerada como en
peligro de extinción
Aquélla cuya suma total de puntos se halle entre 10 y 11 se considerará como amenazada
A continuación se definen los criterios detallados para la aplicación del MER:
Criterio A. Amplitud de la distribución del taxón en México. Es el tamaño relativo del ámbito de
distribución natural actual en México; considera cuatro gradaciones:
I) muy restringida = 4 Se aplica tanto para especies microendémicas como para especies
principalmente extralimitales con escasa distribución en México (menor a 5% del territorio nacional)
II) restringida = 3 Incluye especies cuyo ámbito de distribución en México se encuentra entre el 5 y el
15% del territorio nacional
III) medianamente restringida o amplia = 2 Incluye aquellas especies cuyo ámbito de distribución es
mayor que el 15%, pero menor que el 40% del territorio nacional
IV) ampliamente distribuidas o muy amplias = 1 Incluye aquellas especies cuyo ámbito de distribución es
igual o mayor que el 40% del territorio nacional
Para especies dulce-acuícolas se debe indicar las cuencas hidrológicas que ocupa cada
especie y, en lo posible, la proporción que ocupa en cada una de dichas cuencas, de acuerdo al mapa
elaborado por Maderey-R. y Torres-Ruata (1990) citado en el numeral 8.31 de la bibliografía
de la presente Norma. Este mapa también puede ser consultado en el siguiente sitio de internet:
http://conabio_web.conabio.gob.mx/metadatos/metadatos.pl
Para el cálculo del ámbito de distribución en el caso de especies marinas, se debe tomar como la totalidad
del territorio mexicano, la superficie de la llamada “zona económica exclusiva”.
Criterio B. Estado del hábitat con respecto al desarrollo natural del taxón. Es el conjunto actual
estimado de efectos del hábitat particular, con respecto a los requerimientos conocidos para el desarrollo
natural del taxón que se analiza, en términos de las condiciones físicas y biológicas. No determina la calidad
de un hábitat en general. Cuando una especie sea de distribución muy amplia, se hará una estimación integral
del efecto de la calidad del hábitat para todo su ámbito. Considera tres valores:
I) hostil o muy limitante = 3
II) intermedio o limitante = 2
III) propicio o poco limitante = 1
Criterio C. Vulnerabilidad biológica intrínseca del taxón. Es el conjunto de factores relacionados con la
historia o forma de vida propios del taxón, que lo hacen vulnerable. Dependiendo de la disponibilidad de
información específica, algunos ejemplos de tales factores pueden ser: estrategia reproductiva, parámetros
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 12
demográficos más relevantes, historia de vida, fenología, intervalos de tolerancia, parámetros fisicoquímicos,
aspectos alimentarios, variabilidad genética, grado de especialización, tasa de reclutamiento, efecto nodriza,
entre otros. El MER considera tres gradaciones numéricas de vulnerabilidad:
I) vulnerabilidad alta = 3
II) vulnerabilidad media = 2
III) vulnerabilidad baja = 1
Criterio D. Impacto de la actividad humana sobre el taxón. Es una estimación numérica de la magnitud
del impacto y la tendencia que genera la influencia humana sobre el taxón que se analiza. Considera aspectos
como la presión por asentamientos humanos, fragmentación del hábitat, contaminación, uso, comercio, tráfico,
cambio del uso de suelo, introducción de especies exóticas, realización de obras de infraestructura, entre
otros. Se asignan tres posibilidades:
I) alto impacto = 4
II) impacto medio = 3
III) bajo impacto = 2
ANEXO NORMATIVO II
LISTA DE ESPECIES EN RIESGO
ANFIBIOS
ORDEN FAMILIA GENERO ESPECIE SUB- NOMBRE COMUN CATEGORIA DISTRIBUCION
ESPECIE
Caudata Ambystomatidae Ambystoma amblycephalum salamandra o Pr endémica
ajolote cabeza
chata
Caudata Ambystomatidae Ambystoma andersoni salamandra o Pr endémica
ajolote de
Anderson
Caudata Ambystomatidae Ambystoma bombypellum salamandra o Pr endémica
ajolote piel fina
Caudata Ambystomatidae Ambystoma dumerili salamandra o Pr endémica
ajolote de
Pátzcuaro
Caudata Ambystomatidae Ambystoma flavipiperatum salamandra o Pr endémica
ajolote de Chapala
Caudata Ambystomatidae Ambystoma granulosum salamandra o Pr endémica
ajolote granulada
Caudata Ambystomatidae Ambystoma lermaensis salamandra o Pr endémica
ajolote de Lerma
Caudata Ambystomatidae Ambystoma mexicanum salamandra o Pr endémica
ajolote
Caudata Ambystomatidae Ambystoma ordinarium salamandra o Pr endémica
ajolote
michoacana
Caudata Ambystomatidae Ambystoma rosaceum salamandra Pr endémica
tarahumara
Caudata Ambystomatidae Ambystoma taylori salamandra de Pr endémica
Taylor
Caudata Ambystomatidae Ambystoma tigrinum salamandra o Pr no endémica
ajolote tigre
Caudata Ambystomatidae Ambystoma velasci salamandra o Pr endémica
ajolote tigre de
meseta
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 13
Caudata Plethodontidae Aneides lugubris salamandra Pr no endémica
arbórea
Caudata Plethodontidae Bolitoglossa engelhardti salamandra- Pr no endémica
lengua hongueada
de Engelhardt
Caudata Plethodontidae Bolitoglossa flavimembris salamandra- Pr no endémica
lengua hongueada
patas amarillas
Caudata Plethodontidae Bolitoglossa franklini salamandra- Pr no endémica
lengua hongueada
vientre negro
Caudata Plethodontidae Bolitoglossa hermosa salamandra- Pr endémica
lengua hongueada
guerrerense
Caudata Plethodontidae Bolitoglossa macrinii salamandra- Pr endémica
lengua hongueada
oaxaqueña
Caudata Plethodontidae Bolitoglossa mexicana salamandra- Pr no endémica
lengua hongueada
mexicana
Caudata Plethodontidae Bolitoglossa occidentalis salamandra- Pr no endémica
lengua hongueada
occidental
Caudata Plethodontidae Bolitoglossa platydactyla salamandra- Pr endémica
lengua hongueada
pies anchos
Caudata Plethodontidae Bolitoglossa riletti salamandra- Pr endémica
lengua hongueada
de Rilett
Caudata Plethodontidae Bolitoglossa rostrata salamandra- Pr no endémica
lengua hongueada
narigona
Caudata Plethodontidae Bolitoglossa rufescens salamandra- Pr no endémica
lengua hongueada
rojiza
Caudata Plethodontidae Bolitoglossa stuarti salamandra- A no endémica
lengua hongueada
de Stuart
Caudata Plethodontidae Bolitoglossa veracrucis salamandra- Pr endémica
lengua hongueada
veracruzana
Caudata Plethodontidae Bolitoglossa yucatana salamandra- Pr endémica
lengua hongueada
Anura Bufonidae Bufo cavifrons sapo de montaña Pr no endémica
Anura Bufonidae Bufo coccifer sapo chichito Pr no endémica
Anura Bufonidae Bufo cristatus sapo cresta Pr endémica
grande
Anura Bufonidae Bufo debilis sapo verde Pr no endémica
Anura Bufonidae Bufo gemmifer sapo joya Pr endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 14
. Anura Bufonidae Bufo retiformis sapo verde- Pr no endémica
sonorense
Caudata Plethodontidae Chiropterotriton arboreus salamandra-pie Pr endémica
plano arbórea
Caudata Plethodontidae Chiropterotriton chiropterus salamandra-pie Pr endémica
plano común
Caudata Plethodontidae Chiropterotriton chondrostega salamandra-pie Pr endémica
plano cartilaginosa
Caudata Plethodontidae Chiropterotriton dimidiatus salamandra-pie Pr endémica
plano enana
Caudata Plethodontidae Chiropterotriton lavae salamandra-pie Pr endémica
plano pigmea
Caudata Plethodontidae Chiropterotriton magnipes salamandra-pie Pr endémica
plano patona
Caudata Plethodontidae Chiropterotriton mosaueri salamandra-pie Pr endémica
plano de caverna
Caudata Plethodontidae Chiropterotriton multidentatus salamandra-pie Pr endémica
plano multidentada
Caudata Plethodontidae Chiropterotriton priscus salamandra-pie Pr endémica
plano primitiva
Caudata Plethodontidae Dendrotriton megarhinus salamandra-de Pr endémica
bromelia narigona
Caudata Plethodontidae Dendrotriton xolocalcae salamandra- Pr endémica
de bromelia de
Xolocalca
Gymnophiona Caeciliaidae Dermophis mexicanus cecilia mexicana Pr no endémica
Gymnophiona Caeciliaidae Dermophis oaxacae cecilia oaxaqueña Pr endémica
Anura Hylidae Duellmanohyla chamulae rana-arroyera Pr endémica
chamula
Anura Hylidae Duellmanohyla ignicolor rana-arroyera de Pr endémica
Sierra de Juárez
Anura Hylidae Duellmanohyla schmidtorum rana-arroyera de Pr endémica
Schmidt
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus angustidigitorum rana-fisgona de Pr endémica
Pátzcuaro
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus batrachylus rana-ladrona Pr endémica
tamaulipeca
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus berkenbuschi rana-ladrona de Pr endémica
Berkenbusch
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus decoratus rana-ladrona Pr endémica
adornada
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus dennisi rana-chirriadora Pr endémica
de Dennis
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus dixoni rana-fisgona Pr endémica
labios blancos
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus glaucus rana-ladrona gris Pr endémica
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus grandis rana-fisgona Pr endémica
mayor
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus greggi rana-ladrona Pr no endémica
de Gregg
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 15
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus guerreroensis rana-ladrona Pr endémica
guerrerense
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus interorbitalis rana-chirriadora Pr endémica
anteojuda
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus laticeps rana-ladrona Pr no endémica
cabeza ancha
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus lineatus rana-ladrona Pr no endémica
de montaña
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus matudai rana-chirriadora Pr no endémica
de Matuda
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus maurus rana-fisgona café Pr endémica
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus megalotympanum rana-ladrona de Pr endémica
San Martín
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus modestus rana-chirriadora Pr endémica
dedos chatos
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus nivicolimae rana-chirriadora Pr endémica
del Nevado de
Colima
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus omiltemanus rana-ladrona Pr endémica
de omilteme
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus pallidus rana-chirriadora Pr endémica
pálida
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus polymniae rana-ladrona de Pr endémica
Sierra de Juárez
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus rufescens rana-fisgona roja Pr endémica
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus saltator rana-ladrona Pr no endémica
danzante
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus sartori rana-ladrona Pr endémica
enana-chiapaneca
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus silvicola rana-ladrona Pr endémica
selvática
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus spatulatus rana-ladrona Pr endémica
espatulada
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus stuarti rana-ladrona Pr endémica
de Stuart
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus syristes rana-fisgona Pr endémica
flautera
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus tarahumaraensis rana-ladradora Pr endémica
tarahumara
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus taylori rana-ladrona Pr endémica
de Taylor
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus teretistes rana-ladrona Pr endémica
silbadora
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus uno rana-ladrona Pr endémica
de savage
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus verrucipes rana-chirrionera Pr endémica
orejona
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus verruculatus rana-chirrionera Pr endémica
menor
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 16
Anura Leptodactylidae Eleutherodactylus yucatanensis rana-ladrona Pr endémica
yucateca
Caudata Plethodontidae Ensatina eschscholtzii salamandra Pr no endémica
ensantina
Anura Microhylidae Gastrophryne elegans sapo-boca angosta Pr no endémica
elegante
Anura Microhylidae Gastrophryne olivacea sapo-boca angosta Pr no endémica
oliváceo
Anura Microhylidae Gastrophryne usta sapo-boca angosta Pr no endémica
huasteco
Anura Hylidae Hyla altipotens rana-de árbol Pr endémica
vientre amarilla
Anura Hylidae Hyla arborescandens rana-de árbol de Pr endémica
bromelia- menor
Anura Hylidae Hyla bistincta rana-de árbol de Pr endémica
pliegue-mexicana
Anura Hylidae Hyla bogertae rana-de árbol Pr endémica
acuática-de Bogart
Anura Hylidae Hyla cembra rana-de árbol de A endémica
Sierra Madre del
Sur
Anura Hylidae Hyla chaneque rana-de árbol hada Pr endémica
Anura Hylidae Hyla charadricola rana-de árbol A endémica
poblana
Anura Hylidae Hyla chryses rana-de árbol Pr endémica
dorada
Anura Hylidae Hyla crassa rana-de árbol Pr endémica
acuática
Anura Hylidae Hyla cyanomma rana-de árbol ojos A endémica
azules
Anura Hylidae Hyla dendroscarta rana-de árbol de Pr endémica
bromelia-mayor
Anura Hylidae Hyla echinata rana-de árbol de Pr endémica
pliegue-oaxaqueña
Anura Hylidae Hyla erythromma rana-de árbol Pr endémica
común
Anura Hylidae Hyla godmani rana-de árbol A endémica
de Godman
Anura Hylidae Hyla hazelae rana-de árbol Pr endémica
de Hazel
Anura Hylidae Hyla juanitae rana-de árbol A endémica
de Juanita
Anura Hylidae Hyla melanomma rana-de árbol Pr endémica
ojo negro
Anura Hylidae Hyla mixe Pr endémica
Anura Hylidae Hyla mixomaculata rana-de árbol A endémica
jaspeada
Anura Hylidae Hyla mykter rana-de árbol A endémica
hocico aquillado
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 17
Anura Hylidae Hyla nubicola rana-de árbol de A endémica
bosque mesófilo
Anura Hylidae Hyla pachyderma rana-de árbol Pr endémica
semiacuática
Anura Hylidae Hyla pinorum rana-de árbol Pr endémica
de pinar
Anura Hylidae Hyla plicata rana-de árbol A endémica
plegada o surcada
Anura Hylidae Hyla robertsorum rana-de árbol A endémica
de Robert
Anura Hylidae Hyla sabrina rana-de árbol de A endémica
Sierra de Juárez
Anura Hylidae Hyla sartori rana-de árbol de A endémica
Taylor
Anura Hylidae Hyla smaragdina rana-de árbol Pr endémica
esmeralda
Anura Hylidae Hyla taeniopus rana-de árbol A endémica
jarocha
Anura Hylidae Hyla thorectes rana-de árbol Pr endémica
moteada
Anura Hylidae Hyla trux rana-de árbol A endémica
de espolón
Anura Hylidae Hyla valancifer rana-de árbol de Pr endémica
San Martín
Caudata Plethodontidae Ixalotriton niger salamandra- P endémica
saltarina negra
Caudata Plethodontidae Lineatriton lineolus salamandra- Pr endémica
lombriz
veracruzana
Caudata Salamandridae Notophthalmus meridionalis tritón manchas P no endémica
negras
Caudata Plethodontidae Nototriton adelos salamandra de Pr endémica
Sierra de Juárez
Caudata Plethodontidae Nototriton alvarezdeltoroi salamandra de Pr endémica
Alvarez del Toro
Caudata Plethodontidae Nyctanolis pernix salamandra-patas Pr no endémica
largas ágil
Caudata Plethodontidae Oedipina elongata salamandra- Pr no endémica
lombriz
centroamericana
Caudata Plethodontidae Parvimolge townsendi salamandra-enana A endémica
de Townsend
Anura Hylidae Plectrohyla acanthodes rana-dedos Pr endémica
delgados espinosa
Anura Hylidae Plectrohyla avia rana-dedos Pr no endémica
delgados mayor
Anura Hylidae Plectrohyla hartwegi rana-dedos Pr no endémica
delgados de
Hartweg
Anura Hylidae Plectrohyla lacertosa rana-dedos Pr endémica
delgados ojona
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 18
. Anura Hylidae Plectrohyla pycnochila rana-dedos A endémica
delgados labios
anchos
Caudata Plethodontidae Pseudoeurycea altamontana tlaconete Pr endémica
morelense
Caudata Plethodontidae Pseudoeurycea anitae tlaconete de Anita A endémica
Caudata Plethodontidae Pseudoeurycea belli tlaconete pinto A endémica
Caudata Plethodontidae Pseudoeurycea brunnata tlaconete café Pr no endémica
Caudata Plethodontidae Pseudoeurycea cephalica tlaconete A no endémica
regordete
Caudata Plethodontidae Pseudoeurycea cochranae tlaconete de A endémica
Cochran
Caudata Plethodontidae Pseudoeurycea conanti tlaconete de A endémica
Conant
Caudata Plethodontidae Pseudoeurycea firscheini tlaconete de Pr endémica
Firschein
Caudata Plethodontidae Pseudoeurycea gadovi tlaconete de Pr endémica
Gadow
Caudata Plethodontidae Pseudoeurycea galeanae tlaconete de A endémica
Galeana
Caudata Plethodontidae Pseudoeurycea goebeli tlaconete de A no endémica
Goebel
Caudata Plethodontidae Pseudoeurycea juarezi tlaconete de Sierra A endémica
de Juárez
Caudata Plethodontidae Pseudoeurycea leprosa tlaconete leproso A endémica
Caudata Plethodontidae Pseudoeurycea longicauda tlaconete cola Pr endémica
larga
Caudata Plethodontidae Pseudoeurycea melanomolga tlaconete negro Pr endémica
Caudata Plethodontidae Pseudoeurycea mystax tlaconete bigotudo A endémica
Caudata Plethodontidae Pseudoeurycea nigromaculata tlaconete manchas Pr endémica
negras
Caudata Plethodontidae Pseudoeurycea parva tlaconete enano A endémica
Caudata Plethodontidae Pseudoeurycea praecellens tlaconete fino A endémica
Caudata Plethodontidae Pseudoeurycea rex tlaconete real Pr no endémica
Caudata Plethodontidae Pseudoeurycea robertsi tlaconete de A endémica
Robert
Caudata Plethodontidae Pseudoeurycea saltator tlaconete saltarín A endémica
Caudata Plethodontidae Pseudoeurycea scandens tlaconete Pr endémica
tamaulipeco
Caudata Plethodontidae Pseudoeurycea smithi tlaconete de Smith A endémica
Caudata Plethodontidae Pseudoeurycea townsendi A endémica
Caudata Plethodontidae Pseudoeurycea unguidentis tlaconete diente A endémica
espolón
Caudata Plethodontidae Pseudoeurycea werleri tlaconete de Pr endémica
Werler
Anura Hylidae Pternohyla dentata rana-de árbol de A endémica
tierras altas
Anura Hylidae Ptychohyla euthysanota rana-de árbol A no endémica
guerrerense
Anura Hylidae Ptychohyla leonhardschultzei rana-de árbol de Pr endémica
Schultze
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 19
Anura Ranidae Rana berlandieri rana del Río Pr no endémica
Grande
Anura Ranidae Rana boylii rana pata amarilla Pr no endémica
Anura Ranidae Rana brownorum rana de Brown Pr endémica
Anura Ranidae Rana chiricahuensis rana de chiricahua A no endémica
Anura Ranidae Rana dunni rana de Pátzcuaro Pr endémica
Anura Ranidae Rana forreri rana de Forrer Pr no endémica
Anura Ranidae Rana johni rana de Moore P endémica
Anura Ranidae Rana megapoda Pr endémica
Anura Ranidae Rana montezumae rana de Pr endémica
Moctezuma
Anura Ranidae Rana neovolcanica rana neovolcánica A endémica
Anura Ranidae Rana omiltemana rana guerrerense P endémica
Anura Ranidae Rana pueblae rana poblana P endémica
Anura Ranidae Rana pustulosa rana de cascada Pr endémica
Anura Ranidae Rana sierramadrensis rana de Sierra Pr endémica
Madre-Occidental
Anura Ranidae Rana tlaloci rana de Tláloc P endémica
Anura Ranidae Rana trilobata rana pierna de Pr endémica
pollo
Anura Ranidae Rana yavapaiensis rana de Yavapai Pr no endémica
Caudata Ambystomatidae Rhyacosiredon altamirani siredón del Ajusco A endémica
Caudata Ambystomatidae Rhyacosiredon leorae siredón de Leora A endémica
Caudata Ambystomatidae Rhyacosiredon rivularis siredón de Toluca A endémica
Caudata Ambystomatidae Rhyacosiredon zempoalensis siredón de A endémica
Zempoala
Anura Rhinophrynidae Rhinophrynus dorsalis sapo-excavador Pr no endémica
mexicano
Caudata Sirenidae Siren intermedia sirena menor Pr no endémica
Caudata Sirenidae Siren lacertina sirena mayor Pr no endémica
Caudata Plethodontidae Thorius dubitus salamandra- Pr endémica
pigmea de
Acutzingo
Caudata Plethodontidae Thorius macdougalli salamandra- Pr endémica
pigmea de
MacDougall
Caudata Plethodontidae Thorius minutissimus salamandra- Pr endémica
pigmea oaxaqueña
Caudata Plethodontidae Thorius narisovalis salamandra- Pr endémica
pigmea de San
Felipe
Caudata Plethodontidae Thorius pennatulus salamandra- Pr endémica
pigmea
veracruzana
Caudata Plethodontidae Thorius pulmonaris salamandra- Pr endémica
pigmea de cerro
Caudata Plethodontidae Thorius schmidti salamandra- Pr endémica
pigmea de
Schmidt
Caudata Plethodontidae Thorius troglodytes salamandra- Pr endémica
pigmea troglodita
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 20
Anura Hylidae Triprion petasatus sana-de árbol Pr no endémica
yucateca
AVES
FAMILIA GENERO ESPECIE SUBESPECIE NOMBRE COMUN CATEGORIA DISTRIBUCION
Tinamidae Tinamus major tinamú mayor Pr no endémica
Tinamidae Crypturellus soui tinamú menor Pr no endémica
Tinamidae Crypturellus boucardi tinamú jamuey Pr no endémica
Podicipedidae Tachybaptus dominicus zambullidor menor Pr no endémica
Diomedeidae Phoebastria immutabilis albatros de Laysan A no endémica
Diomedeidae Phoebastria nigripes albatros pata negra A no endémica
Procellariidae Puffinus auricularis auricularis pardela de Revillagigedo P endémica
Procellariidae Puffinus opisthomelas pardela mexicana P no endémica
Procellariidae Oceanodroma leucorhoa willetti paíño de Leach de Coronados P no endémica
Procellariidae Oceanodroma leucorhoa chapmani paíño de Leach de San Benito A no endémica
Procellariidae Oceanodroma leucorhoa socorrensis paíño de Leach de Socorro P no endémica
Hydrobatidae Oceanodroma homochroa paíño cenizo A no endémica
Hydrobatidae Oceanodroma melania paíño negro A no endémica
Hydrobatidae Oceanodroma macrodactyla paíño de Guadalupe E endémica
Hydrobatidae Oceanodroma microsoma paíño mínimo A no endémica
Phaethontidae Phaethon aethereus rabijunco pico rojo A no endémica
Ardeidae Botaurus lentiginosus avetoro del Eje Neovolcánico A no endémica
Ardeidae Tigrisoma mexicanum garza-tigre mexicana Pr no endémica
Ardeidae Ardea herodias santilucae garza morena Pr endémica
Ardeidae Egretta rufescens garceta rojiza Pr no endémica
Ardeidae Agamia agami garza agami Pr no endémica
Ardeidae Nyctanassa violacea gravirostris pedrete corona clara de Socorro A endémica
Ciconiidae Jabiru mycteria cigüeña jabirú P no endémica
Ciconiidae Mycteria americana cigüeña americana Pr no endémica
Cathartidae Gymnogyps californianus cóndor californiano E no endémica
Cathartidae Sarcoramphus papa zopilote rey P no endémica
Phoenicopteridae Phoenicopterus ruber flamenco americano A no endémica
Anatidae Branta bernicla nigricans ganso de collar A no endémica
Anatidae Cygnus buccinator cisne trompetero E no endémica
Anatidae Cygnus columbianus cisne de tundra P no endémica
Anatidae Cairina moschata pato real P no endémica
Anatidae Anas platyrhynchos diazi pato mexicano A endémica
Anatidae Anas fulvigula pato tejano A no endémica
Anatidae Nomonyx dominicus pato enmascarado A no endémica
Accipitridae Leptodon cayanensis gavilán cabeza gris Pr no endémica
Accipitridae Chondrohierax uncinatus gavilán pico gancho Pr no endémica
Accipitridae Elanoides forficatus milano tijereta Pr no endémica
Accipitridae Rostrhramus sociabilis gavilán caracolero Pr no endémica
Accipitridae Harpagus bidentatus gavilán bidentado Pr no endémica
Accipitridae Ictinia mississipiensis milano de Mississipi Pr no endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 21
Accipitridae Ictinia plumbea milano plomizo A no endémica
Accipitridae Haliaeetus leucocephalus águila cabeza blanca P no endémica
Accipitridae Busarellus nigricollis aguililla canela Pr no endémica
Accipitridae Accipiter striatus gavilán pecho rufo Pr no endémica
Accipitridae Accipiter cooperi gavilán de Cooper Pr no endémica
Accipitridae Accipiter bicolor gavilán bicolor A no endémica
Accipitridae Accipiter gentilis gavilán azor A no endémica
Accipitridae Geranospiza caerulescens gavilán zancón A no endémica
Accipitridae Leucopternis albicollis aguililla blanca Pr no endémica
Accipitridae Buteogallus anthracinus aguililla-negra menor Pr no endémica
Accipitridae Buteogallus subtilis aguililla-negra de manglar A no endémica
Accipitridae Buteogallus urubitinga aguililla-negra mayor Pr no endémica
Accipitridae Parabuteo unicinctus aguililla rojinegra Pr no endémica
Accipitridae Harpyhaliaetus solitarius águila solitaria P no endémica
. Accipitridae Buteo lineatus aguililla pecho rojo Pr no endémica
Accipitridae Buteo platypterus aguililla ala ancha Pr no endémica
Accipitridae Buteo swainsoni aguililla de Swainson Pr no endémica
Accipitridae Buteo albicaudatus aguililla cola blanca Pr no endémica
Accipitridae Buteo albonotatus aguililla aura Pr no endémica
Accipitridae Buteo jamaicensis fumosus aguililla cola roja de Tres Marías Pr endémica
Accipitridae Buteo jamaicensis socorroensis aguililla cola roja de Socorro P endémica
Accipitridae Buteo regalis aguililla real Pr no endémica
Accipitridae Buteo lagopus aguililla ártica Pr no endémica
Accipitridae Morphnus guianensis águila crestada P no endémica
Accipitridae Harpia harpyja águila arpía P no endémica
Accipitridae Aquila chrysaetos águila real A no endémica
Accipitridae Spizastur melanoleucus águila blanquinegra P no endémica
Accipitridae Spizaetus tyrannus águila tirana P no endémica
Accipitridae Spizaetus ornatus águila elegante P no endémica
Falconidae Micrastur ruficollis halcón-selvático barrado Pr no endémica
Falconidae Micrastur semitorquatus halcón-selvático de collar Pr no endémica
Falconidae Daptrius americanus caracara comecacao E no endémica
Falconidae Caracara plancus lutosus caracara quebranta-huesos E endémico
de Guadalupe
Falconidae Falco femoralis halcón fajado A no endémica
. Falconidae Falco femoralis septentrionalis halcón fajado Pr no endémica
Falconidae Falco deiroleucus halcón pecho rufo P no endémica
Falconidae Falco peregrinus halcón peregrino Pr no endémica
Falconidae Falco mexicanus halcón mexicano A no endémica
Cracidae Ortalis leucogastra chachalaca vientre blanco Pr no endémica
Cracidae Penelope purpurascens pava cojolita A no endémica
Cracidae Penelopina nigra pajuil A no endémica
Cracidae Oreophasis derbianus pavón o guan cornudo P no endémica
Cracidae Crax rubra hocofaisán A no endémica
Cracidae Crax rubra griscomi hocofaisán P endémica
Phasianidae Meleagris gallopavo guajolote norteño Pr no endémica
Phasianidae Meleagris ocellata guajolote ocelado A no endémica
Odontophoridae Dendrortyx barbatus codorniz-coluda veracruzana P endémica
Odontophoridae Dendrortyx macroura codorniz-coluda neovolcánica Pr endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 22
Odontophoridae Dendrortyx leucophrys codorniz-coluda centroamericana A no endémica
Odontophoridae Colinus virginianus ridgwayi codorniz cotuí P endémica
Odontophoridae Odontophorus guttatus codorniz bolonchaco Pr no endémica
Odontophoridae Dactylortyx thoracicus codorniz silbadora Pr no endémica
Odontophoridae Cyrtonyx montezumae codorniz Moctezuma Pr no endémica
Odontophoridae Cyrtonyx montezumae sallaei codorniz Moctezuma pacífica A endémica
Odontophoridae Cyrtonyx ocellatus codorniz ocelada A no endémica
Rallidae Coturnicops noveboracensis goldmani polluela amarilla P endémica
Rallidae Laterallus jamaicensis coturniculus polluela negra P no endémica
Rallidae Rallus longirostris rascón picudo Pr no endémica
Rallidae Rallus longirostris levipes rascón picudo californiano P endémica
Rallidae Rallus longirostris yumanensis rascón picudo de Arizona A no endémica
Rallidae Rallus elegans rascón real Pr no endémica
Rallidae Rallus elegans tenuirostris rascón real P endémica
Rallidae Rallus limicola rascón limícola Pr no endémica
Rallidae Aramides axillaris rascón cuello rufo A no endémica
Rallidae Amaurolimnas concolor rascón café A no endémica
Rallidae Porzana flaviventer polluela pecho amarillo Pr no endémica
Heliornithidae Helornis fulica pájaro cantil Pr no endémica
Eurypygidae Eurypyga helias ave sol P no endémica
Gruidae Grus canadensis grulla gris Pr no endémica
Gruidae Grus americana grulla blanca P no endémica
Charadridae Charadrius melodus chorlo chiflador P no endémica
Charadridae Charadrius montanus chorlo llanero A no endémica
Scolopacidae Numenius borealis zarapito boreal P no endémica
Laridae Larus heermanni gaviota ploma Pr no endémica
Laridae Larus livens gaviota pata amarilla Pr no endémica
Laridae Sterna elegans charrán elegante Pr no endémica
Laridae Sterna dougallii charrán rosado Pr no endémica
Laridae Sterna antillarum browni charrán mínimo de Guerrero P endémica
Laridae Sterna antillarum charrán mínimo Pr no endémica
Laridae Sterna anaethetus nelsoni charrán embridado guerrerense Pr no endémica
Alcidae Synthliboramphus hypoleucus mérgulo de Xantus P no endémica
Alcidae Synthliboramphus craveri mérgulo de Craveri A no endémica
Alcidae Ptychoramphus aleuticus aleuticus alcuela oscura A no endémica
Columbidae Columba cayennensis pallidicrissa paloma colorada Pr no endémica
Columbidae Columba speciosa paloma escamosa Pr no endémica
Columbidae Columba leucocephala paloma corona blanca A no endémica
Columbidae Columba fasciata vioscae paloma de collar de La Laguna Pr endémica
Columbidae Columba nigrirostris paloma triste Pr no endémica
Columbidae Zenaida aurita paloma aurita Pr no endémica
Columbidae Zenaida graysoni paloma de Socorro E endémica
Columbidae Ectopistes migratorius paloma viajera E no endémica
Columbidae Columbina passerina socorroensis tórtola coquita de Socorro A endémica
Columbidae Claravis mondetoura tórtola pecho morado A no endémica
Columbidae Leptotila verreauxi capitalis paloma arroyera de Tres Marías Pr endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 23
Columbidae Geotrygon albifacies paloma-perdiz cara blanca A no endémica
Columbidae Geotrygon carrikeri paloma-perdiz tuxtleña P endémica
Psittacidae Aratinga holochlora perico mexicano A no endémica
Psittacidae Aratinga holochlora brevipes perico de Socorro A endémica
Psittacidae Aratinga holochlora brewsteri perico del noroeste P endémica
Psittacidae Aratinga strenua perico centroamericano A no endémica
Psittacidae Aratinga nana perico pecho sucio Pr no endémica
Psittacidae Aratinga canicularis perico frente naranja Pr no endémica
Psittacidae Ara militaris guacamaya verde P no endémica
Psittacidae Ara macao guacamaya roja P no endémica
Psittacidae Rhynchopsitta pachyrhyncha cotorra-serrana occidental P no endémica
Psittacidae Rhynchopsitta terrisi cotorra-serrana oriental A endémica
Psittacidae Bolborhynchus lineola perico barrado A no endémica
Psittacidae Forpus cyanopygius perico catarina Pr endémica
Psittacidae Forpus cyanopygius insularis perico catarina de las A endémica
Islas Marías
Psittacidae Brotogeris jugularis perico ala amarilla A no endémica
Psittacidae Pionopsitta haematotis loro cabeza oscura A no endémica
Psittacidae Pionus senilis loro corona blanca A no endémica
Psittacidae Amazona xantholora loro yucateco Pr no endémica
Psittacidae Amazona viridigenalis loro tamaulipeco P endémica
Psittacidae Amazona finschi loro corona lila A endémica
Psittacidae Amazona farinosa loro corona azul A no endémica
Psittacidae Amazona oratrix loro cabeza amarilla P no endémica
Psittacidae Amazona oratrix tresmariae loro cabeza amarilla de las Islas A endémica
Tres Marías
Psittacidae Amazona auropalliata loro nuca amarilla P no endémica
Cuculidae Crotophaga major garrapatero mayor E no endémica
Cuculidae Crotophaga ani garrapatero pico liso A no endémica
Cuculidae Crotophaga sulcirostris pallidula garrapatero pijuy de Los Cabos E endémica
Strigidae Otus asio tecolote oriental Pr no endémica
Strigidae Otus seductus tecolote del Balsas Pr endémica
Strigidae Otus cooperi tecolote de Cooper Pr no endémica
Strigidae Otus barbarus tecolote barbudo A no endémica
Strigidae Lophostrix cristata búho cuerno blanco A no endémica
Strigidae Pulsatrix perspicillata búho de anteojos A no endémica
Strigidae Bubo virginianus mayensis búho cornudo A endémica
Strigidae Glaucidium gnoma hoskinsii tecolote serrano Pr endémica
Strigidae Glaucidium griseiceps tecolote mesoamericano Pr no endémica
Strigidae Glaucidium sanchezi tecolote tamaulipeco P endémica
Strigidae Glaucidium palmarum griscomi tecolote del Balsas Pr no endémica
Strigidae Micrathene whitneyi graysoni tecolote enano E endémica
Strigidae Athene cunicularia rostrata tecolote llanero de Isla Clarión P endémica
Strigidae Ciccaba nigrolineata búho blanquinegro A no endémica
Strigidae Strix occidentalis búho manchado A no endémica
Strigidae Strix varia búho listado Pr no endémica
Strigidae Strix fulvescens búho leonado A no endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 24
Strigidae Asio stygius búho cara oscura Pr no endémica
Strigidae Asio flammeus búho cuerno corto Pr no endémica
Strigidae Pseudoscops clamator búho cara clara A no endémica
Strigidae Aegolius ridgwayi tecolote canelo A no endémica
Caprimulgidae Nyctiphrynus mcleodii tapacamino prío Pr endémica
Nyctibidae Nyctibius grandis bienparado mayor A no endémica
Apodidae Cypseloides storeri vencejo frente blanca Pr endémica
Apodidae Streptoprocne semicollaris vencejo nuca blanca Pr endémica
Apodidae Panyptila cayennensis vencejo-tijereta menor Pr no endémica
Apodidae Panyptila sanctihieronymi vencejo-tijereta mayor Pr no endémica
Trochilidae Phaethornis longuemareus ermitaño enano Pr no endémica
Trochilidae Campylopterus excellens fandanguero cola larga Pr endémica
Trochilidae Campylopterus rufus fandanguero rojizo Pr no endémica
Trochilidae Abeillia abeillei colibrí pico corto Pr no endémica
Trochilidae Lophornis brachylopha coqueta cresta corta P endémica
Trochilidae Lophornis helenae coqueta cresta negra Pr no endémica
Trochilidae Cynanthus latirostris lawrencei colibrí pico ancho Pr endémica
de Tres Marías
Trochilidae Thalurania ridgwayi ninfa mexicana Pr endémica
Trochilidae Amazilia rutila graysoni colibrí canela de Tres Marías Pr endémica
Trochilidae Amazilia viridifrons colibrí frente verde A endémica
Trochilidae Eupherusa cyanophrys colibrí oaxaqueño A endémica
Trochilidae Eupherusa poliocerca colibrí cola blanca A endémica
Trochilidae Lampornis viridipallens colibrí garganta verde Pr no endémica
Trochilidae Lamprolaima rhami colibrí ala castaña A no endémica
Trochilidae Heliothryx barroti hada enmascarada Pr no endémica
Trochilidae Heliomaster longirostris colibrí pico largo Pr no endémica
Trochilidae Doricha enicura colibrí tijereta Pr no endémica
Trochilidae Doricha eliza colibrí cola hendida P endémica
Trochilidae Tilmatura dupontii colibrí cola pinta A no endémica
Trochilidae Atthis ellioti zumbador magenta A no endémica
Trogonidae Trogon collaris trogón de collar Pr no endémica
Trogonidae Trogon massena trogón cola oscura A no endémica
Trogonidae Euptilotis neoxenus trogón orejón A endémica
Trogonidae Pharomachrus mocinno quetzal mesoamericano P no endémica
Momotidae Hylomanes momotula momoto enano A no endémica
Momotidae Aspatha gularis momoto garganta azul A no endémica
Momotidae Electron carinatum momoto pico quilla P no endémica
Bucconidae Notharchus macrorhynchus buco de collar A no endémica
Bucconidae Malacoptila panamensis buco barbón A no endémica
Galbulidae Galbula ruficauda jacamar cola rufa A no endémica
Ramphastidae Aulacorhynchus prasinus tucaneta verde, tucanete Pr no endémica
esmeralda
Ramphastidae Aulacorhynchus prasinus warneri tucaneta verde de Los Tuxtlas A endémica
Veracruz
Ramphastidae Pteroglossus torquatus arasari de collar Pr no endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 25
Ramphastidae Ramphastos sulfuratus tucán pico canoa, tucán pecho A no endémica
azufrado
Picidae Melanerpes formicivorus angustifrons carpintero bellotero de La Laguna Pr endémica
Picidae Picoides stricklandi carpintero de Strickland Pr no endémica
Picidae Colaptes auratus rufipileus carpintero de pechera de E endémica
Guadalupe
Picidae Celeus castaneus carpintero castaño Pr no endémica
Picidae Campephilus guatemalensis carpintero pico plata Pr no endémica
Picidae Campephilus imperialis carpintero imperial E endémica
Furnariidae Automolus ochrolaemus breñero garganta pálida Pr no endémica
Furnariidae Automolus rubiginosus breñero rojizo A no endémica
Furnariidae Xenops minutus picolezna liso Pr no endémica
Furnariidae Sclerurus mexicanus hojarasquero pecho rufo Pr no endémica
Furnariidae Sclerurus guatemalensis hojarasquero oscuro Pr no endémica
. Dendrocincla anabatina trepatroncos sepia Pr no endémica
Dendrocolaptidae
Dendrocolaptidae Glyphorhynchus spirurus trepatroncos pico cuña Pr no endémica
Dendrocolaptidae Xiphocolaptes promeropirhynch omiltemensis trepatroncos gigante de Omiltemi P endémica
us
Dendrocolaptidae Dendrocolaptes sanctihomae trepatroncos barrado Pr no endémica
Dendrocolaptidae Dendrocolaptes picumnus trepatroncos vientre barrado A no endémica
Dendrocolaptidae Xiphorhynchus erythropygius trepatroncos manchado A no endémica
Thamnophilidae Taraba major batará mayor Pr no endémica
Thamnophilidae Thamnistes anabatinus batará café Pr no endémica
Thamnophilidae Dysithamnus mentalis hormiguero sencillo Pr no endémica
Thamnophilidae Myrmotherula schisticolor hormiguero apizarrado Pr no endémica
Thamnophilidae Microrhopias quixensis hormiguero ala punteada Pr no endémica
Formicariidae Grallaria guatimalensis hormiguero-cholino escamoso A no endémica
Tyrannidae Ornithion semiflavum mosquero ceja blanca Pr no endémica
Tyrannidae Platyrinchus cancrominus mosquero pico chato Pr no endémica
Tyrannidae Onychorhynchus coronatus mosquero real P no endémica
Tyrannidae Terenotriccus erythrurus mosquero cola castaña Pr no endémica
Tyrannidae Xenotriccus callizonus mosquero fajado A no endémica
Tyrannidae Xenotriccus mexicanus mosquero del Balsas Pr no endémica
Tyrannidae Contopus sordidulus peninsulae pibí de La Laguna Pr endémica
Tyrannidae Empidonax difficilis cineritius mosquero de La Laguna Pr endémica
Tyrannidae Attila spadiceus cozumelae atila de Cozumel Pr no endémica
Tyrannidae Deltarhynchus flammulatus papamoscas jaspeado Pr endémica
Tyrannidae Laniocera rufescens plañidera jaspeada Pr no endémica
Tyrannidae Pachyramphus major uropygialis mosquero-cabezón mexicano Pr endémica
Cotingidae Cotinga amabilis cotinga azuleja A no endémica
Pipridae Manacus candei manaquín cuello blanco Pr no endémica
Pipridae Chiroxiphia linearis manaquín cola larga Pr no endémica
Vireonidae Vireo griseus perquisitor vireo ojo blanco veracruzano A endémica
Vireonidae Vireo pallens vireo manglero Pr no endémica
Vireonidae Vireo bairdi vireo de Cozumel Pr endémica
Vireonidae Vireo belli pusillus vireo de Bell californiano A no endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 26
Vireonidae Vireo atricapillus vireo gorra negra P no endémica
Vireonidae Vireo nelsoni vireo enano Pr endémica
Vireonidae Vireo solitarius lucasanus vireo anteojillo de La Laguna Pr endémica
Vireonidae Vireo huttoni cognatus vireo reyezuelo de La Laguna Pr endémica
Vireonidae Vireo gilvus victoriae vireo gorjeador de La Laguna Pr endémica
Vireonidae Hylophilus ochraceiceps verdillo ocre Pr no endémica
Vireonidae Cyclarhis gujanensis insularis vireón ceja rufa de Cozumel Pr endémica
Corvidae Cyanocorax dickeyi chara pinta P endémica
Corvidae Cyanocorax beecheii chara de Beechy A endémica
Corvidae Cyanolyca cucullata chara gorro azul A no endémica
Corvidae Cyanolyca pumilo chara de niebla A no endémica
Corvidae Cyanolyca nana chara enana P endémica
Corvidae Cyanolyca mirabilis chara garganta blanca P endémica
Corvidae Aphelocoma unicolor chara unicolor A no endémica
Corvidae Nucifraga columbiana cascanueces P no endémica
Hirundinidae Progne sinaloae golondrina sinaloense Pr endémica
Hirundinidae Notiochelidon pileata golondrina gorra negra Pr no endémica
Paridae Baeolophus inornatus cineraceus carbonero sencillo de La Laguna Pr endémica
Aegithalidae Psaltriparus minimus grindae sastrecillo de La Laguna Pr endémica
Sittidae Sitta canadensis sita de Guadalupe E no endémica
Sittidae Sitta carolinensis lagunae sita pecho blanco de La Laguna Pr endémica
Troglodytidae Campylorhynchus chiapensis matraca chiapaneca Pr endémica
Troglodytidae Campylorhynchus rufinucha rufinucha matraca nuca rufa del sureste A endémica
Troglodytidae Campylorhynchus yucatanicus matraca yucateca P endémica
Troglodytidae Salpinctes obsoletus guadeloupensis chivirín saltarroca de Guadalupe P endémica
Troglodytidae Salpinctes obsoletus tenuirostris chivirín saltarroca de San Benito A endémica
Troglodytidae Salpinctes obsoletus exsul chivirín saltarroca de San E endémica
Benedicto
Troglodytidae Hylorchilus sumichrasti chivirín de Sumichrast A endémica
Troglodytidae Hylorchilus navai chivirín de Nava P endémica
Troglodytidae Thryothorus felix lawrencei chivirín feliz de Tres Marías Pr endémica
Troglodytidae Thryomanes bewickii brevicauda chivirín cola oscura de Guadalupe E endémica
Troglodytidae Thryomanes sissonii chivirín de Socorro P endémica
Troglodytidae Troglodytes aedon beani chivirín saltapared de Cozumel Pr endémica
Troglodytidae Troglodytes tanneri chivirín de Clarión P endémica
Cinclidae Cinclus mexicanus mirlo-acuático norteamericano Pr no endémica
Regulidae Regulus calendula obscurus reyezuelo de rojo de Guadalupe P endémica
Sylviidae Polioptila californica atwoodi perlita californiana A no endémica
Sylviidae Polioptila plumbea perlita tropical Pr no endémica
Turdidae Myadestes townsendi clarín norteño Pr no endémica
Turdidae Myadestes occidentalis clarín jilguero Pr no endémica
Turdidae Myadestes unicolor clarín unicolor A no endémica
Turdidae Catharus frantzii zorzal de Frantzius A no endémica
Turdidae Catharus mexicanus zorzal corona negra Pr no endémica
Turdidae Catharus dryas zorzal pecho amarillo A no endémica
Turdidae Turdus infuscatus mirlo negro A no endémica
Turdidae Turdus plebejus mirlo plebeyo Pr no endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 27
Turdidae Turdus rufopalliatus graysoni mirlo dorso rufo de las Pr endémica
Islas Marías
Turdidae Turdus migratorius confinis mirlo primavera de La Laguna Pr endémica
Turdidae Ridgwayia pinicola mirlo pinto Pr endémica
. Mimidae Mimodes graysoni centzontle de Socorro P endémica
Mimidae Toxostoma guttatum cuitlacoche de Cozumel P endémica
Mimidae Melanotis caerulescens longirostris mulato azul Pr endémica
Parulidae Vermivora crissalis chipe crisal Pr no endémica
Parulidae Parula pitiayumi insularis parula de las Islas Marías P endémica
Parulidae Parula pitiayumi graysoni parula de Socorro Pr endémica
Parulidae Dendroica coronata goldmani chipe coronado guatemalteco A no endémica
Parulidae Dendroica chrysoparia chipe mejilla dorada A no endémica
Parulidae Limnothlypis swainsonii chipe corona café Pr no endémica
Parulidae Oporornis tolmiei chipe de Potosí A no endémica
Parulidae Geothlypis beldingi mascarita peninsular P endémica
Parulidae Geothlypis flavovelata mascarita de Altamira A endémica
Parulidae Geothlypis speciosa mascarita transvolcánica P endémica
Parulidae Ergaticus versicolor chipe rosado P no endémica
Parulidae Granatellus venustus francescae granatelo de las Islas Marías Pr endémica
Thraupidae Chlorospingus ophthalmicus wetmorei chinchinero de Los Tuxtlas Pr endémica
Thraupidae Eucometis penicillata tángara cabeza gris Pr no endémica
Thraupidae Lanio aurantius tángara garganta negra Pr no endémica
Thraupidae Euphonia gouldi eufonia olivácea Pr no endémica
Thraupidae Euphonia minuta eufonia vientre blanco Pr no endémica
Thraupidae Tangara cabanisi tángara chiapaneca P no endémica
Thraupidae Cyanerpes lucidus mielero brillante Pr no endémica
Emberizidae Amaurospiza concolor semillero azulgris Pr no endémica
Emberizidae Haplospiza rustica semillero pizarra Pr no endémica
Emberizidae Buarremon brunneinucha apertus atlapetes gorra castaña de Los Pr endémica
Tuxtlas
Emberizidae Melozone biarcuatum rascador patilludo Pr no endémica
Emberizidae Melozone leucotis rascador oreja blanca Pr no endémica
Emberizidae Pipilo erythrophthalmus consobrinus toquí pinto de Guadalupe E endémica
Emberizidae Pipilo erythrophthalmus socorrensis toquí pinto de Socorro P endémica
Emberizidae Pipilo erytrophtalmus magnirostris toquí pinto de La Laguna Pr no endémica
Emberizidae Aimophila sumichrasti zacatonero istmeño P endémica
Emberizidae Aimophila ruficeps sanctorum zacatonero rojizo de E endémica
Todos Santos
Emberizidae Aimophila notosticta zacatonero oaxaqueño Pr endémica
Emberizidae Passerculus sandwichensis beldingi gorrión sabanero A no endémica
Emberizidae Passerculus sandwichensis rostratus gorrión sabanero Pr endémica
Emberizidae Spizella wortheni gorrión de Worthen A endémica
Emberizidae Amphispiza bilineata carmenae zacatonero garganta negra A no endémica
Emberizidae Amphispiza bilineata tortugae zacatonero garganta negra de A endémica
Tortuga
Emberizidae Passerculus sandwichensis sanctorum gorrión sabanero de San Benito A endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 28
Emberizidae Xenospiza baileyi gorrión serrano P endémica
Emberizidae Melospiza melodia coronatorum gorrión cantor de Coronados P endémica
Emberizidae Junco hyemalis insularis junco ojo oscuro P endémica
Emberizidae Junco phaeonotus bairdi junco ojo de lumbre de La Laguna Pr endémica
Emberizidae Junco phaeonotus alticola junco ojo de lumbre del Tacaná Pr endémica
Cardinalidae Cardinalis cardinalis mariae cardenal rojo de Tres Marías Pr endémica
Cardinalidae Passerina rositae colorín azulrosa A endémica
Icteridae Quiscalus palustris zanate de Lerma E endémica
Icteridae Icterus maculialatus bolsero guatemalteco Pr no endémica
Icteridae Icterus spurius fuertesi bolsero castaño del noreste Pr endémica
Icteridae Icterus pustulatus graysoni bolsero dorso rayado de las Islas Pr endémica
Marías
Icteridae Psarocolius wagleri oropéndola cabeza castaña Pr no endémica
Icteridae Psarocolius montezuma oropéndola Moctezuma Pr no endémica
Fringillidae Carpodacus mexicanus clementis pinzón de San Clemente P endémica
Fringillidae Carpodacus mexicanus mcgregori pinzón del Mar de Cortez E endémica
Fringillidae Carpodacus mexicanus amplus pinzón de Guadalupe P endémica
Fringillidae Carduelis pinus perplexus jilguero pinero de Chiapas Pr endémica
Fringillidae Carduelis atriceps jilguero corona negra Pr no endémica
HONGOS
FAMILIA GENERO ESPECIE SUBESPECIE NOMBRE COMUN CATEGORIA DISTRIBUCION
Strophariaceae Psilocybe hoogshagemii A no endémica
. Strophariaceae Psilocybe mammilata A no endémica
Strophariaceae Psilocybe mexicana pequeños que brotan A no endémica
Strophariaceae Psilocybe muliercala A no endémica
Strophariaceae Psilocybe pleurocystidiosa P no endémica
Strophariaceae Psilocybe sanctorum santito A no endémica
Strophariaceae Psilocybe schultesii Pr no endémica
Strophariaceae Psilocybe singerii P no endémica
Strophariaceae Psilocybe subyugensis A no endémica
Strophariaceae Psilocybe uxpanapensis P no endémica
Strophariaceae Psilocybe veraecrucis P no endémica
Strophariaceae Psilocybe wassoniorum A no endémica
Strophariaceae Psilocybe weldenii P no endémica
Strophariaceae Psilocybe xalapensis Pr no endémica
Strophariaceae Psilocybe yugensis pequeños que brotan A no endémica
Strophariaceae Psilocybe zapotecorum corona de Cristo A no endémica
Agaricaceae Agaricus augustus A no endémica
Agaricaceae Tricholoma magnivelare hongo clenco, hongo Pr no endémica
blanco de pino
Agaricaceae Tricholosporum subporphyrophyllum P no endémica
Agaricaceae Tricholosporum tropicalis P no endémica
Amanitaceae Amanita muscaria hongo tecomate A no endémica
de moscas
Bolbitiaceae Conocybe siliginoides P no endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 29
Boletaceae Boletus edulis selpanza A no endémica
Morchelaceae Morchella angusticeps A no endémica
Morchelaceae Morchella conica A no endémica
Morchelaceae Morchella costata A no endémica
Morchelaceae Morchella elata mazorca, mazorquita A no endémica
Morchelaceae Morchella esculenta mazorca, mazorquita A no endémica
Morchelaceae Morchella rufobrunnea A no endémica
Morchelaceae Morchella umbrina A no endémica
Strophariaceae Hypholoma naematoliformis P no endémica
Strophariaceae Psathyrella spadicea A no endémica
Strophariaceae Psilocybe angustipleurocystidiata Pr no endémica
Strophariaceae Psilocybe aztecorum A no endémica
Strophariaceae Psilocybe barrerae santito A no endémica
Strophariaceae Psilocybe caerulescens hongo sagrado del A no endémica
gran poder
Strophariaceae Psilocybe caerulipes clavitos del Señor Pr no endémica
Strophariaceae Psilocybe cordispora chamaquillo Pr no endémica
Strophariaceae Psilocybe fagicola señores principales A no endémica
Strophariaceae Psilocybe galindoi A no endémica
Strophariaceae Psilocybe heimii pequeños que brotan P no endémica
Strophariaceae Psilocybe herrerae Pr no endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 30
INVERTEBRADOS
PHYLUM CLASE ORDEN FAMILIA GENERO ESPECIE SUB- NOMBRE COMUN CATEGORIA DISTRIBUCION
ESPECIE
Cnidaria Anthozoa Scleractinia Acroporidae Acropora cervicornis cuerno de ciervo Pr no endémica
Cnidaria Anthozoa Scleractinia Acroporidae Acropora palmata cuerno de alce Pr
Arthropoda Malacostraca Decapoda Alpheidae Alpheopsis stygicola camaroncillo P no endémica
Mollusca Gastropoda Archaeogastropoda Patellidae Patella mexicana lapa gigante Pr endémica
Arthropoda Podocopa Entocytheridae Ankylocythere barbouri A
Cnidaria Anthozoa Antipatharia Antipathidae Antipathes bichitoea coral negro Pr
Cnidaria Anthozoa Antipatharia Antipathidae Antipathes grandis coral negro Pr
Cnidaria Anthozoa Antipatharia Antipathidae Antipathes ulex coral negro Pr
Arthropoda Malacostraca Mysidacea Mysidae Antromysis cenotensis misidaceo A endémica
Arthropoda Arachnida Araneae Theraposidae Brachypelma emilia tarántula A
Arthropoda Arachnida Araneae Theraposidae Brachypelma pallidum tarántula A
Arthropoda Arachnida Araneae Theraposidae Brachypelma smithi Tarántula de rodillas A
rojas
Arthropoda Insecta Diptera Tabanidae Brennania belkini P
Mollusca Gastropoda Mesogastropoda Hydrobiidae Coahuilix hubbsi P endémica
Mollusca Gastropoda Mesogastropoda Hydrobiidae Cochliopina milleri P endémica
Arthropoda Malacostraca Decapoda Palaemonidae Creaseria morleyi langostino A
Arthropoda Malacostraca Isopoda Cirolanidae Creaseriella anops cochinilla de playa A
Mollusca Gastropoda Neotaenioglossa Calyptraeidae Crucibulum scutellatum caracol gorrito Pr
Mollusca Bivalvia Unionoida Unionidae Cyrtonaias tampicoensis tecomatensis P
Arthropoda Insecta Lepidoptera Danaidae Danaus plexippus mariposa monarca Pr
Mollusca Gastropoda Mesogastropoda Hydrobiidae Durangonella coahuilae P endémica
Mollusca Bivalvia Pterioida Isognomonidae Isognomon alatus callo de árbol Pr
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 31
Echinodermata Holothuroidea Aspidochirotida Stichopodidae Istichopus fuscus pepino de mar Pr no endémica
Arthropoda Merostomata Xiphosura Limulidae Limulus polyphemus cacerolita de mar P endémica
Arthropoda Malacostraca Decapoda Palaemonidae Macrobrachium acherontium langostino Pr
Arthropoda Malacostraca Decapoda Palaemonidae Macrobrachium villalobosi langostino Pr
Mollusca Bivalvia Unionoida Unionidae Megalonaias nicklineana P
Mollusca Gastropoda Mesogastropoda Hydrobiidae Mexipyrgus churinceanus P endémica
Mollusca Gastropoda Mesogastropoda Hydrobiidae Mexithauma quadripaludium P endémica
Arthropoda Malacostraca Decapoda Palaemonidae Neopalaemon nahuatlus langostino P
Mollusca Gastropoda Mesogastropoda Hydrobiidae Nymphophilus minckleyi P endémica
Mollusca Gastropoda Mesogastropoda Hydrobiidae Paludiscala caramba P endémica
Arthropoda Insecta Lepidoptera Papilionidae Papilio esperanza la llamadora A
Mollusca Bivalvia Pterioida Pteriidae Pinctada mazatlanica concha nácar o Pr
madre perla
Cnidaria Anthozoa Gorgonacea Plexauridae Plexaurella dichotoma coral blando o Pr
abanico de mar
Cnidaria Anthozoa Gorgonacea Plexauridae Plexaura homomalla coral blando o Pr
abanico de mar
Mollusca Bivalvia Veneroida Corbiculidae Polymesoda caroliniana almeja de fango Pr
Mollusca Gastropoda Neogastropoda Muricidae Purpura patula pansa caracol de tinta Pr endémica
Mollusca Bivalvia Ostreoida Spondylidae Spondylus calcifer almeja burra Pr no endémica
Mollusca Bivalvia Veneroida Veneridae Tivela stultorum almeja pismo Pr
Arthropoda Malacostraca Decapoda Palaemonidae Troglocubanus perezfarfanteae langostino P
Arthropoda Malacostraca Decapoda Atyidae Typhlatya campecheae chacales P
Arthropoda Malacostraca Decapoda Atyidae Typhlatya mitchelli chacales A
Arthropoda Malacostraca Decapoda Atyidae Typhlatya pearsei A
Arthropoda Malacostraca Mysidacea Lepidomysiidae Spelaeomysis quinterensis A
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 32
Arthropoda Malacostraca Decapoda Pseudothelphusidae Typhlopseudo mocinoi cangrejo P
thelphusa
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 33
MAMIFEROS
FAMILIA GENERO ESPECIE SUBESPECIE NOMBRE COMUN CATEGORIA DISTRIBUCION
Antilocapridae Antilocapra americana berrendo P no endémica
Muridae Ondatra zibethicus rata almizclera A no endémica
Balaenidae Eubalaena glaci|alis ballena franca del norte P no endémica
Balaenopteridae Balaenoptera acutorostrata ballena minke, ballena menor Pr no endémica
Balaenopteridae Balaenoptera borealis ballena boreal, ballena sei Pr no endémica
Balaenopteridae Balaenoptera edeni ballena de bryde o Pr no endémica
rorcual tropical
Balaenopteridae Balaenoptera musculus ballena azul Pr no endémica
Balaenopteridae Balaenoptera physalus rorcual común, ballena Pr no endémica
de aleta
Balaenopteridae Megaptera novaeangliae ballena jorobada Pr no endémica
Bovidae Bison bison bison bisonte americano P no endémica
Bovidae Ovis canadensis borrego cimarrón Pr no endémica
Canidae Canis lupus baileyi lobo mexicano, lobo gris E no endémica
Canidae Vulpes velox arsipus zorra norteña o desértica A no endémica
Canidae Vulpes velox zinzeri zorra norteña o desértica A endémica
Canidae Vulpes velox tenuirostris zorra norteña o desértica A endémica
Canidae Vulpes velox neomexicana zorra norteña o desértica A no endémica
Canidae Vulpes velox macrotis zorra norteña o desértica A no endémica
Canidae Vulpes velox devia zorra norteña o desértica A endémica
Castoridae Castor canadensis castor amerciano P no endémica
Cebidae Alouatta palliata mono aullador, saraguato de P no endémica
manto
Cebidae Alouatta pigra mono aullador, saraguato P no endémica
yucateco
Cebidae Ateles geoffroyi mono araña P no endémica
Cervidae Odocoileus hemionus cerrosensis bura de isla cedros, A endémica
venado bura
Cervidae Odocoileus hemionus sheldoni bura de isla tiburón, A endémica
venado bura
Dasypodidae Cabassous centralis armadillo centroamericano, P no endémica
armadillo-rabo liso norteño
Delphinidae Delphinus capensis delfín común de rostro largo Pr no endémica
Delphinidae Delphinus delphis delfín común de rostro corto Pr no endémica
Delphinidae Feresa attenuata orca pigmea Pr no endémica
Delphinidae Globicephala macrorhynchus calderón de aletas cortas Pr no endémica
Delphinidae Grampus griseus delfín de risso, deflín chato Pr no endémica
Delphinidae Lagenodelphis hosei delfín de fraser Pr no endémica
Delphinidae Lagenorhynchus obliquidens delfín de costados blancos Pr no endémica
del pacífico
Delphinidae Lissodelphis borealis delfín liso del norte o Pr no endémica
septentrional sin aleta
Delphinidae Orcinus orca orca Pr no endémica
Delphinidae Peponocephala electra calderón pigmeo Pr no endémica
Delphinidae Pseudorca crassidens orca falsa Pr no endémica
Delphinidae Stenella attenuata delfín manchado pantropical, Pr no endémica
delfín moteado
Delphinidae Stenella clymene delfín tornillo del atlántico, Pr no endémica
delfín de clymen
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 34
Delphinidae Stenella coeruleoalba delfín listado Pr no endémica
Delphinidae Stenella frontalis delfín manchado del Pr no endémica
atlántico, delfín embridado
Delphinidae Stenella longirostris delfín tornillo Pr no endémica
Delphinidae Steno bredanensis delfín de dientes rugosos Pr no endémica
Delphinidae Tursiops truncatus delfín nariz de botella o Pr no endémica
tursión o tonina
Didelphidae Caluromys derbianus tlacuache arborícola Pr no endémica
Didelphidae Chironectes minimus tlacuache de agua P no endémica
. Emballonuridae Centronycteris maximiliani murciélago pelo áspero Pr no endémica
Emballonuridae Peropteryx kappleri kappleri Pr no endémica
Emballonuridae Rhynchonycteris naso Pr no endémica
Emballonuridae Saccopteryx leptura murciélago-rayado menor Pr no endémica
Erethizontidae Coendou mexicanus puerco espín tropical A no endémica
Erethizontidae Erethizon dorsatum puerco espín del norte P no endémica
Eschrichtidae Eschrichtius robustus ballena gris Pr no endémica
Felidae Herpailurus yagouarondi jaguarundi A no endémica
Felidae Leopardus pardalis tigrillo, ocelote P no endémica
Felidae Leopardus wiedii ocelote, margay P no endémica
Felidae Panthera onca jaguar P no endémica
Geomyidae Geomys personatus tuza texana A no endémica
Geomyidae Geomys tropicalis tuza tropical A endémica
Geomyidae Orthogeomys cuniculus tuza oaxaqueña A endémica
Geomyidae Orthogeomys lanius tuza de xuchil A endémica
Geomyidae Pappogeomys alcorni tuza de mazamitla Pr endémica
Geomyidae Pappogeomys fumosus A endémica
Geomyidae Pappogeomys neglectus A endémica
Geomyidae Zygogeomys trichopus tuza michoacana P endémica
Heteromyidae Chaetodipus anthonyi ratón-de abazones de cedros A endémica
Heteromyidae Chaetodipus arenarius siccus ratón-de abazones arenero A endémica
Heteromyidae Chaetodipus arenarius ammophilus ratón-de abazones arenero A endémica
Heteromyidae Chaetodipus arenarius albulus ratón-de abazones arenero A endémica
Heteromyidae Chaetodipus baileyi insularis ratón-de abazones Pr endémica
sonorense
Heteromyidae Chaetodipus baileyi fornicatus ratón-de abazones Pr endémica
sonorense
Heteromyidae Chaetodipus dalquesti ratón-de abazones del cabo Pr endémica
Heteromyidae Chaetodipus intermedius minimus ratón-de abazones de roca A endémica
Heteromyidae Chaetodipus penicillatus seri ratón-de abazones desértico A endémica
Heteromyidae Chaetodipus spinatus lambi ratón-de abazones A endémica
de Baja California
Heteromyidae Chaetodipus spinatus bryanti ratón-de abazones A endémica
de Baja California
Heteromyidae Chaetodipus spinatus evermanni ratón-de abazones A endémica
de Baja California
Heteromyidae Chaetodipus spinatus guardiae ratón-de abazones A endémica
de Baja California
Heteromyidae Chaetodipus spinatus latijugularis ratón-de abazones A endémica
de Baja California
Heteromyidae Chaetodipus spinatus lorenzi ratón-de abazones A endémica
de Baja California
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 35
Heteromyidae Chaetodipus spinatus marcosensis ratón-de abazones A endémica
de Baja California
Heteromyidae Chaetodipus spinatus margaritae ratón-de abazones A endémica
de Baja California
Heteromyidae Chaetodipus spinatus occultus ratón-de abazones A endémica
de Baja California
Heteromyidae Chaetodipus spinatus pullus ratón-de abazones A endémica
de Baja California
Heteromyidae Chaetodipus spinatus seorsus ratón-de abazones A endémica
de Baja California
Heteromyidae Dipodomys gravipes rata-canguro de San Quintín P endémica
Heteromyidae Dipodomys insularis rata-canguro de San José A endémica
Heteromyidae Dipodomys margaritae rata-canguro de Margarita P endémica
Heteromyidae Dipodomys merriami mitchelli rata-canguro de Merriam A endémica
Heteromyidae Dipodomys phillipsii rata-canguro de Phillip Pr endémica
Heteromyidae Dipodomys phillipsii phillipsii rata-canguro de Phillip A endémica
Heteromyidae Dipodomys phillipsii perotensis rata-canguro de Phillip A endémica
Heteromyidae Dipodomys phillipsii oaxacae rata-canguro de Phillip A endémica
Heteromyidae Heteromys nelsoni ratón-espinoso de Nelson Pr endémica
Heteromyidae Liomys spectabilis ratón-espinoso jalisciense Pr endémica
Heteromyidae Perognathus amplus rotundus ratón-de abazones Pr no endémica
de Arizona
Kogidae Kogia breviceps cachalote pigmeo Pr no endémica
Kogidae Kogia simus cachalote enano Pr no endémica
Leporidae Lepus alleni tiburonensis liebre antílope Pr endémica
Leporidae Lepus californicus magdalenae liebre cola negra Pr endémica
Leporidae Lepus californicus sheldoni liebre cola negra Pr endémica
Leporidae Lepus flavigularis liebre de Tehuantepec P endémica
Leporidae Lepus insularis liebre negra Pr endémica
Leporidae Romerolagus diazi teporingo P endémica
Leporidae Sylvilagus bachmani cerrosensis conejo matorralero Pr endémica
Leporidae Sylvilagus graysoni conejo de Tres Marías A endémica
. Leporidae Sylvilagus insonus conejo de omilteme P endémica
Leporidae Sylvilagus mansuetus conejo de San José Pr endémica
Molossidae Eumops nanus Pr no endémica
Molossidae Molossops greenhalli mexicanus murciélago-cara de perro de Pr no endémica
Greenhall
Mormoopidae Pteronotus gymnonotus murciélago-lomo pelón Pr no endémica
mayor
Muridae Microtus californicus meteoro de California P no endémica
Muridae Microtus guatemalensis meteoro de Guatemala A no endémica
Muridae Microtus oaxacensis meteoro de Ttarabundi A endémica
Muridae Microtus pennsylvanicus meteoro de prado P no endémica
Muridae Microtus quasiater meteoro de Jalapa Pr endémica
Muridae Microtus umbrosus meteoro de Zempoaltepec Pr endémica
Muridae Nelsonia goldmani rata-cambalachera Pr endémica
de tancítaro
Muridae Nelsonia neotomodon rata-cambalachera diminuta Pr endémica
Muridae Neotoma albigula seri rata-cambalachera garganta A endémica
blanca
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 36
Muridae Neotoma anthonyi rata-cambalachera de Todos E endémica
los Santos
Muridae Neotoma bryanti rata-cambalachera de cedros A endémica
Muridae Neotoma bunkeri rata-cambalachera de bunker E endémica
Muridae Neotoma lepida abbreviata rata-cambalachera desértica A endémica
Muridae Neotoma lepida insularis rata-cambalachera desértica A endémica
Muridae Neotoma lepida nudicauda rata-cambalachera desértica A endémica
Muridae Neotoma lepida vicina rata-cambalachera desértica A endémica
Muridae Neotoma lepida latirostra rata-cambalachera desértica A endémica
Muridae Neotoma lepida marcosensis rata-cambalachera desértica A endémica
Muridae Neotoma lepida perpallida rata-cambalachera desértica A endémica
Muridae Neotoma martinensis rata-cambalachera de P endémica
San Martín
Muridae Neotoma phenax rata-cambalachera Pr endémica
sonorense
Muridae Neotoma varia rata-cambalachera de turner A endémica
Muridae Oryzomys caudatus rata-arrocera de Ixtlán Pr endémica
Muridae Oryzomys fulgens rata-arrocera del Valle A endémica
de México
Muridae Oryzomys nelsoni rata-arrocera de Tres Marías E endémica
Muridae Oryzomys palustris crinitus rata-arrocera de pantano A endémica
Muridae Oryzomys palustris peninsulae rata-arrocera de pantano A endémica
Muridae Oryzomys palustris cozumelae rata-arrocera de pantano A endémica
Muridae Otonyctomys hatii A no endémica
Muridae Peromyscus boylii madrensis ratón arbustero A endémica
Muridae Peromyscus boylii glasselli ratón arbustero A endémica
Muridae Peromyscus bullatus ratón de Perote Pr endémica
Muridae Peromyscus caniceps ratón de Monserrat Pr endémica
Muridae Peromyscus collatus ratón de Turner A endémica
Muridae Peromyscus crinitus pallidisimus ratón de cañada A endémica
Muridae Peromyscus dickeyi ratón de tortuga Pr endémica
Muridae Peromyscus eremicus tiburonensis ratón de cactus A endémica
Muridae Peromyscus eremicus avius ratón de cactus A endémica
Muridae Peromyscus eremicus cedrosensis ratón de cactus A endémica
Muridae Peromyscus eremicus cinereus ratón de cactus A endémica
Muridae Peromyscus eremicus insulicola ratón de cactus A endémica
Muridae Peromyscus eremicus polypolius ratón de cactus A endémica
Muridae Peromyscus eva carmeni ratón de Baja California Sur A endémica
Muridae Peromyscus guardia ratón de ángel de la guarda P endémica
Muridae Peromyscus interparietalis lorenzi ratón de San Lorenzo A endémica
Muridae Peromyscus interparietalis interparietalis ratón de San Lorenzo A endémica
Muridae Peromyscus interparietalis ratón de San Lorenzo Pr endémica
Muridae Peromyscus leucopus cozumelae A endémica
Muridae Peromyscus maniculatus dubius ratón norteamericano A endémica
Muridae Peromyscus maniculatus margaritae ratón norteamericano A endémica
Muridae Peromyscus maniculatus magdalenae ratón norteamericano A endémica
Muridae Peromyscus maniculatus exiguus ratón norteamericano A endémica
Muridae Peromyscus maniculatus dorsalis ratón norteamericano A endémica
Muridae Peromyscus maniculatus cineritius ratón norteamericano A endémica
Muridae Peromyscus maniculatus geronimensis ratón norteamericano A endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 37
Muridae Peromyscus mekisturus ratón de Puebla A endémica
Muridae Peromyscus pembertoni ratón de San Pedro Nolasco E endémica
Muridae Peromyscus pseudocrinitus ratón de cedros A endémica
Muridae Peromyscus sejugis ratón de Santa Cruz A endémica
Muridae Peromyscus simulatus Pr endémica
Muridae Peromyscus slevini ratón de Santa Catalina A endémica
Muridae Peromyscus stephani ratón de San Esteban A endémica
Muridae Peromyscus thomasi nelsoni A endémica
Muridae Peromyscus thomasi thomasi Pr endémica
Muridae Peromyscus thomasi cryophilus A endémica
Muridae Peromyscus winkelmanii Pr endémica
Muridae Peromyscus zarhynchus ratón chiapaneco Pr endémica
Muridae Reithrodontomys gracilis insularis ratón-cosechero delgado A endémica
Muridae Reithrodontomys microdon ratón-cosechero dientes A no endémica
pequeños
Muridae Reithrodontomys spectabilis ratón-cosechero de Cozumel A no endémica
Muridae Rheomys mexicanus ratón-acuático mexicano Pr endémica
Muridae Rheomys thomasi chiapensis ratón-acuático chiapaneco Pr no endémica
Muridae Scotinomys teguina teguina ratón-café norteño Pr no endémica
Muridae Tylomys bullaris rata-trepadora chiapaneca A endémica
Muridae Tylomys tumbalensis rata-trepadora de tumbalá Pr endémica
Muridae Xenomys nelsoni rata de Magdalena A endémica
Mustelidae Conepatus semistriatus conepatl zorrillo-narigón rayado Pr endémica
Mustelidae Eira barbara tayra P no endémica
Mustelidae Enhydra lutris nutria marina P no endémica
Mustelidae Galictis vittata grisón A no endémica
Mustelidae Lontra longicaudis nutria de río sudamericana A no endémica
Mustelidae Spilogale pygmaea zorrillo pigmeo A endémica
Mustelidae Taxidea taxus tlalcoyote A no endémica
Myrmecophagidae Cyclopes didactylus oso hormiguero dorado P no endémica
Myrmecophagidae Tamandua mexicana hesperia oso hormiguero o brazo P endémica
fuerte, tamandúa norteño
Myrmecophagidae Tamandua mexicana mexicana oso hormiguero o brazo P no endémica
fuerte, tamandúa norteño
Noctilionidae Noctilio albiventris minor murciélago-pescador menor Pr no endémica
Otariidae Arctocephalus townsendi foca de Guadalupe P endémica
Otariidae Zalophus californianus lobo marino californiano Pr no endémica
Phocidae Mirounga angustirostris elefante marino A no endémica
Phocidae Monachus tropicalis foca monje del caribe E no endémica
Phocidae Phoca vitulina foca común Pr no endémica
Phocoenidae Phocoena sinus vaquita P endémica
Phocoenidae Phocoenoides dalli marsopa de dall Pr no endémica
Phyllostomidae Artibeus watsonii murciélago de hoja nasal Pr no endémica
Phyllostomidae Choeronycteris mexicana murciélago trompudo A no endémica
Phyllostomidae Chrotopterus auritus vampiro-falso lanudo A no endémica
Phyllostomidae Diaemus youngi cypselinus vampiro ala blanca Pr no endémica
Phyllostomidae Enchisthenes hartii Pr no endémica
Phyllostomidae Leptonycteris nivalis murciélago-hocicudo mayor A no endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 38
Phyllostomidae Leptonycteris curasoae murciélago-hocicudo de A no endémica
curazao
Phyllostomidae Lonchorhina aurita murciélago-espada de tomas A no endémica
Phyllostomidae Macrophyllum macrophyllum murciélago pata larga A no endémica
Phyllostomidae Micronycteris brachyotis murciélago-orejón garganta A no endémica
amarilla
Phyllostomidae Micronycteris schmidtorum murciélago-orejón A no endémica
centroamericano
Phyllostomidae Mimon bennetti A no endémica
Phyllostomidae Mimon crenulatum murciélago-lanza rayado A no endémica
Phyllostomidae Musonycteris harrisoni murciélago platanero P endémica
Phyllostomidae Phyllostomus stenops murciélago-lanza norteño A no endémica
Phyllostomidae Tonatia brasiliense murciélago-oreja redonda A no endémica
brasileño
Phyllostomidae Tonatia evotis murciélago-oreja redonda A no endémica
mesoamericano
Phyllostomidae Tonatia saurophila A no endémica
Phyllostomidae Trachops cirrhosus murciélago labio verrugoso A no endémica
Phyllostomidae Vampyrum spectrum vampiro-falso de linneo P no endémica
Physeteridae Physeter macrocephalus cachalote Pr no endémica
Procyonidae Bassariscus astutus insulicola cacomixtle norteño A endémica
Procyonidae Bassariscus astutus saxicola cacomixtle norteño A endémica
Procyonidae Bassariscus sumichrasti cacomixtle tropical Pr no endémica
Procyonidae Nasua nasua nelsoni tejón de Cozumel A endémica
Procyonidae Potos flavus mico de noche, kinkajou Pr no endémica
Procyonidae Procyon insularis mapache de Islas Marías P endémica
Procyonidae Procyon pygmaeus mapache de Cozumel P endémica
Sciuridae Ammospermophilus insularis ardilla-antílope de A endémica
espíritu santo
Sciuridae Cynomys ludovicianus perrito de las praderas, A no endémica
perro-llanero cola negra
Sciuridae Cynomys mexicanus perrito de las praderas, P endémica
perro-llanero mexicano
Sciuridae Glaucomys volans ardilla voladora del sur A no endémica
Sciuridae Sciurus aberti phaeiurus ardilla de Albert Pr endémica
Sciuridae Sciurus aberti durangi ardilla de Albert Pr endémica
Sciuridae Sciurus aberti barberi ardilla de Albert Pr endémica
Sciuridae Sciurus arizonensis ardilla de Arizona A no endémica
Sciuridae Sciurus griseus ardilla gris A no endémica
Sciuridae Sciurus oculatus ardilla de peter Pr endémica
Sciuridae Sciurus variegatoides ardilla jaspeada Pr no endémica
Sciuridae Spermophilus madrensis ardillón de Sierra Madre Pr endémica
Sciuridae Spermophilus perotensis Ardillón de Perote A endémica
Sciuridae Tamias merriami Pr no endémica
Sciuridae Tamiasciurus mearnsi ardilla de San Pedro Mártir A endémica
Soricidae Cryptotis goldmani alticola Musaraña-orejillas Pr endémica
de Goldman
Soricidae Cryptotis magna musaraña-orejillas mayor Pr endémica
Soricidae Cryptotis mexicana nelsoni musaraña-orejillas mexicana Pr endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 39
Soricidae Cryptotis mexicana obscura musaraña-orejillas mexicana Pr endémica
Soricidae Cryptotis mexicana peregrina musaraña-orejillas mexicana Pr endémica
Soricidae Cryptotis nigrescens mayensis musaraña-orejillas parda Pr no endémica
Soricidae Cryptotis parva tropicalis musaraña-orejillas mínima Pr no endémica
Soricidae Cryptotis parva soricina musaraña-orejillas mínima Pr endémica
Soricidae Megasorex gigas musaraña-desértica sureña A endémica
Soricidae Notiosorex crawfordi crawfordi musaraña-desértica norteña A no endémica
Soricidae Notiosorex crawfordi evotis musaraña-desértica norteña A endémica
Soricidae Sorex arizonae musaraña de Arizona P no endémica
Soricidae Sorex juncensis Pr endémica
Soricidae Sorex macrodon musaraña dientuda Pr endémica
Soricidae Sorex milleri musaraña de Sierra Pr endémica
del Carmen
Soricidae Sorex ornatus ornatus musaraña adornada Pr no endémica
Soricidae Sorex saussurei cristobalensis musaraña de saussure Pr endémica
Soricidae Sorex saussurei oaxacae musaraña de saussure Pr endémica
. Soricidae Sorex saussurei veraecrucis musaraña de saussure Pr endémica
Soricidae Sorex sclateri musaraña de tumbalá Pr endémica
Soricidae Sorex stizodon musaraña de San Cristóbal Pr endémica
Soricidae Sorex vagrans monticola Pr no endémica
Soricidae Sorex veraepacis mutabilis Musaraña de verapaz Pr endémica
Soricidae Sorex veraepacis chiapensis Musaraña de verapaz Pr no endémica
Talpidae Scalopus aquaticus Topo occidental P no endémica
Talpidae Scapanus anthonyi P no endémica
Talpidae Scapanus latimanus Topo pata ancha A no endémica
Tapiridae Tapirus bairdii Tapir centroamericano P no endémica
Thyropteridae Thyroptera tricolor albiventer Murciélago-discóforo pecho Pr no endémica
blanco
Trichechidae Trichechus manatus manatí del caribe P no endémica
Ursidae Ursus americanus eremicus oso negro P no endémica
Ursidae Ursus americanus eremicus; pobl. oso negro Pr no endémica
Sierra El Burro,
Coahuila
Ursidae Ursus arctos Horribilis oso grizly, oso pardo E no endémica
Vespertilionidae Euderma maculatum murciélago pinto Pr no endémica
Vespertilionidae Lasionycteris noctivagans murciélago pelo plateado Pr no endémica
Vespertilionidae Myotis albescens miotis escarchado Pr no endémica
Vespertilionidae Myotis evotis evotis miotis oreja larga Pr no endémica
Vespertilionidae Myotis nigricans carteri miotis negro Pr endémica
Vespertilionidae Myotis planiceps miotis cabeza plana P endémica
Vespertilionidae Myotis vivesi miotis pescador P endémica
Vespertilionidae Rhogeessa genowaysi murciélago-amarillo Pr endémica
de genoways
Vespertilionidae Rhogeessa mira murciélago-amarillo Pr endémica
de infiernillo
Ziphidae Mesoplodon ginkgodens mesoplodonte japonés, Pr no endémica
ballena-picuda japonesa
Ziphidae Mesoplodon europaeus mesoplodonte antillano Pr no endémica
Ziphidae Mesoplodon densirostris mesoplodonte o ballena- Pr no endémica
picuda de blainville
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 40
Ziphidae Mesoplodon peruvianus mesoplodonte pigmeo, Pr no endémica
ballena-picuda peruana
Ziphidae Berardius bairdii zífido de baird Pr no endémica
Ziphidae Ziphius cavirostris zífido o ballena-picuda Pr no endémica
de couvier
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 41
PECES
ORDEN FAMILIA GENERO ESPECIE SUBESPECIE NOMBRE COMUN CATEGORIA DISTRIBUCION
Cypriniformes Cyprinidae Agosia chrysogaster pupo A endémica
Cypriniformes Cyprinidae Algansea aphanea pupo de Ayutla A endémica
Cypriniformes Cyprinidae Algansea avia pupo de Tepic A endémica
Cypriniformes Cyprinidae Algansea barbata pupo del Lerma P endémica
Cypriniformes Cyprinidae Algansea popoche popocha A endémica
Cyprinodontiformes Goodeidae Allotoca diazi chorumo P endémica
Cyprinodontiformes Goodeidae Allotoca dugesii tiro A endémica
Cyprinodontiformes Goodeidae Ameca splendens mexcalpique mariposa P endémica
Characiformes Characidae Astyanax armandoi sardinita labiosa P endémica
Characiformes Characidae Astyanax jordani sardina ciega A endémica
Cyprinodontiformes Goodeidae Ataeniobius toweri mexcalpique cola azul P endémica
Lamniformes Lamnidae Carcharodon carcharias tiburón blanco A no endémica
Cypriniformes Catostomidae Carpiodes carpio matalote carpa A endémica
Cypriniformes Catostomidae Catostomus bernardini matalote yaqui Pr no endémica
Cypriniformes Catostomidae Catostomus cahita matalote cahita A endémica
Cypriniformes Catostomidae Catostomus insignis matalote de Sonora P no endémica
Cypriniformes Catostomidae Catostomus leopoldi matalote de Bavispe Pr endémica
Cypriniformes Catostomidae Catostomus nebuliferus matalote del Nazas A endémica
Cypriniformes Catostomidae Catostomus plebeius matalote del Bravo A no endémica
Cypriniformes Catostomidae Catostomus wigginsi matalote Opata A endémica
Lamniformes Cethorhinidae Cetorhinus maximus tiburón peregrino A no endémica
Perciformes Pomacanthidae Chaetodon falcifer mariposa guadaña Pr endémica
Cyprinodontiformes Goodeidae Characodon audax mexcalpique del Toboso A endémica
Cyprinodontiformes Goodeidae Characodon lateralis mexcalpique arcoiris P endémica
Atheriniformes Atherinidae Chirostoma bartoni charal La Caldera P endémica
Atheriniformes Atherinidae Chirostoma charari charal tarasco P endémica
Atheriniformes Atherinidae Chirostoma labarcae charal de La Barca A endémica
Atheriniformes Atherinidae Chirostoma promelas charal boca negra A endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 42
Atheriniformes Atherinidae Chirostoma riojai charal del Santiago P endémica
Perciformes Pomacentridae Chromis limbaughi damisela azul y amarillo o castañeta Pr endémica
mexicana
Perciformes Cichlidae Cichlasoma bartoni mojarra caracolera P endémica
Perciformes Cichlidae Cichlasoma grammodes mojarra Chiapa de Corzo Pr endémica
Perciformes Cichlidae Cichlasoma hartwegi mojarra Río Grande de Chiapas Pr endémica
Perciformes Cichlidae Cichlasoma intermedium mojarra del Petén Pr endémica
Perciformes Cichlidae Cichlasoma labridens mojarra huasteca A endémica
Perciformes Cichlidae Cichlasoma minckleyi mojarra Cuatrociénegas P endémica
Perciformes Cichlidae Cichlasoma socolofi mojarra de Misala Pr endémica
Perciformes Cichlidae Cichlasoma steindachneri mojarra ojo frío P no endémica
Cyprinodontiformes Cyprinodontidae Cualac tessellatus cachorrito de Medialuna P endémica
Cypriniformes Catostomidae Cycleptus elongatus matalote azul Pr no endémica
Cypriniformes Cyprinidae Cyprinella alvarezdelvillari carpita La Concha, sardinita Nazas P endémica
Cypriniformes Cyprinidae Cyprinella bocagrande sardinita o carpa bocagrande P endémica
Cypriniformes Cyprinidae Cyprinella formosa carpa yaqui A no endémica
Cypriniformes Cyprinidae Cyprinella garmani sardinita Mayrán, carpa jorobada A endémica
Cypriniformes Cyprinidae Cyprinella lutrensis sardinita o carpa roja A no endémica
Cypriniformes Cyprinidae Cyprinella ornata carpita negra A endémica
. Cypriniformes Cyprinidae Cyprinella panarcys sardinita o carpa del Cochos P endémica
Cypriniformes Cyprinidae Cyprinella proserpina sardinita o carpa del Bravo A no endémica
Cypriniformes Cyprinidae Cyprinella rutila sardinita San Juan o regiomontana, carpa A endémica
mexicana roja
Cypriniformes Cyprinidae Cyprinella xanthicara sardinita o carpa de Cuatrociénegas P endémica
Cyprinodontiformes Cyprinodontidae Cyprinodon alvarezi cachorrito Potosí E endémica
Cyprinodontiformes Cyprinodontidae Cyprinodon atrorus cachorrito del Bolsón A endémica
Cyprinodontiformes Cyprinodontidae Cyprinodon beltrani cachorrito lodero P endémica
Cyprinodontiformes Cyprinodontidae Cyprinodon bifasciatus cachorrito Cuatrociénegas A endémica
Cyprinodontiformes Cyprinodontidae Cyprinodon bobmilleri cachorrito San Ignacio A endémica
Cyprinodontiformes Cyprinodontidae Cyprinodon ceciliae cachorrito Cecilia P endémica
Cyprinodontiformes Cyprinodontidae Cyprinodon eximius cachorrito del Conchos A no endémica
Cyprinodontiformes Cyprinodontidae Cyprinodon fontinalis cachorrito Carbonera P endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 43
Cyprinodontiformes Cyprinodontidae Cyprinodon inmemoriam cachorrito Trinidad E endémica
Cyprinodontiformes Cyprinodontidae Cyprinodon labiosus cachorrito cangrejero P endémica
Cyprinodontiformes Cyprinodontidae Cyprinodon longidorsalis cachorrito Charco Palmas P endémica
Cyprinodontiformes Cyprinodontidae Cyprinodon macrolepis cachorrito escamudo P endémica
Cyprinodontiformes Cyprinodontidae Cyprinodon macularius cachorrito del desierto P endémica
Cyprinodontiformes Cyprinodontidae Cyprinodon maya cachorrito gigante P endémica
Cyprinodontiformes Cyprinodontidae Cyprinodon meeki cachorrito del Mezquital P endémica
Cyprinodontiformes Cyprinodontidae Cyprinodon nazas cachorrito de aguanaval A endémica
Cyprinodontiformes Cyprinodontidae Cyprinodon pachycephalus cachorrito cabezón P endémica
Cyprinodontiformes Cyprinodontidae Cyprinodon simus cachorrito boxeador P endémica
Cyprinodontiformes Cyprinodontidae Cyprinodon verecundus cachorrito dorsal larga P endémica
Cyprinodontiformes Cyprinodontidae Cyprinodon veronicae cachorrito Verónica P endémica
Cypriniformes Cyprinidae Dionda diaboli carpa diabla P endémica
Cypriniformes Cyprinidae Dionda dichroma carpa bicolor A endémica
Cypriniformes Cyprinidae Dionda episcopa carpa del Bravo P endémica
Cypriniformes Cyprinidae Dionda mandibularis carpa quijarona P endémica
Cypriniformes Cyprinidae Dionda melanops carpa manchada P endémica
Perciformes Percidae Etheostoma australe perca del Conchos P endémica
Perciformes Percidae Etheostoma grahami perca del San Juan A endémica
Perciformes Percidae Etheostoma lugoi perca Cuatro Ciénegas P endémica
Perciformes Percidae Etheostoma pottsii perca mexicana A endémica
Cyprinodontiformes Fundulidae Fundulus lima sardinilla de Península A endémica
Cyprinodontiformes Poeciliidae Gambusia alvarezi guayacón San Gregorio P endémica
Cyprinodontiformes Poeciliidae Gambusia eurystoma guayacón del azufre Pr endémica
Cyprinodontiformes Poeciliidae Gambusia hurtadoi guayacón de Hacienda Dolores Pr endémica
Cyprinodontiformes Poeciliidae Gambusia longispinis guayacón Cuatrociénegas A endémica
Cyprinodontiformes Poeciliidae Gambusia senilis guayacón manchado A no endémica
Cyprinodontiformes Poeciliidae Gambusia speciosa guayacón amarillo o del oeste P endémica
Gasterosteiformes Gasterosteidae Gasterosteus aculeatus espinocho Pr no endémica
Cypriniformes Cyprinidae Gila conspersa carpa Mayrán A endémica
Cypriniformes Cyprinidae Gila ditaenia carpita sonorense A no endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 44
Cypriniformes Cyprinidae Gila elegans carpita elegante P no endémica
Cypriniformes Cyprinidae Gila intermedia carpita del Gila P no endémica
Cypriniformes Cyprinidae Gila modesta carpa de Saltillo P endémica
Cypriniformes Cyprinidae Gila nigrescens carpita de Chihuahua A endémica
Cypriniformes Cyprinidae Gila purpurea carpita yaqui P no endémica
Cypriniformes Cyprinidae Gila robusta carpita aleta redonda Pr no endémica
Cyprinodontiformes Goodeidae Girardinichthys viviparus mexcalpique P endémica
Perciformes Gobiesocidae Gobiesox fluviatilis cucharita del río A endémica
Perciformes Gobiesocidae Gobiesox juniperoserrai cucharita de baja P no endémica
Perciformes Gobiesocidae Gobiesox mexicanus cucharita mexicana Pr endémica
Gasterosteiformes Syngnathidae Hippocampus erectus caballito de mar Pr no endémica
Gasterosteiformes Syngnathidae Hippocampus ingens caballito del Pacífico Pr no endémica
Gasterosteiformes Syngnathidae Hippocampus reidi caballito de hocico largo Pr no endémica
Gasterosteiformes Syngnathidae Hippocampus zosterae caballito enano Pr no endémica
Perciformes Pomacanthidae Holacanthus clarionensis ángel Clarión Pr endémica
Perciformes Pomacanthidae Holacanthus passer ángel rey Pr no endémica
Cyprinodontiformes Goodeidae Hubbsina turneri mexcalpique michoacano o cherehuita P endémica
. Cypriniformes Cyprinidae Hybognathus amarus carpa Chamizal E no endémica
Siluriformes Ictaluridae Ictalurus australis bagre del Pánuco A endémica
Siluriformes Ictaluridae Ictalurus dugesii bagre del Lerma A endémica
Siluriformes Ictaluridae Ictalurus lupus bagre lobo Pr no endémica
Siluriformes Ictaluridae Ictalurus mexicanus bagre del río Verde Pr endémica
Siluriformes Ictaluridae Ictalurus pricei bagre yaqui Pr endémica
Cypriniformes Catostomidae Ictiobus bubalus boquín o cuino blanco A endémica
Cypriniformes Catostomidae Ictiobus niger matalote bocagrande o cuino prieto A endémica
Petromyzontiformes Petromyzontidae Lampetra geminis lamprea de Jacona P endémica
Petromyzontiformes Petromyzontidae Lampetra spadicea lamprea de Chapala P endémica
Petromyzontiformes Petromyzontidae Lampetra tridentata lamprea del Pacífico A no endémica
Lepisostiformes Lepisosteidae Lepisosteus oculatus catán pinto A endémica
Cyprinodontiformes Fundulidae Lucania interioris sardinita Cuatrociénegas P endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 45
Cypriniformes Cyprinidae Macrhybopsis aestivalis carpa de lunares A endémica
Cyprinodontiformes Cyprinodontidae Megupsilon aporus cachorrito enano E endémica
Cypriniformes Cyprinidae Notropis aguirrepequenoi carpa de pilón Pr endémica
Cypriniformes Cyprinidae Notropis amabilis carpa texana A endémica
Cypriniformes Cyprinidae Notropis amecae carpa Ameca E endémica
Cypriniformes Cyprinidae Notropis aulidion carpa de Durango Pr endémica
Cypriniformes Cyprinidae Notropis boucardi carpa del balsas A endémica
Cypriniformes Cyprinidae Notropis braytoni carpa Tamaulipas A endémica
Cypriniformes Cyprinidae Notropis cumingii carpa del Atoyac A endémica
Cypriniformes Cyprinidae Notropis chihuahua carpa Conchos o chihuahuense A endémica
Cypriniformes Cyprinidae Notropis jemezanus carpa del Bravo A endémica
Cypriniformes Cyprinidae Notropis moralesi carpa tepelneme A endémica
Cypriniformes Cyprinidae Notropis orca carpa del Paso E endémica
Cypriniformes Cyprinidae Notropis saladonis carpa del Salado P endémica
Cypriniformes Cyprinidae Notropis simus carpa narizona E endémica
Ophidiiformes Bythitidae Ogilbia pearsei dama blanca ciega P endémica
Salmoniformes Salmonidae Oncorhynchus chrysogaster trucha dorada mexicana A endémica
Salmoniformes Salmonidae Oncorhynchus mykiss nelsoni trucha arcoiris, trucha de san Pedro Mártir Pr no endémica
Synbranchiformes Synbranchidae Ophisternon infernale anguila ciega yucateca P endémica
Perciformes Opistognathidae Opistognathus rosenblatti gobio o bocón punto azul Pr endémica
Perciformes Percidae Percina macrolepida dardo escamudo A endémica
Atheriniformes Atherinidae Poblana alchichica charal de Alchichica A endémica
Atheriniformes Atherinidae Poblana ferdebueni charal de Almoloya A endémica
Atheriniformes Atherinidae Poblana letholepis charal de la Preciosa A endémica
Atheriniformes Atherinidae Poblana squamata charal de Quechulac A endémica
Cyprinodontiformes Poeciliidae Poecilia butleri topote del Pacífico A no endémica
Cyprinodontiformes Poeciliidae Poecilia latipunctata topote del Tamesí P endémica
Cyprinodontiformes Poeciliidae Poecilia sulphuraria topote de Teapa A endémica
Cyprinodontiformes Poeciliidae Poecilia velifera topote aleta grande A endémica
Cyprinodontiformes Poeciliidae Poeciliopsis latidens guatopote del Fuerte A endémica
Cyprinodontiformes Poeciliidae Poeciliopsis occidentalis guatopote de Sonora A no endémica
Perciformes Pomacanthidae Pomacanthus zonipectus ángel Cortés Pr no endémica
Siluriformes Ariidae Potamarius nelsoni bagre lacandón Pr endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 46
Cyprinodontiformes Poeciliidae Priapella bonita guayacón bonito P endémica
Cyprinodontiformes Poeciliidae Priapella compressa guayacón de Palenque A endémica
Cyprinodontiformes Poeciliidae Priapella olmecae guayacón olmeca A endémica
Siluriformes Ictaluridae Prietella lundbergi bagre ciego duende P no endémica
Siluriformes Ictaluridae Prietella phreatophila bagre ciego de Múzquiz P endémica
Pristiformes Pristidae Pristis pectinata pez sierra de estero A no endémica
Pristiformes Pristidae Muraenesox pristis pez sierra peine A no endémica
Cyprinodontiformes Profundulidae Profundulus hildebrandi escamudo de San Cristóbal P endémica
Cypriniformes Cyprinidae Ptychocheilus lucius carpa del Colorado E no endémica
Siluriformes Pimelodidae Rhamdia guatemalensis juil de cenote, juil descolorido Pr endémica
Siluriformes Pimelodidae Rhamdia macuspanensis juil ciego olmeca A endémica
Siluriformes Pimelodidae Rhamdia reddelli juil ciego A endémica
Siluriformes Pimelodidae Rhamdia zongolicensis juil oaxaqueño A endémica
Orectolobiformes Rhiniodontidae Rhincodon typus tiburón ballena A no endémica
Cypriniformes Cyprinidae Rhinichthys cobitis carpa locha P no endémica
Cypriniformes Cyprinidae Rhinichthys osculus carpa pinta P endémica
Cyprinodontiformes Aplocheilidae Rivulus robustus almirante P endémica
Acipenseriformes Acipenseridae Scaphirhynchus platorynchus esturión E no endémica
Cypriniformes Catostomidae Scartomyzon congestus matalote blanco A endémica
Cyprinodontiformes Goodeidae Skiffia bilineatus tiro rayado P endémica
Cyprinodontiformes Goodeidae Skiffia francesae tiro dorado E endémica
Cyprinodontiformes Goodeidae Skiffia lermae tiro A endémica
Cypriniformes Cyprinidae Stypodon signifer carpa de Parras P endémica
Gasterosteiformes Sciaenidae Totoaba macdonaldi totoaba P endémica
Cyprinodontiformes Goodeidae Xenoophorus captiva mexcalpique viejo P endémica
Cyprinodontiformes Poeciliidae Xiphophorus clemenciae espada de Clemencia P endémica
Cyprinodontiformes Poeciliidae Xiphophorus couchianus espada de Monterrey P endémica
Cyprinodontiformes Poeciliidae Xiphophorus gordoni espada Cuatrociénegas P endémica
Cyprinodontiformes Poeciliidae Xiphophorus meyeri espada de Múzquiz P endémica
Cyprinodontiformes Poeciliidae Xiphophorus milleri espada de Catemaco P endémica
Cypriniformes Catostomidae Xyrauchen texanus matalote jorobado P endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 47
Cyprinodontiformes Goodeidae Zoogoneticus quitzeoensis picote A endémica
Cyprinodontiformes Goodeidae Zoogoneticus tequila picote tequila E endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 48
PLANTAS
FAMILIA GENERO ESPECIE SUBESPECIE NOMBRE COMUN CATEGORIA DISTRIBUCION
Acanthaceae Bravaisia integerrima A no endémica
Acanthaceae Holographis argyrea Pr no endémica
Acanthaceae Louteridium donell-smithii P no endémica
Acanthaceae Louteridium mexicanum Pr no endémica
Acanthaceae Louteridium parayi P no endémica
Aceraceae Acer negundo mexicanum Pr endémica
Aceraceae Acer skutchii P no endémica
Actinidaceae Saurauia serrata Pr no endémica
Agavaceae Agave bracteosa maguey huasteco A no endémica
Agavaceae Agave congesta maguey tzotzil Pr no endémica
Agavaceae Agave chiapensis maguey chamula Pr endémica
Agavaceae Agave dasylirioides maguey intrépido A endémica
Agavaceae Agave guiengola maguey plateado A endémica
Agavaceae Agave gypsophila maguey gipsófilo Pr no endémica
Agavaceae Agave impressa maguey masparillo A endémica
Agavaceae Agave kewensis maguey del Grijalva Pr endémica
Agavaceae Agave lurida maguey de la luna P endémica
Agavaceae Agave nizandensis maguey de Nizanda P endémica
Agavaceae Agave ornithobroma maguey pajarito Pr no endémica
Agavaceae Agave parrasana maguey de Parras Pr endémica
Agavaceae Agave parviflora maguey sóbari A no endémica
Agavaceae Agave peacockii maguey fibroso Pr endémica
Agavaceae Agave polianthiflora maguey de colibrí A no endémica
Agavaceae Agave titanota maguey del sol Pr endémica
Agavaceae Agave victoria-reginae P endémica
Agavaceae Agave vizcainoensis maguey de El Vizcaíno Pr endémica
Agavaceae Beschorneria albiflora ahuimo quetzal Pr no endémica
Agavaceae Beschorneria calcicola ahuimo Mixteco Pr endémica
Agavaceae Beschorneria tubiflora ahuimo bermellón Pr no endémica
Agavaceae Beschorneria wrightii ahuimo plateado Pr endémica
Agavaceae Furcraea bendinghausii A endémica
Agavaceae Furcraea macdougallii E endémica
Agavaceae Manfreda brunnea amole de huaco A no endémica
Agavaceae Manfreda guerrerensis amole de Guerrero Pr endémica
Agavaceae Manfreda longiflora amole de río A no endémica
Agavaceae Manfreda nanchititlensis amole de Nanchititla A endémica
Agavaceae Manfreda planifolia amole de Mapula Pr endémica
Agavaceae Manfreda potosina amole cenizo Pr endémica
Elaeocarpaceae Sloanea terniflora Pr no endémica
Bignoniaceae Tabebuia chrysantha A no endémica
Agavaceae Polianthes densiflora nardo de Varogachic Pr endémica
Agavaceae Polianthes howardii nardo multicolor Pr endémica
Agavaceae Polianthes longiflora nardo fragante Pr endémica
Agavaceae Polianthes palustris nardo de agua Pr endémica
Agavaceae Polianthes platyphylla nardo de Nueva Galicia Pr endémica
Agavaceae Yucca endlichiana Iizote pitilla Pr no endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 49
Agavaceae Yucca grandiflora izote de Sahuiliqui Pr endémica
Agavaceae Yucca lacandonica izote de árbol A no endémica
Agavaceae Yucca queretaroensis izote estoquillo Pr no endémica
Alismataceae Echinodorus bolivianus A no endémica
Alismataceae Echinodorus cordifolius cordifolius A no endémica
Alismataceae Echinodorus cordifolius fluitans A no endémica
Alismataceae Echinodorus grandiflorus A no endémica
Alismataceae Echinodorus nymphaeifolius A no endémica
Alismataceae Echinodorus tenellus A no endémica
Alismataceae Echinodorus virgatus E endémica
Alismataceae Sagittaria intermedia P no endémica
Alismataceae Sagittaria macrophylla A endémica
. Amaryllidaceae Hymenocallis concinna P endémica
Amaryllidaceae Hymenocallis durangoensis P endémica
Amaryllidaceae Hymenocallis guerrerensis A endémica
Amaryllidaceae Hymenocallis leavenworthii A endémica
Amaryllidaceae Petronymphe decora P endémica
Amaryllidaceae Zephyranthes conzatti A endémica
Anacardiaceae Astronium graveolens A no endémica
Anacardiaceae Spondias radlkoferi A no endémica
Annonaceae Guatteria anomala A no endémica
Apocynaceae Vallesia spectabiilis Pr endémica
Araceae Anthurium podophyllum A no endémica
Araceae Dieffembachia seguine A no endémica
Araceae Monstera adansonii A no endémica
Araceae Monstera punctulata A no endémica
Araceae Monstera tuberculata A no endémica
Araceae Spathiphyllum friedrichsthalii A no endémica
Asclepiadaceae Asclepias mcvaughii Pr no endémica
Betulaceae Carpinus caroliniana A no endémica
Betulaceae Ostrya virginiana Pr no endémica
Bignoniaceae Tabebuia chysantha A no endémica
Bignoniaceae Tabebuia palmeri A no endémica
Bromeliaceae Catopsis berteroniana catopsis de Bertero Pr no endémica
Bromeliaceae Tillandsia carloshankii A endémica
Bromeliaceae Tillandsia concolor tillandsia color parejo A no endémica
Bromeliaceae Tillandsia chiapensis tillandsia de Chiapas A endémica
Bromeliaceae Tillandsia ehlersiana tillandsia de Ehlers A endémica
Bromeliaceae Tillandsia elongata tillandsia alargada A no endémica
Bromeliaceae Tillandsia festucoides tillandsia como pasto Pr no endémica
Bromeliaceae Tillandsia flexuosa Pr no endémica
Bromeliaceae Tillandsia imperialis tillandsia imperial A no endémica
Bromeliaceae Tillandsia lampropoda tillandsia patas brillantes A no endémica
Bromeliaceae Tillandsia ortgiesiana tillandsia de Ortgies A endémica
Bromeliaceae Tillandsia polita tillandsia pulida A no endémica
Bromeliaceae Tillandsia ponderosa Tillansia espigas grandes A no endémica
Bromeliaceae Tillandsia pueblensis tillandsia de Puebla A endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 50
Bromeliaceae Tillandsia roland-gosselinii tillandsia de Roland- A endémica
Gosselin
Bromeliaceae Tillandsia seleriana tillandsia de Seler A no endémica
Bromeliaceae Tillandsia socialis tillandsia de Grijalva A endémica
Bromeliaceae Tillandsia tricolor tillandsia tricolor A no endémica
Bromeliaceae Vriesea breedloveana vriesea de Breedlove A endémica
Bromeliaceae Vriesea malzinei disticha vriesea de Malzine A endémica
Bromeliaceae Vriesea ovandensis A endémica
Burseraceae Bursera arborea A endémica
Burseraceae Bursera bonetii Pr no endémica
Burseraceae Bursera coyucensis Pr no endémica
Cabombaceae Brasenia schreberi A no endémica
Cactaceae Aporocactus flagelliformis cactus-junco floricuerno Pr endémica
Cactaceae Aporocactus leptophis P endémica
Cactaceae Ariocarpus agavoides biznaga-maguey Pr no endémica
pequeño
Cactaceae Ariocarpus fissuratus bravoanus biznaga peyotillo P endémica
Cactaceae Ariocarpus fissuratus hintonii biznaga peyotillo P endémica
Cactaceae Ariocarpus kotschoubeyanus biznaga-maguey pata Pr no endémica
de venado
Cactaceae Ariocarpus retusus biznaga-maguey Pr no endémica
peyote cimarrón
Cactaceae Ariocarpus scapharostrus P endémica
Cactaceae Ariocarpus trigonus biznaga-maguey chautle A endémica
Cactaceae Astrophytum asterias biznaga-algononcillo de P endémica
estrella, cacto estrella
Cactaceae Astrophytum capricorne biznaga-algononcillo A endémica
de estropajo
Cactaceae Astrophytum myriostigma biznaga-algononcillo de A endémica
mitra
Cactaceae Astrophytum ornatum biznaga-algononcillo A endémica
liendrilla
Cactaceae Aztekium hintonii biznaga-piedra Pr endémica
del yeso
. Cactaceae Aztekium ritteri biznaga-piedra viva A endémica
Cactaceae Backebergia militaris órgano-de gorro tiponche Pr endémica
Cactaceae Cephalocereus nizandensis órgano-viejo Pr endémica
de Nizanda
Cactaceae Cephalocereus senilis órgano-viejo real A endémica
Cactaceae Coryphantha delicata Pr endémica
Cactaceae Coryphantha durangensis biznaga-partida Pr endémica
de Durango
Cactaceae Coryphantha elephantidens biznaga-partida diente de A no endémica
elefante
Cactaceae Coryphantha glanduligera A endémica
Cactaceae Coryphantha gracilis biznaga-partida delgada P endémica
Cactaceae Coryphantha grata biznaga-partida Pr endémica
de Palmillas
Cactaceae Coryphantha greenwoodii Pr endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 51
Cactaceae Coryphantha maiz-tablasensis biznaga-partida de A endémica
Las Tablas
Cactaceae Coryphantha odorata biznaga-partida olorosa Pr endémica
Cactaceae Coryphantha poselgeriana biznaga-partida A endémica
de Poselger
Cactaceae Coryphantha pseudoechinus biznaga-partida de falsas Pr endémica
espinas
Cactaceae Coryphantha pulleineana biznaga-partida Pr endémica
de Matehuala
Cactaceae Coryphantha ramillosa A no endémica
Cactaceae Coryphantha retusa melleospina biznaga-partida mocha Pr endémica
Cactaceae Coryphantha schwarziana Pr endémica
Cactaceae Coryphantha sulcata nickelsiae A no endémica
Cactaceae Coryphantha vogtherriana biznaga-partida A endémica
de Voghterr
Cactaceae Coryphantha werdermannii biznaga-partida P endémica
amacollada
Cactaceae Coryphantha wohlschlageri Pr no endémica
Cactaceae Cryptocereus anthonyanus A no endémica
Cactaceae Echinocactus grusonii biznaga-tonel dorada P endémica
Cactaceae Echinocactus parryi biznaga-tonel del A endémica
Lago Guzmán
Cactaceae Echinocactus platyacanthus biznaga-tonel grande Pr no endémica
Cactaceae Echinocereus adustus órgano-pequeño A endémica
de Cosihuiriáchic
Cactaceae Echinocereus bristolii órgano-pequeño Pr no endémica
de Soyopa
Cactaceae Echinocereus delaetii A endémica
Cactaceae Echinocereus freudenbergerii A endémica
Cactaceae Echinocereus knippelianus órgano-pequeño peyote A endémica
verde
Cactaceae Echinocereus laui órgano-pequeño de A endémica
El Trigo
Cactaceae Echinocereus leucanthus órgano-pequeño de flor Pr endémica
blanca
Cactaceae Echinocereus lindsayi órgano-pequeño P endémica
de Jaraguay
Cactaceae Echinocereus longisetus órgano-pequeño de Pr endémica
cerdas largas
Cactaceae Echinocereus nivosus órgano-pequeño blanco Pr endémica
Cactaceae Echinocereus palmeri órgano-pequeño P no endémica
de Palmer
Cactaceae Echinocereus poselgeri órgano-pequeño sacasil Pr no endémica
Cactaceae Echinocereus pulchellus pulchellus órgano-pequeño flor de Pr no endémica
tierra
Cactaceae Echinocereus reichenbachii fitchii órgano-pequeño A endémica
de colores
Cactaceae Echinocereus sciurus órgano-pequeño ardilla Pr endémica
Cactaceae Echinocereus schmollii órgano-pequeño de P endémica
Querétaro
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 52
Cactaceae Echinocereus stoloniferus órgano-pequeño de Pr endémica
estolones
Cactaceae Echinocereus subinermis órgano-pequeño pelón Pr endémica
Cactaceae Echinocereus waldeisii Pr endémica
Cactaceae Echinocereus weinbergii órgano-pequeño de bolita Pr endémica
Cactaceae Echinomastus erectocentra acunensis P no endémica
Cactaceae Echinomastus intertextus A endémica
Cactaceae Echinomastus mariposensis A endémica
Cactaceae Echinomastus unguispinus durangensis A no endémica
Cactaceae Echinomastus unguispinus unguispinus Pr endémica
Cactaceae Echinomastus unguispinus laui A endémica
Cactaceae Echinomastus warnockii Pr no endémica
Cactaceae Epiphyllum chrysocardium A endémica
Cactaceae Epithelantha bokei biznaga-blanca de A no endémica
Boquillas
Cactaceae Epithelantha micromeris biznaga-blanca chilona Pr no endémica
Cactaceae Escobaria aguirreana biznaga-Escobar de Pr endémica
Aguirre
Cactaceae Escobaria asperispina biznaga-Escobar de A endémica
espinas ásperas
Cactaceae Escobaria dasyacantha chafeyi biznaga-Escobar de Pr no endémica
espinas gruesas
Cactaceae Escobaria laredoi biznaga-Escobar de El Pr endémica
Cinco
Cactaceae Escobaria roseana biznaga-Escobar de Pr endémica
espinas doradas
Cactaceae Ferocactus cylindraceus biznaga-barril cilíndrica Pr no endémica
Cactaceae Ferocactus chrysacanthus biznaga-barril de Isla de A endémica
Cedros
Cactaceae Ferocactus haematacanthus biznaga-barril de Puebla Pr endémica
Cactaceae Ferocactus histrix biznaga-barril de acitrón Pr no endémica
Cactaceae Ferocactus johnstonianus biznaga-barril del Angel Pr endémica
de la Guarda
Cactaceae Ferocactus pilosus biznaga-barril de lima Pr no endémica
Cactaceae Ferocactus rectispinus A endémica
Cactaceae Ferocactus reppenhagenni Pr endémica
Cactaceae Ferocactus townsendianus townseianus biznaga-barril de San A no endémica
José
Cactaceae Ferocactus viridescens biznaga-barril verdosa A endémica
Cactaceae Geohintonia mexicana biznaga-del yeso Pr endémica
Cactaceae Hamatocactus crassihamatus A endémica
Cactaceae Hamatocactus uncinatus A endémica
Cactaceae Leuchtenbergia principis biznaga-palmilla de San A endémica
Pedro
Cactaceae Lophocereus schottii monstrosus senita Pr endémica
Cactaceae Lophocereus schottii mieckleyanus senita Pr endémica
Cactaceae Lophophora diffusa peyote de Querétaro A endémica
Cactaceae Mammillaria albicans biznaga de la Isla Santa Pr endémica
Cruz
Cactaceae Mammillaria albicoma biznaga changuitos Pr no endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 53
Cactaceae Mammillaria angelensis biznaga angelina Pr endémica
Cactaceae Mammillaria anniana biznaga del Bernal Pr endémica
Cactaceae Mammillaria aureiceps biznaga de cabezas A endémica
aureas
Cactaceae Mammillaria aureilanata albalanata biznaga de lana dorada Pr endémica
Cactaceae Mammillaria aureilanata aureilanata biznaga de lana dorada Pr endémica
Cactaceae Mammillaria backebergiana biznaga de Backeberg Pr endémica
Cactaceae Mammillaria baumii biznaga de San Vicente Pr endémica
Cactaceae Mammillaria beiselii biznaga de Beisel Pr endémica
Cactaceae Mammillaria blossfeldiana biznaga de Blossfeld Pr endémica
Cactaceae Mammillaria bocasana bocasana biznaga de la Sierra de Pr endémica
Bocas
Cactaceae Mammillaria bocasana eschauzieri biznaga de la Sierra de Pr endémica
Bocas
Cactaceae Mammillaria bombycina biznaga de seda Pr endémica
Cactaceae Mammillaria boolii biznaga de Bahía de San Pr endémica
Pedro
Cactaceae Mammillaria candida biznaga cabeza de viejo A endémica
Cactaceae Mammillaria capensis biznaga de Los Cabos Pr endémica
Cactaceae Mammillaria carmenae biznaga de la Reja P endémica
Cactaceae Mammillaria carretii biznaga de Icamole Pr endémica
Cactaceae Mammillaria cerralboa biznaga de la Isla Pr endémica
Cerralbo
Cactaceae Mammillaria coahuilensis biznaga de Coahuila A endémica
Cactaceae Mammillaria crinita aurihamata Pr no endémica
Cactaceae Mammillaria crinita tezontle P endémica
Cactaceae Mammillaria crucigera biznaga con espinas en Pr endémica
cruz
Cactaceae Mammillaria decipiens decipiens biznaga engañosa Pr endémica
Cactaceae Mammillaria deherdtiana deherdtiana biznaga de la Sierra Pr endémica
Juárez
Cactaceae Mammillaria deherdtiana dodsonii biznaga de la Sierra A endémica
Juárez
Cactaceae Mammillaria dixanthocentron biznaga dos espinas Pr endémica
amarillas
Cactaceae Mammillaria duoformis biznaga de dos formas Pr endémica
Cactaceae Mammillaria duwei Pr no endémica
Cactaceae Mammillaria erectacantha biznaga de espinas A endémica
rectas
Cactaceae Mammillaria erythrosperma biznaga de semillas rojas A endémica
Cactaceae Mammillaria evermanniana biznaga de Evermann Pr endémica
Cactaceae Mammillaria fittkaui biznaga de Chapala Pr endémica
Cactaceae Mammillaria gaumeri biznaga pol tsakam Pr endémica
Cactaceae Mammillaria glareosa biznaga vieja de Punta Pr endémica
Prieta
Cactaceae Mammillaria goodridgii Pr endémica
Cactaceae Mammillaria grusonii biznaga de la Sierra Bola Pr endémica
Cactaceae Mammillaria guelzowiana biznaga de Durango A endémica
Cactaceae Mammillaria guerreronis biznaga de Guerrero Pr endémica
Cactaceae Mammillaria hahniana biznaga vieja de la Sierra A endémica
de Jalpan
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 54
Cactaceae Mammillaria halei biznaga de Isla Pr endémica
Magdalena
Cactaceae Mammillaria heidiae biznaga de El Papayo Pr endémica
Cactaceae Mammillaria hernandezii biznaga de Hernández Pr endémica
Cactaceae Mammillaria herrerae biznaga bola de hilo P endémica
Cactaceae Mammillaria hertrichiana biznaga de El Agriminsor Pr endémica
Cactaceae Mammillaria huitzilopochtli biznaga del dios sol y Pr endémica
guerra
Cactaceae Mammillaria humboldtii biznaga bola de nieve A endémica
Cactaceae Mammillaria insularis biznaga insular Pr endémica
Cactaceae Mammillaria johnstonii biznaga de Bahía de San Pr endémica
Carlos
Cactaceae Mammillaria klissingiana biznaga de Calabazas A endémica
Cactaceae Mammillaria knippeliana biznaga de Knippel Pr endémica
Cactaceae Mammillaria kraehenbuehlii biznaga alpina Pr endémica
Cactaceae Mammillaria laui dasyacantha biznaga de Lau P endémica
Cactaceae Mammillaria laui discata biznaga de Lau P endémica
Cactaceae Mammillaria laui laui biznaga de Lau P endémica
Cactaceae Mammillaria lenta biznaga de Viesca A endémica
Cactaceae Mammillaria lindsayi biznaga de Lindsay Pr endémica
Cactaceae Mammillaria longiflora biznaga de flor grande A endémica
Cactaceae Mammillaria longimamma biznaga de dedos largos A endémica
Cactaceae Mammillaria longimamma uberiformis biznaga de dedos largos Pr no endémica
Cactaceae Mammillaria magnifica biznaga del Peñón de Pr endémica
Amayuca
Cactaceae Mammillaria maritima biznaga maritima Pr endémica
Cactaceae Mammillaria marksiana biznaga de Marks Pr endémica
Cactaceae Mammillaria mathildae biznaga de La Cañada P endémica
Cactaceae Mammillaria matudae biznaga de Matuda Pr endémica
Cactaceae Mammillaria melaleuca biznaga negra y blanca A endémica
Cactaceae Mammillaria mercadensis biznaga de cerro Pr endémica
Mercado
Cactaceae Mammillaria meyranii biznaga de Meyrán Pr endémica
Cactaceae Mammillaria microhelia biznaga del sol pequeño Pr endémica
Cactaceae Mammillaria miegiana biznaga del Río Sonora Pr endémica
Cactaceae Mammillaria moelleriana biznaga de Moeller Pr endémica
Cactaceae Mammillaria multidigitata biznaga de muchos Pr endémica
dedos
Cactaceae Mammillaria nana biznaga enana Pr endémica
Cactaceae Mammillaria napina biznaga nabo A endémica
Cactaceae Mammillaria neopalmeri biznaga de Palmer Pr endémica
Cactaceae Mammillaria oteroi biznaga de Otero A endémica
Cactaceae Mammillaria painteri biznaga de Painter Pr endémica
Cactaceae Mammillaria parkinsonii biznaga de San Onofre Pr endémica
Cactaceae Mammillaria pectinifera biznaga cochilinque A endémica
Cactaceae Mammillaria peninsularis biznaga pitayita Pr endémica
. Cactaceae Mammillaria pennispinosa biznaga de espinas Pr endémica
plumosas
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 55
Cactaceae Mammillaria perezdelarosae biznaga de Lagos de Pr endémica
Moreno
Cactaceae Mammillaria phantasma Pr endémica
Cactaceae Mammillaria pilcayensis biznaga de Pilcaya Pr endémica
Cactaceae Mammillaria pilispina biznaga de espinas Pr endémica
pilosas
Cactaceae Mammillaria plumosa biznaga plumosa A endémica
Cactaceae Mammillaria pondii biznaga de Isla Cedros Pr endémica
Cactaceae Mammillaria pringlei biznaga de Pringle Pr endémica
Cactaceae Mammillaria pubispina biznaga de espinas Pr endémica
pubescentes
Cactaceae Mammillaria reppenhagenii biznaga de Reppenhagen Pr endémica
Cactaceae Mammillaria rettigiana biznaga de Rettig Pr endémica
Cactaceae Mammillaria roseoalba biznaga de flor rosa Pr endémica
pálido
Cactaceae Mammillaria rubrograndis biznaga grande rojiza Pr endémica
Cactaceae Mammillaria saboae biznaga de Sabo A endémica
Cactaceae Mammillaria san-angelensis biznaga de San Angel P endémica
Cactaceae Mammillaria sanchezmejoradae P endémica
Cactaceae Mammillaria schiedeana biznaga de Metztitlán A endémica
Cactaceae Mammillaria schiedeana dumetorum biznaga de Metztitlán Pr endémica
Cactaceae Mammillaria schwarzii biznaga de Schwarz Pr endémica
Cactaceae Mammillaria senilis biznaga cabeza de viejo A endémica
Cactaceae Mammillaria setispina biznaga de espina setosa Pr endémica
Cactaceae Mammillaria slevinii biznaga de Slevin Pr endémica
Cactaceae Mammillaria solisioides biznaga A endémica
pseudocochilinque
Cactaceae Mammillaria stella-de-tacubaya biznaga estrella de Pr endémica
Tacubaya
Cactaceae Mammillaria surculosa biznaga con chupones Pr no endémica
Cactaceae Mammillaria tayloriorum biznaga de Taylor Pr endémica
Cactaceae Mammillaria tepexicensis biznaga de peñas Pr endémica
Cactaceae Mammillaria theresae biznaga de Coneto A endémica
Cactaceae Mammillaria tonalensis biznaga de Tonalá A endémica
Cactaceae Mammillaria varieaculeata biznaga de espinas Pr endémica
variables
Cactaceae Mammillaria weingartiana biznaga de Weingart A endémica
Cactaceae Mammillaria wiesingeri biznaga de Wiesinger Pr endémica
Cactaceae Mammillaria xaltianguensis biznaga de Xaltianguis Pr endémica
Cactaceae Mammillaria yaquensis biznaga del Yaqui Pr endémica
Cactaceae Mammillaria yucatanensis biznaga de Yucatán Pr endémica
Cactaceae Mammillaria zeilmanniana biznaga de Zeilmann Pr endémica
Cactaceae Mammillaria zephyranthoides biznaga de flor occidental A endémica
Cactaceae Melocactus dawsonii cactus-melón de Jalisco A endémica
Cactaceae Melocactus delessertianus P endémica
Cactaceae Melocactus ruestii A no endémica
Cactaceae Mitrocereus fulviceps cardón-gigante de Pr endémica
Tehuacán
Cactaceae Morangaya pensilis Pr endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 56
Cactaceae Nopalxochia macdougallii Pr no endémica
Cactaceae Nopalxochia phyllanthoides A endémica
Cactaceae Obregonia denegrii biznaga de Obregón A endémica
Cactaceae Opuntia anteojoensis cholla del anteojo Pr endémica
Cactaceae Opuntia arenaria Pr no endémica
Cactaceae Opuntia bravoana nopal de Bravo Pr endémica
Cactaceae Opuntia excelsa nopal excelso Pr endémica
Cactaceae Opuntia rosarica cholla tasajo del Rosario Pr endémica
Cactaceae Opuntia santamaria cholla de Santa María Pr endémica
Cactaceae Ortegocactus macdougallii biznaga-pistache de A endémica
Chico Ortega
Cactaceae Pachycereus gaumeri P endémica
Cactaceae Pelecyphora aselliformis peotillo falso Pr endémica
Cactaceae Pelecyphora strobiliformis peotillo escamoso, cacto A no endémica
piña de pino
Cactaceae Peniocereus cuixmalensis Pr endémica
Cactaceae Peniocereus fosterianus Pr endémica
Cactaceae Peniocereus greggii Pr no endémica
Cactaceae Peniocereus lazaro-cardenasii Pr endémica
Cactaceae Peniocereus maculatus Pr endémica
Cactaceae Peniocereus marianus Pr endémica
Cactaceae Peniocereus tepalcatepecanus Pr endémica
Cactaceae Peniocereus zopilotensis Pr endémica
Cactaceae Peyotl viridiscens P endémica
Cactaceae Peyotl zacatecasensis Pr no endémica
Cactaceae Pilosocereus cometes pitayo-viejo pitayón Pr endémica
Cactaceae Pterocereus gaumeri Pr endémica
Cactaceae Selenicereus anthonyanus pitayita-nocturna helecho A endémica
Cactaceae Selenicereus atropilosus pitayita-nocturna pilosa Pr endémica
Cactaceae Stenocactus coptonogonus biznaga-undulada Pr endémica
costilluda
Cactaceae Stenocactus sulphureus biznaga-undulada de flor Pr endémica
amarilla
Cactaceae Stenocereus chacalapensis pitayo gigante Pr endémica
Cactaceae Stenocereus eruca pitayo chirinola A endémica
Cactaceae Stenocereus martinezii pitayo de Martínez Pr endémica
Cactaceae Strombocactus disciformis biznaga-trompo A endémica
Cactaceae Thelocactus bicolor bolansis biznaga-pezón bicolor A endémica
Cactaceae Thelocactus flavus Pr endémica
Cactaceae Thelocactus hastifer biznaga-pezón hastada Pr endémica
Cactaceae Thelocactus heterochromus biznaga-pezón cromática A endémica
Cactaceae Thelocactus leucacanthus ehrenbergii biznaga-pezón de Pr endémica
espinas blancas
. Cactaceae Thelocactus macdowellii biznaga-pezón de A endémica
Macdowell
Cactaceae Thelocactus rinconensis nidulans biznaga-pezón de la A endémica
Rinconada
Cactaceae Thelocactus schwarzii biznaga-pezón de Pr endémica
Schwarz
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 57
Cactaceae Thelocactus tulensis biznaga-pezón de Tula A endémica
Cactaceae Turbinicarpus beguinii Pr no endémica
Cactaceae Turbinicarpus bonatzii A endémica
Cactaceae Turbinicarpus flaviflorus biznaga-cono invertido de A endémica
flor amarilla
Cactaceae Turbinicarpus gielsdorfianus biznaga-cono invertido de P endémica
Gielsdorf
Cactaceae Turbinicarpus hoferi biznaga-cono invertido de A endémica
Hofer
Cactaceae Turbinicarpus jauernigii P endémica
Cactaceae Turbinicarpus knuthianus biznaga-cono invertido de Pr endémica
Knuth
Cactaceae Turbinicarpus laui biznaga-cono invertido de Pr endémica
Lau
Cactaceae Turbinicarpus lophophoroides biznaga peyotito Pr endémica
Cactaceae Turbinicarpus mandragora mandrágora A endémica
Cactaceae Turbinicarpus pseudomacrochele turbinita de Querétaro P endémica
Cactaceae Turbinicarpus pseudopectinatus peyotillo pectinado Pr no endémica
Cactaceae Turbinicarpus rioverdensis P endémica
Cactaceae Turbinicarpus saueri biznaga-cono invertido de A endémica
Sauer
Cactaceae Turbinicarpus schmiedickeanus uñita A endémica
Cactaceae Turbinicarpus schmiedickeanus gracilis uñita P endémica
Cactaceae Turbinicarpus schmiedickeanus klinkerianus uñita Pr endémica
Cactaceae Turbinicarpus schmiedickeanus macrochele uñita A endémica
Cactaceae Turbinicarpus schmiedickeanus panarottoi uñita P endémica
Cactaceae Turbinicarpus schmiedickeanus polaskii uñita A endémica
Cactaceae Turbinicarpus schmiedickeanus schwarzii uñita A endémica
Cactaceae Turbinicarpus subterraneus biznaga-cono invertido A endémica
subterránea
Cactaceae Turbinicarpus swobodae biznaga-cono invertido A endémica
de Swoboda
Cactaceae Turbinicarpus valdezianus biznaga-cono invertido Pr no endémica
de Valdez
Cactaceae Turbinicarpus viereckii biznaga-cono invertido A endémica
de Viereck
Cactaceae Turbinicarpus viereckii major biznaga-cono invertido Pr no endémica
de Viereck
Cactaceae Turbinicarpus ysabelae biznaga-cono invertido A endémica
de Ysabel
Cantharelleaceae Cantharellus cibarius Pr no endémica
Celastraceae Zinowiewia concinnia P no endémica
Ceratophyllaceae Ceratophyllum echinatum Pr no endémica
Cochlospermaceae Amoreuxia palmafitida Pr no endémica
Cochlospermaceae Amoreuxia wrightii P no endémica
Combretaceae Conocarpus erecta Pr no endémica
Combretaceae Laguncularia racemosa Pr no endémica
Compositae Arnicastrum guerrerense Pr no endémica
Compositae Dahlia scapigera Pr endémica
Compositae Dahlia tenuicaulis Pr no endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 58
Compositae Oxylobus macrocephalus Pr no endémica
Compositae Perymenium wilburorium P no endémica
Compositae Psacalium nanum Pr no endémica
Compositae Senecio orcutti P no endémica
Compositae Stevia cruzii Pr no endémica
Compositae Stevia gypsophila Pr no endémica
Compositae Zinnia citrea Pr no endémica
Compositae Zinnia violacea A no endémica
Convallariaceae Smilacina racemosa A no endémica
Convallariaceae Smilacina stellata A no endémica
Cornaceae Cornus florida urbiniana Pr no endémica
Crassulaceae Echeveria amphoralis Pr endémica
Crassulaceae Echeveria elegans P endémica
Crassulaceae Echeveria laui P endémica
Crassulaceae Echeveria longissima aztatlensis A endémica
Crassulaceae Echeveria longissima longissima A endémica
Crassulaceae Echeveria moranii Pr endémica
Crassulaceae Echeveria purpusorum P endémica
Crassulaceae Echeveria setosa minor P endémica
. Crassulaceae Echeveria setosa oteroi P endémica
Crassulaceae Echeveria setosa setosa P endémica
Crassulaceae Echeveria setosa ciliata P endémica
Crassulaceae Echeveria setosa deminuta P endémica
Crassulaceae Graptopetalum grande Pr no endémica
Crassulaceae Graptopetalum macdougallii P endémica
Crassulaceae Sedum frutescens P endémica
Crassulaceae Sedum platyphyllum Pr endémica
Crassulaceae Sedum suaveolens P endémica
Crassulaceae Sedum torulosum Pr endémica
Cupressaceae Cupressus forbesii ciprés negro Pr no endémica
Cupressaceae Cupressus guadalupensis ciprés brillante P endémica
Cupressaceae Cupressus lusitanica Pr no endémica
Cupressaceae Cupressus montana ciprés rugoso Pr no endémica
Cupressaceae Juniperus californica enebro de california Pr no endémica
Cupressaceae Juniperus monticola enebro azul Pr no endémica
Cyatheaceae Alsophila firma Pr no endémica
Cyatheaceae Alsophila salvinii Pr no endémica
Cyatheaceae Cnemidaria apiculata Pr no endémica
Cyatheaceae Cnemidaria decurrens Pr no endémica
Cyatheaceae Cyathea bicrenata Pr no endémica
Cyatheaceae Cyathea costaricensis P no endémica
Cyatheaceae Cyathea divergens tuerckheimii Pr no endémica
Cyatheaceae Cyathea fulva Pr no endémica
Cyatheaceae Cyathea mexicana P no endémica
Cyatheaceae Cyathea scabriuscula Pr no endémica
Cyatheaceae Cyathea schiedeana Pr no endémica
Cyatheaceae Sphaeropteris horrida Pr no endémica
Cyatheaceae Trichipteris mexicana Pr no endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 59
Chrysobalanaceae Licania arborea A no endémica
Dicksoniaceae Cibotium regale P no endémica
Dicksoniaceae Cibotium schiedei P no endémica
Dicksoniaceae Culcita coniifolia Pr no endémica
Dicksoniaceae Dicksonia gigantea Pr no endémica
Ditrichaceae Astomiopsis exserta A no endémica
Ebenaceae Diospyros riojae P no endémica
Ebenaceae Diospyros xolocotzii Pr no endémica
Entolomataceae Entoloma giganteum A no endémica
Ericaceae Arbutus occidentalis Pr no endémica
Ericaceae Comarostaphylis discolor Pr no endémica
Euphorbiaceae Bernardia mollis A no endémica
Euphorbiaceae Cnidoscolus autlanensis Pr no endémica
Euphorbiaceae Croton wilburi Pr no endémica
Euphorbiaceae Phyllanthus fluitans Pr no endémica
Euphorbiaceae Sapium macrocarpum A no endémica
Euphorbiaceae Tetrorchidium rotundatum A no endémica
Fabaceae Thermopsis montana A no endémica
Fabaceae Trifolium wormskioldii A no endémica
Fouquieriaceae Fouquieria fasciculata A endémica
Fouquieriaceae Fouquieria leonilae Pr endémica
Fouquieriaceae Fouquieria ochoterenae P endémica
Fouquieriaceae Fouquieria purpussii P endémica
Fouquieriaceae Fouquieria shrevei Pr endémica
Frankeniaceae Frankenia johnstonii P no endémica
Frankeniaceae Frankenia margaritae A no endémica
Gentianaceae Gentiana calyculata Pr no endémica
Gentianaceae Gentiana spathacea Pr no endémica
Gomphideaceae Gomphidius rutilus A no endémica
Gramineae Agrostis novogaliciana Pr no endémica
Gramineae Arthrostylidium spinosum P no endémica
Gramineae Digitaria paniculata Pr no endémica
Gramineae Guadua spinosa P no endémica
Gramineae Muhlenbergia jaliscana Pr no endémica
Gramineae Olmeca recta P endémica
Gramineae Olmeca reflexa P endémica
Gramineae Triniochloa laxa P no endémica
Gramineae Triniochloa micrantha P no endémica
Gramineae Tripsacum maizar A no endémica
Gramineae Tripsacum zopilotense Pr endémica
Gramineae Zea diploperennis A endémica
Gramineae Zea perennis P endémica
Grimmiaceae Jaffueliobryum arsenei Pr no endémica
Guttiferae Calophyllum brasiliense rekoi A no endémica
Hammamelidaceae Matudea trinerva A no endémica
Hookeriaceae Schizomitrium mexicanum Pr no endémica
Hygrophoraceae Hygrophorus russula A no endémica
Iridaceae Ainea conzatti A endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 60
Iridaceae Fosteria oaxacana A no endémica
Iridaceae Sessilanthera heliantha Pr endémica
Iridaceae Tigridia bicolor Pr endémica
Iridaceae Tigridia flammea Pr no endémica
Iridaceae Tigridia hintonii Pr endémica
Iridaceae Tigridia huajuapanensis Pr endémica
Iridaceae Tigridia inusitata Pr no endémica
Iridaceae Tigridia orthantha Pr no endémica
Isoetaceae Isoetes bolanderi Pr no endémica
Juglandaceae Alfaroa mexicana Pr endémica
Juglandaceae Juglans major A no endémica
Juglandaceae Juglans pyriformis A no endémica
Juncaginaceae Triglochin concinnum A no endémica
Juncaginaceae Triglochin mexicanum A no endémica
Labiatae Salvia manantlanensis Pr endémica
Lacandoniaceae Lacandonia schismatica Pr endémica
Lauraceae Litsea glaucescens P no endémica
Fabaceae Acosmium panamense A no endémica
Fabaceae Albizia plurijuga A no endémica
Fabaceae Bauhinia fryxellii Pr no endémica
Fabaceae Calliandra arborea A no endémica
Fabaceae Dalbergia congestiflora P no endémica
Fabaceae Dalbergia granadillo P no endémica
Fabaceae Enterolobium schomburgkii A no endémica
Fabaceae Erithrina coralloides A no endémica
Fabaceae Olneya tesota Pr no endémica
Fabaceae Ormosia isthmensis P no endémica
Fabaceae Ormosia macrocalyx P no endémica
Fabaceae Peltogyne mexicana A no endémica
Fabaceae Platymiscium lasiocarpum P no endémica
Fabaceae Vatairea lundellii P no endémica
Lemnaceae Lemna trisulca Pr no endémica
Lemnaceae Lemna turionifera Pr no endémica
Liliaceae Calochortus foliosus Pr endémica
Liliaceae Calochortus nigrescens Pr no endémica
Liliaceae Lilium parryi A endémica
Liliaceae Schoenocaulon jaliscense Pr no endémica
Liliaceae Schoenocaulon pringlei Pr no endémica
Liliaceae Zygadenus virescens Pr no endémica
Limnocharitaceae Hydrocleys parviflora Pr no endémica
Lycopodiaceae Lycopodium dichotomum A no endémica
Magnoliaceae Magnolia dealbata P no endémica
Magnoliaceae Magnolia grandiflora A no endémica
Magnoliaceae Magnolia iltisiana A no endémica
Magnoliaceae Magnolia schiedeana A no endémica
Magnoliaceae Talauma mexicana A no endémica
Malvaceae Dendrosida batesii A no endémica
Malvaceae Dendrosida breedlovei A no endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 61
Malvaceae Hampea montebellensis A no endémica
Malvaceae Hibiscus spiralis A no endémica
Malvaceae Periptera ctenotricha Pr no endémica
Malvaceae Periptera macrostelis Pr no endémica
Malvaceae Phymosia rosea Pr no endémica
Malvaceae Phymosia rzedowskii Pr no endémica
Marattiaceae Marattia laxa Pr no endémica
Marattiaceae Marattia weinmanniifolia Pr no endémica
Mayacaceae Mayaca fluviatilis Pr no endémica
Meliaceae Cedrela dugesii Pr no endémica
Microcystaceae Coelomorum microcystoides Pr no endémica
Nelumbonaceae Nelumbo lutea A no endémica
Nolinaceae Beaucarnea goldmanii soyate de corcho A endémica
Nolinaceae Beaucarnea gracilis soyate barrigón A endémica
Nolinaceae Beaucarnea hiriartiae soyate delgado A endémica
. Nolinaceae Beaucarnea inermis A endémica
Nolinaceae Beaucarnea pliabilis soyate despeinado A endémica
Nolinaceae Beaucarnea purpusii soyate de Purpus P endémica
Nolinaceae Beaucarnea recurvata soyate pata de elefante A endémica
Nolinaceae Beaucarnea sanctomariana A endémica
Nolinaceae Beaucarnea stricta soyate de Tehuantepec A endémica
Nolinaceae Calibanus hookeri A endémica
Nolinaceae Dasylirion acrotiche A endémica
Nolinaceae Dasylirion berlandieri palaciosii sotol de Monterrey Pr endémica
Nolinaceae Dasylirion longissimum sotol vara cohete, A no endémica
junquillo, sotol manso
Nolinaceae Dasylirion quadrangulatum A endémica
Nolinaceae Nolina cismontana Pr endémica
Nolinaceae Nolina interrata Pr endémica
Nostocaceae Cylindrospermopsis philippinensis Pr no endémica
Nymphaeaceae Nuphar luteum A no endémica
Nymphaeaceae Nymphaea gracilis A endémica
Nymphaeaceae Nymphaea mexicana A no endémica
Nymphaeaceae Nymphaea odorata odorata A no endémica
Nymphaeaceae Nymphaea novogranatensis P no endémica
Oleaceae Hesperalaea palmeri P no endémica
Orchidaceae Acineta barkeri acineta de Barker A no endémica
Orchidaceae Amparoa beloglossa amparoa mexicana A endémica
Orchidaceae Aspidogyne stictophylla brythrodes rojizo Pr no endémica
Orchidaceae Barbosella prorepens barbosella reptante A no endémica
Orchidaceae Barkeria dorotheae A endémica
Orchidaceae Barkeria melanocaulon barkeria de Oaxaca A endémica
Orchidaceae Barkeria scandens barkeria morada Pr endémica
Orchidaceae Barkeria shoemakeri barkeria de Shoemaker Pr endémica
Orchidaceae Barkeria skinneri barkeria de Skinner Pr endémica
Orchidaceae Barkeria strophinx barkeria del Balsas A endémica
Orchidaceae Barkeria warthoniana barkeria del Istmo Pr endémica
Orchidaceae Bletia urbana bletia urbana A endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 62
Orchidaceae Cattleya skinneri cattleya Candelaria A no endémica
Orchidaceae Caularthron bilamellatum caularthon cornudo Pr no endémica
Orchidaceae Clowesia glaucoglossa clowesia michoacana Pr endémica
Orchidaceae Clowesia rosea clowesia rosada A endémica
Orchidaceae Cochleanthes flabelliformis cochleanthes de abanico Pr no endémica
Orchidaceae Coelia densiflora coelia densa Pr no endémica
Orchidaceae Corallorhiza macrantha Pr no endémica
Orchidaceae Cryptarrhena lunata cryptarrhena de ancla Pr no endémica
Orchidaceae Cuitlauzina pendula cuitlauzina perfumada A endémica
Orchidaceae Cycnoches ventricossum cisne verde A no endémica
Orchidaceae Cypripedium dickinsonianum zapatilla de Dickinson Pr no endémica
Orchidaceae Cypripedium irapeanum zapatilla de Lexarza A no endémica
Orchidaceae Chysis bractescens chysis de cera A no endémica
Orchidaceae Chysis limminghei chysis de Limminghe A endémica
Orchidaceae Dignathe pygmaeus orquídea pigmea Pr endémica
Orchidaceae Dracula pusilla Pr no endémica
Orchidaceae Dryadella guatemalensis dryadella de Guatemala Pr no endémica
Orchidaceae Elleanthus hymenophorus A no endémica
Orchidaceae Encyclia adenocaula encyclia conejo A endémica
Orchidaceae Encyclia atrorubens encyclia purpúrea Pr endémica
Orchidaceae Encyclia distantiflora encyclia distante Pr no endémica
Orchidaceae Encyclia kienastii encyclia de Kienast P endémica
Orchidaceae Encyclia lorata encyclia de Guerrero Pr endémica
Orchidaceae Encyclia pollardiana encyclia de Pollard Pr endémica
Orchidaceae Encyclia tuerckheimii encyclia de Türckheim Pr no endémica
Orchidaceae Epidendrum alabastrialatum epidendrum de alabastro Pr no endémica
Orchidaceae Epidendrum alticola epidendrum del Tacaná A no endémica
Orchidaceae Epidendrum cerinum epidendrum ceroso Pr no endémica
. Orchidaceae Epidendrum cnemidophorum epidendrum colorido A no endémica
Orchidaceae Epidendrum coronatum epidendrum coronado Pr no endémica
Orchidaceae Epidendrum cystosum Pr no endémica
Orchidaceae Epidendrum chloe epidendrum angosto Pr no endémica
Orchidaceae Epidendrum dorsocarinatum epidendrum quillado Pr endémica
Orchidaceae Epidendrum dressleri epidendrum de Dressler Pr endémica
Orchidaceae Epidendrum incomptoides Pr endémica
Orchidaceae Epidendrum isthmii Pr no endémica
Orchidaceae Epidendrum skutchii epidendrum de ekutch Pr no endémica
Orchidaceae Epidendrum smaragdinum epidendrum esmeralda Pr no endémica
Orchidaceae Epidendrum sobralioides epidendrum sobralia A no endémica
Orchidaceae Euchile citrina Pr endémica
Orchidaceae Euchile marie A endémica
Orchidaceae Eurystyles borealis Pr no endémica
Orchidaceae Galeandra batemanii galeandra de Bateman A no endémica
Orchidaceae Galeottia grandiflora galeottia grande P no endémica
Orchidaceae Galeottiella sarcoglossa trencita alpina Pr no endémica
Orchidaceae Gongora tridentata Pr no endémica
Orchidaceae Govenia tequilana govenia de Tequila Pr endémica
Orchidaceae Habenaria umbratilis habenaria de sombra Pr endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 63
Orchidaceae Hagsatera brachycolumna hagsatera del sur Pr endémica
Orchidaceae Ionopsis satyrioides Ionopsis carnosa Pr no endémica
Orchidaceae Jacquiniella gigantea jacquiniella gigante Pr no endémica
Orchidaceae Kefersteinia lactea kefersteinia lactea Pr no endémica
Orchidaceae Lacaena bicolor lacaena bicolor A no endémica
Orchidaceae Laelia anceps dawsonii laelia de Muertos P endémica
Orchidaceae Laelia gouldiana laelia de Metztitlán E endémica
Orchidaceae Laelia speciosa laelia de mayo Pr endémica
Orchidaceae Laelia superbiens laelia de San José A no endémica
Orchidaceae Lepanthes ancylopetala lepanthes desigual Pr endémica
Orchidaceae Lepanthes guatemalensis lepanthes de Guatemala Pr no endémica
Orchidaceae Lepanthes parvula lepanthes diminuto Pr no endémica
Orchidaceae Lepanthopsis floripecten lepanthopsis de peine Pr no endémica
Orchidaceae Leucochyle subulata Pr no endémica
Orchidaceae Ligeophila clavigera erythrodes de ancla Pr no endémica
Orchidaceae Lycaste lassioglossa lycaste pelosa P no endémica
Orchidaceae Lycaste skinneri lycaste monjita P no endémica
Orchidaceae Lyroglossa pubicaulis Pr no endémica
Orchidaceae Macradenia brassavolae macradenia brassavola Pr no endémica
Orchidaceae Malaxis greenwoodiana Pr endémica
Orchidaceae Malaxis hagsateri Pr endémica
Orchidaceae Malaxis pandurata malaxis escotada Pr no endémica
Orchidaceae Maxillaria alba maxillaria blanca Pr no endémica
Orchidaceae Maxillaria nasuta maxillaria nasuta Pr no endémica
Orchidaceae Maxillaria oestlundiana maxillaria de Östlund A endémica
Orchidaceae Maxillaria tonsoniae Pr no endémica
Orchidaceae Mexipedium xerophyticum P endémica
Orchidaceae Mormodes maculata unicolor mormodes unicolor A endémica
Orchidaceae Mormodes porphyrophlebia A endémica
Orchidaceae Mormodes sanguineoclaustra mormodes sanguíneo P endémica
Orchidaceae Mormodes sotoana mormodes de Soto P no endémica
Orchidaceae Mormodes uncia mormodes fimbriado P endémica
Orchidaceae Oerstedella pansamalae oerstedella de A no endémica
Pansamalá
Orchidaceae Oncidium crista-galli oncidium cresta-de-gallo Pr no endémica
Orchidaceae Oncidium endocharis oncidium castaño A no endémica
Orchidaceae Oncidium ensatum oncidium de sabana Pr no endémica
Orchidaceae Oncidium exauriculatum Pr no endémica
Orchidaceae Oncidium flavovirens oncidum amarillento Pr endémica
Orchidaceae Oncidium incurvum oncidium violeta A endémica
Orchidaceae Oncidium leucochilum oncidium de labio blanco A no endémica
Orchidaceae Oncidium ochmatochilum oncidium de abanico A no endémica
Orchidaceae Oncidium pollardii oncidium de Pollard A endémica
Orchidaceae Oncidium pumilio Pr no endémica
Orchidaceae Oncidium stelligerum oncidium estrellado Pr endémica
Orchidaceae Oncidium stramineum oncidium blanquecino A endémica
Orchidaceae Oncidium suttonii Pr no endémica
Orchidaceae Oncidium tigrinum oncidium atigrado A endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 64
Orchidaceae Oncidium unguiculatum oncidium de uña A no endémica
Orchidaceae Oncidium wentworthianum oncidium de Wentworth Pr no endémica
Orchidaceae Osmoglossum convallarioides cuitlauzina blanca A no endémica
Orchidaceae Pachyphyllum mexicanum pachyphyllum mexicano Pr endémica
Orchidaceae Palumbina candida palumbina cándida A no endémica
Orchidaceae Papperitzia leiboldii papperitzia de Leibold Pr endémica
Orchidaceae Pelexia congesta spiranthes congesta Pr no endémica
Orchidaceae Phragmipedium exstaminodium P no endémica
Orchidaceae Physogyne gonzalezii spiranthes de González Pr endémica
Orchidaceae Platystele caudatisepala platystele caudada A no endémica
Orchidaceae Platystele jungermannioides platystele diminuta A no endémica
Orchidaceae Platystele repens Pr no endémica
Orchidaceae Platythelys venustula erythrodes bracteado Pr no endémica
Orchidaceae Pleurothallis abbreviata pleurothallis abreviada Pr no endémica
Orchidaceae Pleurothallis deregularis pleurothallis irregular Pr no endémica
Orchidaceae Pleurothallis digitale pleurothallis de dedal A no endémica
Orchidaceae Pleurothallis endotrachys pleurothallis verrugosa Pr no endémica
Orchidaceae Pleurothallis eximia pleurothallis eximia A endémica
Orchidaceae Pleurothallis hintonii pleurothallis de Hinton Pr endémica
Orchidaceae Pleurothallis lanceola Pr no endémica
Orchidaceae Pleurothallis liebmanniana pleurothallis de Liebmann Pr endémica
Orchidaceae Pleurothallis nelsonii pleurothallis de Nelson Pr endémica
Orchidaceae Pleurothallis nigriflora pleurothallis negra Pr endémica
Orchidaceae Pleurothallis oblanceolata pleurothallis A endémica
oblanceolada
Orchidaceae Pleurothallis saccatilabia pleurothallis de saco Pr endémica
Orchidaceae Pleurothallis setosa pleurothallis setosa Pr no endémica
Orchidaceae Pleurothallis unguicallosa pleurothallis de las Pr endémica
Revillagigedo
Orchidaceae Pleurothallis violacea pleurothallis violacea Pr no endémica
Orchidaceae Pleurothallis vittariaefolia pleurothallis de hoja fina Pr no endémica
Orchidaceae Ponera dressleriana Pr endémica
Orchidaceae Ponera pellita Pr no endémica
Orchidaceae Ponthieva parviflora Pr endémica
Orchidaceae Prosthechea abbreviata Pr no endémica
Orchidaceae Prosthechea neurosa Pr no endémica
Orchidaceae Prosthechea vagans Pr no endémica
Orchidaceae Prosthechea vitellina Pr no endémica
Orchidaceae Pseudocranichis thysanochila spiranthes de Oaxaca Pr endémica
Orchidaceae Pseudogoodyera wrightii spiranthes de Wright Pr no endémica
Orchidaceae Restrepia lankesteri restrepia de Lankester A no endémica
Orchidaceae Restrepiopsis ujarrensis Pr no endémica
Orchidaceae Rhynchostele cervantesii odontoglossum atigrado A endémica
Orchidaceae Rhynchostele cordata odontoglossum A no endémica
acorazonado
Orchidaceae Rhynchostele ehrenbergii odontoglossum de A endémica
Ehrenberg
Orchidaceae Rhynchostele galeottiana odontoglossum de Pr endémica
Galeotti
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 65
Orchidaceae Rhynchostele madrensis odontoglossum de la A endémica
Sierra Madre
Orchidaceae Rhynchostele majalis odontoglossum de mayo P no endémica
Orchidaceae Rhynchostele pygmaea odontoglossum pigmeo Pr no endémica
Orchidaceae Rhynchostele rossii odontoglossum de Ross A no endémica
Orchidaceae Rhynchostele usroskinneri P no endémica
Orchidaceae Rhynchostele londesboroughiana odontoglossum amarillo A endémica
Orchidaceae Rodriguezia dressleriana rodriguezia de Dressler Pr endémica
Orchidaceae Rossioglossum grande odontoglossum grande P no endémica
Orchidaceae Rossioglossum insleayi odontoglossum insleayii A endémica
Orchidaceae Rossioglossum splendens odontoglossum A endémica
splendens
Orchidaceae Rossioglossum williamsianum odontoglossum de P no endémica
Williams
Orchidaceae Sarcoglottis cerina spiranthes cerina Pr no endémica
Orchidaceae Scelochilus tuerckheimii scelochilus de Türckheim A no endémica
Orchidaceae Schiedeella nagelii spiranthes de Nagel Pr endémica
Orchidaceae Sigmatostalix guatemalensis sigmatostalix A no endémica
guatemalteco
Orchidaceae Sigmatostalix mexicana sigmatostalix mexicano Pr endémica
Orchidaceae Sobralia lindleyana sobralia de Lindley Pr no endémica
Orchidaceae Sobralia mucronata sobralia delicada Pr no endémica
Orchidaceae Spiranthes torta spiranthes torcida Pr no endémica
Orchidaceae Stanhopea ecornuta A no endémica
Orchidaceae Stanhopea oculata torito de ojos A no endémica
Orchidaceae Stanhopea tigrina torito morado A endémica
Orchidaceae Stelis chihobensis Pr no endémica
Orchidaceae Stellilabium standleyi orquídea mosca A no endémica
Orchidaceae Teuscheria pickiana Pr no endémica
Orchidaceae Trichocentrum hoegei orejita-de-burro Pr endémica
manchada
Orchidaceae Trichopilia galeottiana trichopilia amarilla P no endémica
Orchidaceae Trichosalpinx cedralensis Pr no endémica
Orchidaceae Vanilla planifolia vainilla Pr endémica
Orchidaceae Warrea costaricensis warrea de Costa Rica A no endémica
Palmae Bactris balanoidea caña chiquiyul Pr no endémica
Palmae Brahea berlandieri palma Berlandier Pr endémica
Palmae Brahea edulis palma de Guadalupe Pr endémica
Palmae Brahea moorei palmilla enana azul Pr endémica
Palmae Brahea nitida palma pitshan Pr no endémica
Palmae Calyptrogyne ghiesbreghtiana A no endémica
Palmae Coccothrinax readii palma nakás A endémica
Palmae Cryosophila argentea guano kum A no endémica
Palmae Cryosophila nana palo de escoba A no endémica
Palmae Chamaedorea alternans camedor tepejilote A no endémica
Palmae Chamaedorea arenbergiana A no endémica
Palmae Chamaedorea atrovirens palma camedor A no endémica
Palmae Chamaedorea carchensis tepejilote chiapaneco A no endémica
Palmae Chamaedorea cataractarum guayita de arroyo A endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 66
Palmae Chamaedorea elatior junco de bejuco A no endémica
Palmae Chamaedorea ernesti-augusti camedor chapana A no endémica
Palmae Chamaedorea ferruginea tepejilote tedza A no endémica
Palmae Chamaedorea foveata tepejilote de monte A no endémica
Palmae Chamaedorea fractiflexa tepejilote torcido A no endémica
. Palmae Chamaedorea geonomiformis A no endémica
Palmae Chamaedorea glaucifolia camedor despeinado P endémica
Palmae Chamaedorea graminifolia palma fina A no endémica
Palmae Chamaedorea hooperiana tepejilote lancetilla A no endémica
Palmae Chamaedorea klotzschiana tepejilote ancho Pr endémica
Palmae Chamaedorea liebmannii A no endémica
Palmae Chamaedorea metallica camedor metálico P endémica
Palmae Chamaedorea microspadix tepejilote coralillo A endémica
Palmae Chamaedorea nubium camedor junco A no endémica
Palmae Chamaedorea oreophila rabo de bobo A endémica
Palmae Chamaedorea paradoxa tepejilote jade A no endémica
Palmae Chamaedorea parvisecta tepejilote chaté A no endémica
Palmae Chamaedorea pinnatifrons tepejilote cimarrón A no endémica
Palmae Chamaedorea pochutlensis tepejilote canelillo A endémica
Palmae Chamaedorea queroana tepejilote pacayita A endémica
Palmae Chamaedorea quezalteca camedor chicuilote A no endémica
Palmae Chamaedorea rhizomatosa tepejilotillo delgado A no endémica
Palmae Chamaedorea rigida camedor rígido A no endémica
Palmae Chamaedorea rojasiana camedor molinillo A no endémica
Palmae Chamaedorea sartorii tepejilote chapanillo A no endémica
Palmae Chamaedorea schiedeana tepejilote cuiliote A endémica
Palmae Chamaedorea simplex camedor caña verde A no endémica
Palmae Chamaedorea stolonifera camedor chibh A endémica
Palmae Chamaedorea stricta camedor kum A no endémica
Palmae Chamaedorea tenella camedor guayita P endémica
Palmae Chamaedorea tuerckheimii camedor guonay P no endémica
Palmae Chamaedorea vulgata cepejilote kip A no endémica
Palmae Chamaedorea whitelockiana camedor pesmilla A no endémica
Palmae Chamaedorea woodsoniana tepejilote pacaya grande A no endémica
Palmae Erythea aculeata A endémica
Palmae Gaussia gomez-pompae gausia de monte A endémica
Palmae Gaussia maya gausia cimarrona A no endémica
Palmae Geonoma membranacea A no endémica
Palmae Geonoma oxycarpa palma pujai A no endémica
Palmae Orbignya guacuyule corozo guacoyul Pr no endémica
Palmae Pseudophoenix sargentii palma kuká A no endémica
Palmae Reinhardtia elegans coyolillo elegante A endémica
Palmae Reinhardtia gracilis coyolito de ventana Pr no endémica
Palmae Roystonea dunlapiana palma real mexicana Pr no endémica
Palmae Roystonea regia palma real cubana Pr no endémica
Palmae Sabal gretheriae palma de guano Pr endémica
Palmae Sabal pumos palma redonda Pr no endémica
Palmae Sabal uresana palma blanca Pr endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 67
Palmae Synechanthus fibrosus falso camedor P no endémica
Palmae Thrinax radiata palma chit A no endémica
Pinaceae Abies concolor oyamel de California Pr no endémica
Pinaceae Abies flinckii Pr no endémica
Pinaceae Abies guatemalensis oyamel de Jalisco P no endémica
Pinaceae Abies hickeli oyamel de Juárez P endémica
Pinaceae Abies mexicana oyamel blanco A endémica
Pinaceae Abies vejari oyamel cenizo A endémica
Pinaceae Calocedrus decurrens A no endémica
Pinaceae Picea chihuahuana pinabete espinoso P no endémica
Pinaceae Picea martinezii pinabete de Nuevo León P no endémica
Pinaceae Picea mexicana pinabete mexicana P no endémica
Pinaceae Pinus atennuata Pr no endémica
Pinaceae Pinus caribaea hondurensis pino de Honduras A no endémica
Pinaceae Pinus catarinae piñón de Catarina Pr endémica
Pinaceae Pinus contorta murrayana pino de San Pedro Mártir Pr no endémica
Pinaceae Pinus coulteri pino de brea Pr no endémica
Pinaceae Pinus culminicola piñón de octubre Pr endémica
Pinaceae Pinus chiapensis pino de Chiapas Pr no endémica
Pinaceae Pinus edulis piñón de Colorado Pr no endémica
Pinaceae Pinus flexilis pino torcido Pr no endémica
Pinaceae Pinus jaliscana pino de Jalisco Pr no endémica
Pinaceae Pinus jeffreyi pino negro Pr no endémica
Pinaceae Pinus johannis piñón enano Pr endémica
Pinaceae Pinus lagunae pinón de la Laguna Pr endémica
Pinaceae Pinus martinezii pino tarasco Pr endémica
Pinaceae Pinus maximartinezii pino azul P endémica
Pinaceae Pinus monophylla pinón simple Pr no endémica
Pinaceae Pinus muricata pino peninsular P no endémica
Pinaceae Pinus nelsonii piñón de Nelson Pr endémica
Pinaceae Pinus pinceana pino piñonero-llorón Pr endémica
Pinaceae Pinus quadrifolia piñón de California Pr no endémica
Pinaceae Pinus reflexa Pr no endémica
Pinaceae Pinus rzedowskii pino de Coalcomán Pr endémica
Pinaceae Pseudotsuga flahaulti Pr endémica
Pinaceae Pseudotsuga guinieri payarín tepehuano Pr endémica
Pinaceae Pseudotsuga macrolepis hayarín colorado Pr endémica
. Pinaceae Pseudotsuga rehderi hayarín espinoso Pr endémica
Podocarpaceae Podocarpus matudai Pr no endémica
Podostemaceae Marathrum minutiflorum Pr no endémica
Podostemaceae Marathrum rubrum Pr endémica
Podostemaceae Oserya coulteriana Pr endémica
Podostemaceae Oserya longifolia P endémica
Podostemaceae Podostemum ricciiforme Pr endémica
Podostemaceae Vanroyenella plumosa Pr endémica
Polygonaceae Rumex orthoneurus A endémica
Polypodiaceae Asplenium auritum A no endémica
Polypodiaceae Asplenium dentatum A no endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 68
Polypodiaceae Asplenium serratum A no endémica
Polypodiaceae Campyloneurum phyllitides A no endémica
Polypodiaceae Nephrolepis cordifolia P no endémica
Polypodiaceae Polypodium triseriale A no endémica
Pontederiaceae Eichhornia azurea P no endémica
Pontederiaceae Eichhornia heterosperma P no endémica
Pontederiaceae Eichhornia paniculata P no endémica
Pontederiaceae Heteranthera mexicana P no endémica
Pontederiaceae Heteranthera oblongifolia P no endémica
Pontederiaceae Heteranthera seubertiana P no endémica
Pontederiaceae Heteranthera spicata E no endémica
Pontederiaceae Pontederia rotundifolia Pr no endémica
Potamogetonaceae Potamogeton amplifolius P no endémica
Potamogetonaceae Potamogeton natans Pr no endémica
Potamogetonaceae Potamogeton praelongus P no endémica
Pottiaceae Bryoceuthospora mexicana Pr no endémica
Psilotaceae Psilotum complanatum A no endémica
Pyrolaceae Hypopitys multiflora Pr no endémica
Rhachitheciaceae Hypnodontopsis mexicana Pr no endémica
Rhizophoraceae Rhizophora mangle Pr endémica
Rubiaceae Balmea stormae Pr no endémica
Rubiaceae Bouvardia capitata Pr no endémica
Rubiaceae Bouvardia dictyoneura Pr no endémica
Rubiaceae Bouvardia erecta A no endémica
Rubiaceae Bouvardia langlassei Pr no endémica
Rubiaceae Bouvardia loesneriana Pr no endémica
Rubiaceae Bouvardia rosei Pr no endémica
Rubiaceae Bouvardia xylosteoides Pr no endémica
Rubiaceae Crusea coronata Pr no endémica
Rubiaceae Crusea hispida grandiflora Pr no endémica
Rubiaceae Crusea lucida Pr no endémica
Rubiaceae Galium carmenicola Pr no endémica
Rubiaceae Galium carterae Pr no endémica
Rubiaceae Galium moranii Pr no endémica
Rubiaceae Galium pilosum A endémica
Rubiaceae Hamelia rovirosae Pr no endémica
Rubiaceae Hoffmania chiapensis Pr no endémica
Rubiaceae Omiltemia filisepala Pr endémica
Rubiaceae Omiltemia longipes Pr endémica
Rubiaceae Pinarophyllon flavum Pr no endémica
Salicaceae Populus guzmanantlensis Pr endémica
Salicaceae Populus simaroa Pr no endémica
Sapotaceae Bumelia cartilaginea P no endémica
Sapotaceae Mastichodendron capiri A no endémica
Saxifragaceae Hydrangea nebulicola P endémica
Scrophulariaceae Castilleja mcvaughii Pr no endémica
Scrophulariaceae Pedicularis glabra Pr no endémica
Schizaeaceae Schizaea elegans A no endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 69
Selaginellaceae Selaginella porphyrospora P no endémica
. Sematophyllaceae Acritodon nephophilus A no endémica
Sparganiaceae Sparganium americanum P no endémica
Sparganiaceae Sparganium eurycarpum P no endémica
Sterculiaceae Chiranthodendron pentadactylon A no endémica
Strobilomycetidaceae Leccinum aurantiacum A no endémica
Symplocaceae Symplocos austromexicana Pr no endémica
Symplocaceae Symplocos coccinea Pr no endémica
Symplocaceae Symplocos excelsa Pr no endémica
Symplocaceae Symplocos sousae Pr no endémica
Taxaceae Taxus globosa Pr no endémica
Tiliaceae Mortoniodendron guatemalense P no endémica
Tiliaceae Tilia mexicana P no endémica
Umbelliferae Donnellsmithia silvicola Pr no endémica
Umbelliferae Tauschia allioides P no endémica
Umbelliferae Tauschia bicolor Pr no endémica
Umbelliferae Tauschia tarahumara Pr no endémica
Valerianaceae Valeriana pratensis Pr no endémica
Verbenaceae Avicennia germinans Pr no endémica
Zamiaceae Ceratozamia alvarezii A endémica
Zamiaceae Ceratozamia euryphillidia P endémica
Zamiaceae Ceratozamia hildae A endémica
Zamiaceae Ceratozamia kuesteriana Pr endémica
Zamiaceae Ceratozamia latifolia Pr endémica
Zamiaceae Ceratozamia matudae A endémica
Zamiaceae Ceratozamia mexicana A endémica
Zamiaceae Ceratozamia microstrobila A endémica
Zamiaceae Ceratozamia miqueliana P endémica
Zamiaceae Ceratozamia mixeorum A endémica
Zamiaceae Ceratozamia morettii P endémica
Zamiaceae Ceratozamia norstogii P endémica
Zamiaceae Ceratozamia robusta A endémica
Zamiaceae Ceratozamia sabatoi A endémica
Zamiaceae Ceratozamia whitelockiana A endémica
Zamiaceae Ceratozamia zaragozae P endémica
Zamiaceae Dioon califanoi P endémica
Zamiaceae Dioon caputoi P endémica
Zamiaceae Dioon edule A endémica
Zamiaceae Dioon holmgrenii A endémica
Zamiaceae Dioon merolae P endémica
Zamiaceae Dioon purpusii A endémica
Zamiaceae Dioon rzedowskii A endémica
Zamiaceae Dioon spinulosum P endémica
Zamiaceae Dioon sonorense P endémica
Zamiaceae Dioon tomasellii A endémica
Zamiaceae Zamia cremnophila P endémica
Zamiaceae Zamia fischeri A endémica
Zamiaceae Zamia furfuracea A endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 70
Zamiaceae Zamia herrerae Pr no endémica
Zamiaceae Zamia inermis P endémica
Zamiaceae Zamia lacandona A endémica
Zamiaceae Zamia lawsoniana A no endémica
Zamiaceae Zamia loddigesii A no endémica
Zamiaceae Zamia paucijuga Pr no endémica
Zamiaceae Zamia picta Pr no endémica
Zamiaceae Zamia polymorpha A no endémica
Zamiaceae Zamia purpurea P endémica
Zamiaceae Zamia soconuscensis P endémica
Zamiaceae Zamia spartea A endémica
Zamiaceae Zamia splendens A endémica
Zamiaceae Zamia sylvatica A no endémica
Zamiaceae Zamia vazquezi A endémica
Zygophyllaceae Guaiacum coulteri Pr no endémica
Zygophyllaceae Guaiacum sanctum Pr no endémica
REPTILES
ORDEN SUBORDEN FAMILIA GENERO ESPECIE SUB- NOMBRE CATE- DISTRI-
ESPECIE COMUN GORIA BUCION
Squamata Sauria Anguidae Abronia bogerti lagarto-alicante Pr endémica
de Bogert
Squamata Sauria Anguidae Abronia chiszari lagarto-alicante Pr endémica
de Chiszar
Squamata Sauria Anguidae Abronia deppei lagarto-alicante de Pr endémica
Deppe
Squamata Sauria Anguidae Abronia fuscolabialis lagarto-alicante de Pr endémica
Zempoaltepec
Squamata Sauria Anguidae Abronia graminea lagarto-alicante Pr endémica
terrestre
Squamata Sauria Anguidae Abronia kalaina lagarto-alicante de Pr endémica
Sierra de Juárez
Squamata Sauria Anguidae Abronia lythrochila lagarto-alicante labios Pr endémica
rojos
Squamata Sauria Anguidae Abronia matudai lagarto-alicante Pr no
rayado endémica
Squamata Sauria Anguidae Abronia mitchelli lagarto-alicante Pr endémica
de Mitchell
Squamata Sauria Anguidae Abronia mixteca lagarto-alicante Pr endémica
mixteco
Squamata Sauria Anguidae Abronia oaxacae lagarto-alicante Pr endémica
oaxaqueño
Squamata Sauria Anguidae Abronia ochoterenai lagarto-alicante verde Pr endémica
Squamata Sauria Anguidae Abronia ornelasi lagarto-alicante de Pr endémica
Cerro Baúl
Squamata Sauria Anguidae Abronia reidi lagarto-alicante Pr endémica
de Reid
Squamata Sauria Anguidae Abronia taeniata lagarto-alicante Pr endémica
de bromelia
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 71
Squamata Sauria Dibamidae Anelytropsis papillosus lagartija-ciega Pr endémica
mexicana,
lombriz serpiente
Squamata Sauria Anniellidae Anniella geronimensis lagartija-sin patas de Pr endémica
Isla Jerónimo
Squamata Sauria Anniellidae Anniella pulchra lagartija-sin patas Pr no
californiana endémica
Squamata Sauria Polychrotidae Anolis adleri anolis de Adler Pr endémica
Squamata Sauria Polychrotidae Anolis anisolepis anolis adornado Pr endémica
Squamata Sauria Polychrotidae Anolis baccatus anolis de Bocourt Pr endémica
Squamata Sauria Polychrotidae Anolis barkeri anolis de Barker Pr endémica
Squamata Sauria Polychrotidae Anolis biporcatus biporcatus anolis verde Pr no
neotropical endémica
Squamata Sauria Polychrotidae Anolis cumingi anolis del Balsas Pr endémica
Squamata Sauria Polychrotidae Anolis cuprinus anolis chiapaneco Pr endémica
Squamata Sauria Polychrotidae Anolis cymbops anolis veracruzano Pr endémica
Squamata Sauria Polychrotidae Anolis duellmani anolis de Duellman Pr endémica
Squamata Sauria Polychrotidae Anolis dunni anolis de Dunn Pr endémica
Squamata Sauria Polychrotidae Anolis forbesi anolis de Forbes Pr endémica
Squamata Sauria Polychrotidae Anolis gadovi anolis de Gadow Pr endémica
Squamata Sauria Polychrotidae Anolis isthmicus anolis tehuano Pr endémica
Squamata Sauria Polychrotidae Anolis liogaster anolis rojo Pr endémica
Squamata Sauria Polychrotidae Anolis macrinii anolis de Macrinus Pr endémica
Squamata Sauria Polychrotidae Anolis matudai anolis de Matuda Pr endémica
Squamata Sauria Polychrotidae Anolis megapholidotus anolis escamas Pr endémica
grandes
Squamata Sauria Polychrotidae Anolis microlepidotus anolis guerrerense Pr endémica
Squamata Sauria Polychrotidae Anolis milleri anolis de Miller Pr endémica
Squamata Sauria Polychrotidae Anolis naufragus anolis de Hidalgo Pr endémica
Squamata Sauria Polychrotidae Anolis omiltemanus anolis de Omilteme Pr endémica
Squamata Sauria Polychrotidae Anolis parvicirculatus anolis de Barriozábal Pr endémica
Squamata Sauria Polychrotidae Anolis pentaprion anolis liquen Pr no
endémica
Squamata Sauria Polychrotidae Anolis polyrhachis anolis de Sierra de Pr endémica
Juárez
Squamata Sauria Polychrotidae Anolis pygmaeus anolis pigmeo-de Pr endémica
Chiapas
Squamata Sauria Polychrotidae Anolis schiedei anolis de Shiede Pr endémica
Squamata Sauria Polychrotidae Anolis simmonsi anolis de Simmons Pr endémica
Squamata Sauria Polychrotidae Anolis subocularis anolis del Pacífico Pr endémica
Squamata Sauria Polychrotidae Anolis taylori anolis de Taylor Pr endémica
Squamata Sauria Polychrotidae Anolis utowanae anolis de Utowana Pr endémica
Squamata Sauria Gekkonidae Aristelliger georgeensis geco pestañudo Pr no
endémica
Squamata Sauria Anguidae Barisia imbricata lagarto-alicante del Pr endémica
Popocatépetl
Squamata Sauria Anguidae Barisia levicollis lagarto-alicante de Pr endémica
Chihuahua
Squamata Sauria Anguidae Barisia rudicollis lagarto-alicante cuello Pr endémica
rugoso
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 72
Squamata Amphisbaenia Bipedidae Bipes biporus lagartija-topo cinco Pr endémica
dedos
Squamata Amphisbaenia Bipedidae Bipes canaliculatus lagartija-topo cuatro Pr endémica
dedos
Squamata Amphisbaenia Bipedidae Bipes tridactylus lagartija-topo tres Pr endémica
dedos
Squamata Sauria Phrynosomatidae Callisaurus draconoides lagartija cachora A no
endémica
Squamata Sauria Anguidae Celestus enneagrammus celesto huasteco Pr endémica
Squamata Sauria Anguidae Celestus rozellae celesto vientre verde Pr no
endémica
Squamata Sauria Teiidae Cnemidophorus alpinus huico alpino Pr endémica
Squamata Sauria Teiidae Cnemidophorus bacatus huico de Nolasco Pr endémica
Squamata Sauria Teiidae Cnemidophorus calidipes huico de Tepalcatepec Pr endémica
Squamata Sauria Teiidae Cnemidophorus canus huico de Salsipuedes A endémica
Squamata Sauria Teiidae Cnemidophorus catalinensis huico de Pr endémica
Santa Catalina
Squamata Sauria Teiidae Cnemidophorus celeripes huico de Pr endémica
San José
Squamata Sauria Teiidae Cnemidophorus ceralbensis huico de Cerralbo Pr endémica
Squamata Sauria Teiidae Cnemidophorus communis huico moteado- Pr endémica
gigante
Squamata Sauria Teiidae Cnemidophorus estebanensis huico de Pr endémica
San Esteban
Squamata Sauria Teiidae Cnemidophorus hyperythrus beldingi huico garganta A endémica
anaranjada
Squamata Sauria Teiidae Cnemidophorus hyperythrus caeruleus huico garganta A endémica
anaranjada
Squamata Sauria Teiidae Cnemidophorus hyperythrus danheimae huico garganta A endémica
anaranjada
Squamata Sauria Teiidae Cnemidophorus hyperythrus espiritensis huico garganta A endémica
anaranjada
Squamata Sauria Teiidae Cnemidophorus hyperythrus pictus huico garganta A endémica
anaranjada
Squamata Sauria Teiidae Cnemidophorus hyperythrus schmidti huico garganta Pr endémica
anaranjada
Squamata Sauria Teiidae Cnemidophorus labialis huico de Baja Pr endémica
California
. Squamata Sauria Teiidae Cnemidophorus lineattissimus huico muchas líneas Pr endémica
Squamata Sauria Teiidae Cnemidophorus martyris huico de San Pedro Pr endémica
Mártir
Squamata Sauria Teiidae Cnemidophorus maximus huico del Cabo Pr endémica
Squamata Sauria Teiidae Cnemidophorus mexicanus huico mexicano Pr endémica
Squamata Sauria Teiidae Cnemidophorus neomexicanus huico de Nuevo Pr no
México endémica
Squamata Sauria Teiidae Cnemidophorus parvisocius huico pigmeo Pr endémica
Squamata Sauria Teiidae Cnemidophorus rodecki huico Pr endémica
de Rodeck
Squamata Sauria Eublepharidae Coleonyx brevis cuija texana Pr no
endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 73
Squamata Sauria Eublepharidae Coleonyx elegans cuija yucateca A no
endémica
Squamata Sauria Eublepharidae Coleonyx reticulatus cuija reticulada Pr no
endémica
Squamata Sauria Eublepharidae Coleonyx variegatus cuija occidental Pr no
endémica
Squamata Sauria Phrynosomatidae Cophosaurus texanus lagartija-sorda mayor A no
endémica
Squamata Sauria Corytophanidae Corytophanes cristatus turipache Pr no
cabeza lisa endémica
Squamata Sauria Corytophanidae Corytophanes hernandezi turipache de Pr no
Hernández endémica
Squamata Sauria Corytophanidae Corytophanes percarinatus turipache aquillado Pr no
endémica
Squamata Sauria Crotaphytidae Crotaphytus collaris lagartija-de A no
collar común endémica
Squamata Sauria Crotaphytidae Crotaphytus reticulatus lagartija-de collar A no
reticulada endémica
Squamata Sauria Iguanidae Ctenosaura acanthura iguana-espinosa del Pr endémica
Golfo
Squamata Sauria Iguanidae Ctenosaura clarki A endémica
Squamata Sauria Iguanidae Ctenosaura defensor A endémica
Squamata Sauria Iguanidae Ctenosaura hemilopha iguana-espinosa de Pr endémica
Sonora
Squamata Sauria Iguanidae Ctenosaura pectinata iguana-espinosa A endémica
mexicana
Squamata Sauria Iguanidae Ctenosaura quinquecarinatus A no
endémica
Squamata Sauria Iguanidae Ctenosaura similis iguana-espinosa A no
rayada endémica
Squamata Sauria Anguidae Elgaria kingi lagarto-escorpión Pr no
de Arizona endémica
Squamata Sauria Anguidae Elgaria multicarinata lagarto-escorpión Pr no
del Sur endémica
Squamata Sauria Anguidae Elgaria parva lagarto-escorpión Pr endémica
pigmeo
Squamata Sauria Anguidae Elgaria paucicarinata lagarto-escorpión de Pr endémica
San Lucas
Squamata Sauria Scincidae Eumeces altamirani eslizón de Pr endémica
Tepalcatepec
Squamata Sauria Scincidae Eumeces colimensis eslizón de Colima Pr endémica
Squamata Sauria Scincidae Eumeces copei eslizón de Cope Pr endémica
Squamata Sauria Scincidae Eumeces dugesi eslizón de Duges Pr endémica
Squamata Sauria Scincidae Eumeces gilberti eslizón de Gilbert Pr no
endémica
Squamata Sauria Scincidae Eumeces lagunensis eslizón de San Lucas A endémica
Squamata Sauria Scincidae Eumeces lynxe eslizón encinero Pr endémica
Squamata Sauria Scincidae Eumeces multilineatus eslizón de Chihuahua Pr endémica
Squamata Sauria Scincidae Eumeces multivirgatus eslizón muchas líneas Pr no
endémica
Squamata Sauria Scincidae Eumeces ochoterenae eslizón guerrerense Pr endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 74
Squamata Sauria Scincidae Eumeces parviauriculatus eslizón pigmeo- Pr endémica
norteño
Squamata Sauria Crotaphytidae Gambelia wislizenii lagartija-leopardo Pr no
narigona endémica
Squamata Sauria Gekkonidae Gehyra mutilata geco plano Pr no
endémica
Squamata Sauria Anguidae Gerrhonotus liocephalus lagarto-escorpión Pr no
texano endémica
Squamata Sauria Anguidae Gerrhonotus lugoi lagarto-escorpión de A endémica
Lugo
Squamata Sauria Gekkonidae Gonatodes albogularis geco cabeza amarilla Pr no
endémica
Squamata Sauria Gymnophthalmidae Gymnophthalmus speciosus lagartija-anteojada Pr no
dorada endémica
Squamata Sauria Helodermatidae Heloderma horridum lagarto enchaquirado A no
endémica
Squamata Sauria Helodermatidae Heloderma suspectum lagarto de Gila A no
endémica
Squamata Sauria Phrynosomatidae Holbrookia lacerata lagartija-sorda cola Pr no
punteada endémica
Squamata Sauria Iguanidae Iguana iguana iguana verde Pr no
endémica
Squamata Sauria Corytophanidae Laemanctus longipes lemacto coludo Pr no
endémica
Squamata Sauria Corytophanidae Laemanctus serratus lemacto coronado Pr no
endémica
Squamata Sauria Xantusiidae Lepidophyma alvarezi lagartija-nocturna de A endémica
Alvarez del Toro
Squamata Sauria Xantusiidae Lepidophyma chicoasensis lagartija-nocturna del Pr endémica
Sumidero
Squamata Sauria Xantusiidae Lepidophyma dontomasi lagartija-nocturna de Pr endémica
MacDougall
Squamata Sauria Xantusiidae Lepidophyma flavimaculatum lagartija-nocturna Pr no
puntos amarillos endémica
Squamata Sauria Xantusiidae Lepidophyma gaigeae lagartija-nocturna de Pr endémica
Gaiger
Squamata Sauria Xantusiidae Lepidophyma lipetzi lagartija-nocturna del Pr endémica
Ocote
Squamata Sauria Xantusiidae Lepidophyma micropholis lagartija-nocturna de Pr endémica
cueva
Squamata Sauria Xantusiidae Lepidophyma occulor lagartija-nocturna de Pr endémica
Jalapa
Squamata Sauria Xantusiidae Lepidophyma pajapanensis lagartija-nocturna de Pr endémica
Pajapan
. Squamata Sauria Xantusiidae Lepidophyma radula lagartija-nocturna de Pr endémica
Yautepec
Squamata Sauria Xantusiidae Lepidophyma sawini lagartija-nocturna de Pr no
Sawin endémica
Squamata Sauria Xantusiidae Lepidophyma smithi lagartija-nocturna de Pr no
Smith endémica
Squamata Sauria Xantusiidae Lepidophyma sylvaticum lagartija-nocturna de Pr endémica
montaña
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 75
Squamata Sauria Xantusiidae Lepidophyma tarascae lagartija-nocturna Pr endémica
tarasca
Squamata Sauria Xantusiidae Lepidophyma tuxtlae lagartija-nocturna de Pr endémica
Los Tuxtlas
Squamata Sauria Anguidae Mesaspis antauges lagarto-escorpión de Pr endémica
Monte Orizaba
Squamata Sauria Anguidae Mesaspis gadovi lagarto-escorpión de Pr endémica
Gadow
Squamata Sauria Anguidae Mesaspis juarezi lagarto-escorpión de Pr endémica
Sierra de Juárez
Squamata Sauria Anguidae Mesaspis moreleti lagarto-escorpión de Pr no
Morelet endémica
Squamata Sauria Anguidae Mesaspis viridiflava lagarto-escorpión Pr endémica
enano
Squamata Sauria Anguidae Ophisaurus ceroni lagarto-de cristal de Pr endémica
Ceron
Squamata Sauria Anguidae Ophisaurus incomptus lagarto-de cristal Pr endémica
cuello simple
Squamata Sauria Phrynosomatidae Petrosaurus mearnsi lagartija-de piedra Pr no
rayada endémica
Squamata Sauria Phrynosomatidae Petrosaurus thalassinus lagartija-de piedra Pr endémica
bajacaliforniana
Squamata Sauria Phrynosomatidae Phrynosoma asio lagartija-cornuda Pr endémica
gigante
Squamata Sauria Phrynosomatidae Phrynosoma branconnieri Pr endémica
Squamata Sauria Phrynosomatidae Phrynosoma cerroense lagartija-cornuda de A endémica
Isla Cedros
Squamata Sauria Phrynosomatidae Phrynosoma cornutum lagartija-cornuda A no
texana endémica
Squamata Sauria Phrynosomatidae Phrynosoma ditmarsi lagartija-cornuda de A endémica
roca
Squamata Sauria Phrynosomatidae Phrynosoma mcallii lagartija-cornuda cola A no
plana, falso camaleón endémica
cola plana
Squamata Sauria Phrynosomatidae Phrynosoma orbiculare lagartija-cornuda de A endémica
montaña
Squamata Sauria Phrynosomatidae Phrynosoma taurus lagartija-cornuda toro A endémica
o mexicana
Squamata Sauria Gekkonidae Phyllodactylus angelensis salamanquesa de Isla Pr endémica
Angel
Squamata Sauria Gekkonidae Phyllodactylus apricus salamanquesa de Pr endémica
Las Animas
Squamata Sauria Gekkonidae Phyllodactylus bordai salamanquesa de Pr endémica
Guerrero
Squamata Sauria Gekkonidae Phyllodactylus bugastrolepis salamanquesa de Isla Pr endémica
Catalina
Squamata Sauria Gekkonidae Phyllodactylus davisi salamanquesa A endémica
de Davis
Squamata Sauria Gekkonidae Phyllodactylus delcampoi salamanquesa de Pr endémica
Del Campo
Squamata Sauria Gekkonidae Phyllodactylus duellmani salamanquesa Pr endémica
de Duellman
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 76
Squamata Sauria Gekkonidae Phyllodactylus homolepidurus salamanquesa Pr endémica
sonorense
Squamata Sauria Gekkonidae Phyllodactylus muralis salamanquesa Pr endémica
oaxaqueña
Squamata Sauria Gekkonidae Phyllodactylus nocticolus salamanquesa insular Pr no
endémica
Squamata Sauria Gekkonidae Phyllodactylus partidus salamanquesa Pr endémica
de partida norte
Squamata Sauria Gekkonidae Phyllodactylus paucituberculatus salamanquesa de río Pr endémica
Marqués
Squamata Sauria Gekkonidae Phyllodactylus santacruzensis salamanquesa Pr endémica
de Santa Cruz
Squamata Sauria Gekkonidae Phyllodactylus tinklei salamanquesa de Isla Pr endémica
Rasa
Squamata Sauria Gekkonidae Phyllodactylus unctus salamanquesa de San Pr endémica
Lucas
Squamata Sauria Gekkonidae Phyllodactylus xanti salamanquesa Pr endémica
del Cabo
Squamata Sauria Iguanidae Sauromalus ater chuckwalla norteña A endémica
Squamata Sauria Iguanidae Sauromalus australis chuckwalla peninsular A endémica
Squamata Sauria Iguanidae Sauromalus hispidus chuckwalla espinosa A endémica
Squamata Sauria Iguanidae Sauromalus klauberi P endémica
Squamata Sauria Iguanidae Sauromalus obesus chuckwalla común A no
endémica
Squamata Sauria Iguanidae Sauromalus slevini chuckwalla de A endémica
Monserrat
Squamata Sauria Iguanidae Sauromalus varius chuckwalla de A endémica
San Esteban
Squamata Sauria Phrynosomatidae Sceloporus adleri lagartija-escamosa de Pr endémica
Adler
Squamata Sauria Phrynosomatidae Sceloporus angustus lagartija-escamosa Pr endémica
angosta
Squamata Sauria Phrynosomatidae Sceloporus asper lagartija-escamosa de Pr endémica
Boulenger
Squamata Sauria Phrynosomatidae Sceloporus cozumelae lagartija-escamosa de Pr endémica
Cozumel
Squamata Sauria Phrynosomatidae Sceloporus cryptus lagartija-escamosa de Pr endémica
Sierra de Juárez
Squamata Sauria Phrynosomatidae Sceloporus exsul lagartija-escamosa de Pr endémica
Querétaro
Squamata Sauria Phrynosomatidae Sceloporus graciosus lagartija-escamosa de Pr no
Artemisa endémica
Squamata Sauria Phrynosomatidae Sceloporus grammicus lagartija-escamosa de Pr no
mezquite endémica
Squamata Sauria Phrynosomatidae Sceloporus grandaevus lagartija-escamosa Pr endémica
anciana
Squamata Sauria Phrynosomatidae Sceloporus hunsakeri lagartija-escamosa de Pr endémica
Hunsaker
Squamata Sauria Phrynosomatidae Sceloporus insignis lagartija-escamosa Pr endémica
collar negro
Squamata Sauria Phrynosomatidae Sceloporus licki lagartija-escamosa del Pr endémica
Cabo
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 77
Squamata Sauria Phrynosomatidae Sceloporus lineatulus lagartija-escamosa de Pr endémica
Santa Catalina
Squamata Sauria Phrynosomatidae Sceloporus macdougalli lagartija-escamosa de Pr endémica
MacDougall
Squamata Sauria Phrynosomatidae Sceloporus maculosus lagartija-escamosa Pr endémica
maculada
Squamata Sauria Phrynosomatidae Sceloporus megalepidurus lagartija-escamosa Pr endémica
escamas grandes
Squamata Sauria Phrynosomatidae Sceloporus ornatus lagartija-escamosa Pr endémica
adornada
Squamata Sauria Phrynosomatidae Sceloporus rufidorsum lagartija-escamosa de Pr endémica
desierto-mexicano
Squamata Sauria Phrynosomatidae Sceloporus salvini lagartija-escamosa de Pr endémica
Salvin
Squamata Sauria Phrynosomatidae Sceloporus serrifer prezygus lagartija- Pr endémica
escamosa azul
Squamata Sauria Phrynosomatidae Sceloporus stejnegeri lagartija-escamosa Pr endémica
collar negro
Squamata Sauria Phrynosomatidae Sceloporus subpictus lagartija-escamosa Pr endémica
pintada
Squamata Sauria Phrynosomatidae Sceloporus tanneri lagartija-escamosa de Pr endémica
Tanner
Squamata Sauria Phrynosomatidae Sceloporus zosteromus lagartija-escamosa de Pr endémica
San Lucas
Squamata Sauria Scincidae Scincella gemmingeri forbesorum encinela de selva Pr endémica
Squamata Sauria Scincidae Scincella lateralis encinela norteña Pr no
endémica
Squamata Sauria Scincidae Scincella silvicola encinela de Taylor Pr endémica
Squamata Sauria Gekkonidae Sphaerodactylus argus geco-enano ocelado Pr no
endémica
Squamata Sauria Gekkonidae Sphaerodactylus glaucus geco-enano collarejo Pr no
endémica
Squamata Sauria Gekkonidae Thecadactylus rapicaudus Pr no
endémica
Squamata Sauria Phrynosomatidae Uma exsul lagartija-arenera Pr endémica
proscrita
Squamata Sauria Phrynosomatidae Uma notata lagartija-arenera del A no
Colorado endémica
Squamata Sauria Phrynosomatidae Uma paraphygas lagartija-arenera de P endémica
Chihuahua
Squamata Sauria Phrynosomatidae Urosaurus irregularis lagartija-arbolera A endémica
mexicana
Squamata Sauria Phrynosomatidae Urosaurus lahtelai lagartija-arbolera de A endémica
Baja California
Squamata Sauria Phrynosomatidae Urosaurus nigricaudus lagartija-arbolera cola A endémica
negra
Squamata Sauria Phrynosomatidae Uta antiqua lagartija-costado Pr endémica
manchado de
San Lorenzo
Squamata Sauria Phrynosomatidae Uta concinna lagartija-costado A endémica
manchado antigua
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 78
Squamata Sauria Phrynosomatidae Uta mannophora lagartija-costado A endémica
manchado adornada
Squamata Sauria Phrynosomatidae Uta nolascensis lagartija-costado A endémica
manchado o de
Nolasco
Squamata Sauria Phrynosomatidae Uta palmeri lagartija-costado A endémica
manchado o de
San Pedro
Squamata Sauria Phrynosomatidae Uta squamata lagartija-costado Pr endémica
manchado de
Santa Catalina
Squamata Sauria Phrynosomatidae Uta stansburiana martinensis lagartija-costado A endémica
manchado común
Squamata Sauria Phrynosomatidae Uta stansburiana stellata lagartija-costado A endémica
manchado común
Squamata Sauria Xantusiidae Xantusia bolsonae lagartija-escofina A endémica
de Mapimí
Squamata Sauria Xantusiidae Xantusia sanchezi lagartija nocturna de P endémica
Sánchez
Squamata Sauria Xenosauridae Xenosaurus grandis xenosaurio mayor Pr no
endémica
Squamata Sauria Xenosauridae Xenosaurus newmanorum xenosaurio Pr endémica
de Newman
Squamata Sauria Xenosauridae Xenosaurus platyceps xenosaurio cabeza Pr endémica
plana
Squamata Serpentes Colubridae Adelophis copei culebra-de vega Pr endémica
de Cope
Squamata Serpentes Colubridae Adelophis foxi culebra-de vega Pr endémica
de Fox
Squamata Serpentes Colubridae Adelphicos latifasciatus culebra-cavadora Pr endémica
oaxaqueña
Squamata Serpentes Colubridae Adelphicos nigrilatus culebra-cavadora Pr endémica
ocotera
Squamata Serpentes Colubridae Adelphicos quadrivirgatus sargi culebra-cavadora Pr no
centroamericana endémica
Squamata Serpentes Viperidae Agkistrodon bilineatus bilineatus cantil enjaquimado Pr no
endémica
Squamata Serpentes Viperidae Agkistrodon bilineatus taylori cantil enjaquimado A no
endémica
Squamata Serpentes Viperidae Atropoides nummifer nauyaca o nayaraca A no
saltadora endémica
Squamata Serpentes Viperidae Atropoides olmec nauyaca de A endémica
Los Tuxtlas
Squamata Serpentes Boidae Boa constrictor boa constrictor, boa A no
endémica
Squamata Serpentes Viperidae Bothriechis aurifer nauyaca-de árbol A no
manchas amarillas endémica
Squamata Serpentes Viperidae Bothriechis bicolor nauyaca-de árbol A no
bicolor endémica
Squamata Serpentes Viperidae Bothriechis rowleyi nauyaca-de árbol de Pr endémica
Rowley
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 79
Squamata Serpentes Viperidae Cerrophidion barbouri nauyaca-de montaña Pr endémica
guerrerense
Squamata Serpentes Viperidae Cerrophidion tzotzilorum nauyaca-de montaña Pr endémica
tzotzil
Squamata Serpentes Colubridae Chersodromus liebmanni culebra-corredora de Pr endémica
Liebmann
Squamata Serpentes Colubridae Chersodromus rubriventris culebra-corredora Pr endémica
vientre rojo
Squamata Serpentes Colubridae Chilomeniscus cinctus culebra-arenera Pr no
bandada endémica
Squamata Serpentes Colubridae Chilomeniscus punctatissimus culebra-arenera Pr endémica
punteada
Squamata Serpentes Colubridae Chilomeniscus savagei culebra-arenera de Pr no
Cerralvo endémica
Squamata Serpentes Colubridae Chilomeniscus stramineus culebra-arenera Pr endémica
manchada
Squamata Serpentes Colubridae Coluber constrictor culebra-corredora A no
constrictor endémica
Squamata Serpentes Colubridae Conopsis biserialis culebra-terrestre dos A endémica
líneas
Squamata Serpentes Viperidae Crotalus aquilus Pr endémica
Squamata Serpentes Viperidae Crotalus atrox Pr no
endémica
Squamata Serpentes Viperidae Crotalus basiliscus Pr endémica
Squamata Serpentes Viperidae Crotalus catalinensis A endémica
Squamata Serpentes Viperidae Crotalus cerastes Pr no
endémica
Squamata Serpentes Viperidae Crotalus durissus Pr no
endémica
Squamata Serpentes Viperidae Crotalus enyo A endémica
Squamata Serpentes Viperidae Crotalus exsul A endémica
Squamata Serpentes Viperidae Crotalus intermedius A endémica
Squamata Serpentes Viperidae Crotalus lannomi A endémica
Squamata Serpentes Viperidae Crotalus lepidus Pr no
endémica
Squamata Serpentes Viperidae Crotalus mitchelli Pr no
endémica
Squamata Serpentes Viperidae Crotalus molossus Pr no
endémica
Squamata Serpentes Viperidae Crotalus polystictus Pr endémica
Squamata Serpentes Viperidae Crotalus pricei Pr no
endémica
Squamata Serpentes Viperidae Crotalus pusillus A endémica
Squamata Serpentes Viperidae Crotalus ruber Pr no
endémica
Squamata Serpentes Viperidae Crotalus scutulatus Pr no
endémica
Squamata Serpentes Viperidae Crotalus stejnegeri A endémica
Squamata Serpentes Viperidae Crotalus tigris Pr no
endémica
Squamata Serpentes Viperidae Crotalus tortugensis Pr endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 80
Squamata Serpentes Viperidae Crotalus transversus P endémica
Squamata Serpentes Viperidae Crotalus viridis Pr no
endémica
Squamata Serpentes Viperidae Crotalus willardi Pr no
endémica
Squamata Serpentes Colubridae Cryophis hallbergi culebra-de nebklina A endémica
de Hallberg
Squamata Serpentes Colubridae Dipsas brevifacies culebra-caracolera Pr no
chata endémica
Squamata Serpentes Colubridae Dipsas elegans Pr endémica
Squamata Serpentes Colubridae Dipsas gaigeae culebra-caracolera de Pr endémica
Gaige
Squamata Serpentes Colubridae Elaphe phaescens culebra-ratonera Pr endémica
yucateca
Squamata Serpentes Colubridae Enulius oligostichus culebra-cola larga Pr endémica
mexicana
Squamata Serpentes Colubridae Eridiphas slevini culebra-nocturna de A endémica
Baja California
Squamata Serpentes Tropidopheidae Exiliboa placata coa-enana oaxaqueña Pr endémica
Squamata Serpentes Colubridae Ficimia ramirezi culebra-naricilla de Pr endémica
Ramírez
Squamata Serpentes Colubridae Ficimia ruspator culebra-naricilla Pr endémica
guerrerense
Squamata Serpentes Colubridae Geagras redimitus culebra-minera Pr endémica
de Tehuantepec
Squamata Serpentes Colubridae Geophis anocularis culebra-minera Pr endémica
de Sierra Mije
Squamata Serpentes Colubridae Geophis bicolor culebra-minera del Pr endémica
Altiplano
Squamata Serpentes Colubridae Geophis blanchardi culebra-minera Pr endémica
de Blanchard
Squamata Serpentes Colubridae Geophis cancellatus culebra-minera Pr no
de Chiapas endémica
Squamata Serpentes Colubridae Geophis chalybeus Pr endémica
Squamata Serpentes Colubridae Geophis dubius culebra-minera de la Pr no
Mesa del Sur endémica
Squamata Serpentes Colubridae Geophis duellmani culebra-minera de Pr endémica
Sierra de Juárez
. Squamata Serpentes Colubridae Geophis incomptus culebra-minera de Pr endémica
Sierra Coacolman
Squamata Serpentes Colubridae Geophis isthmicus culebra-minera de Pr endémica
Tehuantepec
Squamata Serpentes Colubridae Geophis laticinctus culebra-minera de la Pr endémica
Mesa Central
Squamata Serpentes Colubridae Geophis laticollaris Pr no
endémica
Squamata Serpentes Colubridae Geophis latifrontalis culebra-minera Pr endémica
potosina
Squamata Serpentes Colubridae Geophis maculiferus culebra-minera Pr endémica
michoacana
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 81
Squamata Serpentes Colubridae Geophis mutitorques culebra-minera de Pr endémica
tierras altas
Squamata Serpentes Colubridae Geophis nasalis culeba-minera Pr no
del café endémica
Squamata Serpentes Colubridae Geophis nigrocinctus culebra-minera rayas Pr endémica
negras
Squamata Serpentes Colubridae Geophis omiltemanus culebra-minera Pr endémica
guerrerense
Squamata Serpentes Colubridae Geophis petersi culebra-minera de Pr endémica
Peters
Squamata Serpentes Colubridae Geophis pyburni culebra-minadora de Pr endémica
Pyburn
Squamata Serpentes Colubridae Geophis russatus culebra-minadora roja Pr endémica
Squamata Serpentes Colubridae Geophis sallaei culebra-minadora de Pr endémica
Salle
Squamata Serpentes Colubridae Geophis sieboldi culebra-miandora de Pr endémica
Siebold
Squamata Serpentes Colubridae Geophis tarascae culebra-miandora Pr endémica
tarasca
Squamata Serpentes Colubridae Gyalopion quadrangulare culebra-nariz Pr endémica
ganchuda de desierto
Squamata Serpentes Colubridae Heterodon nasicus culebra-nariz de cerdo Pr no
occidental endémica
Squamata Serpentes Colubridae Hypsiglena torquata culebra-nocturna ojo Pr no
de gato endémica
Squamata Serpentes Colubridae Imantodes cenchoa culebra-cordelilla Pr no
chata endémica
Squamata Serpentes Colubridae Imantodes gemmistratus culebra-cordelilla Pr no
centroamericana endémica
Squamata Serpentes Colubridae Imantodes tenuissimus culebra-cordelilla Pr endémica
yucateca
Squamata Serpentes Colubridae Lampropeltis alterna culebra-real bandas A no
grises endémica
Squamata Serpentes Colubridae Lampropeltis getula culebra-real común A no
endémica
Squamata Serpentes Colubridae Lampropeltis mexicana culebra-real potosina A endémica
Squamata Serpentes Colubridae Lampropeltis pyromelana culebra-real A no
sonorense endémica
Squamata Serpentes Colubridae Lampropeltis ruthveni culebra-real de A endémica
Ruthven
Squamata Serpentes Colubridae Lampropeltis triangulum culebra-real coralillo A no
endémica
Squamata Serpentes Colubridae Lampropeltis zonata herrerai culebra-real A endémica
californiana
Squamata Serpentes Colubridae Leptodeira annulata culebra-ojo de gato Pr no
bandada endémica
Squamata Serpentes Colubridae Leptodeira maculata culebra-ojo de gato Pr endémica
del suroeste
Squamata Serpentes Colubridae Leptophis ahaetulla culebra-perico verde A no
endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 82
Squamata Serpentes Colubridae Leptophis diplotropis culebra-perico A endémica
gargantilla
Squamata Serpentes Colubridae Leptophis mexicanus culebra-perico A no
mexicana endémica
Squamata Serpentes Colubridae Leptophis modestus culebra-perico Pr no
de niebla endémica
Squamata Serpentes Leptotyphlopidae Leptotyphlops bressoni serpiente-lombriz Pr endémica
michoacana
Squamata Serpentes Boidae Lichanura trivirgata boa solocuate A no
endémica
Squamata Serpentes Loxocemidae Loxocemus bicolor serpiente chatilla Pr no
endémica
Squamata Serpentes Colubridae Masticophis anthonyi culebra-chirriadora de A endémica
Isla Clarión
Squamata Serpentes Colubridae Masticophis aurigulus culebra-chirriadora de A endémica
Baja California
Squamata Serpentes Colubridae Masticophis flagellum culebra-chirriadora A no
común endémica
Squamata Serpentes Colubridae Masticophis lateralis barbouri culebra-chirriadora A endémica
rayada
Squamata Serpentes Colubridae Masticophis mentovarius varilosus culebra-chirriadora A endémica
neotropical
Squamata Serpentes Elapidae Micruroides euryxanthus serpiente-coralillo A no
sonorense endémica
Squamata Serpentes Elapidae Micrurus bogerti serpiente-coralillo de Pr endémica
Bogert
Squamata Serpentes Elapidae Micrurus browni serpiente-coralillo de Pr no
Brown endémica
Squamata Serpentes Elapidae Micrurus diastema affinis serpiente-coralillo Pr endémica
variable
Squamata Serpentes Elapidae Micrurus distans serpiente-coralillo del Pr endémica
oeste mexicano
Squamata Serpentes Elapidae Micrurus elegans serpiente-coralillo Pr no
elegante endémica
Squamata Serpentes Elapidae Micrurus ephippifer serpiente-coralillo Pr endémica
oaxaqueña
Squamata Serpentes Elapidae Micrurus fulvius serpiente-coralillo Pr no
arlequín endémica
Squamata Serpentes Elapidae Micrurus laticollaris serpiente-coralillo del Pr endémica
Balsas
Squamata Serpentes Elapidae Micrurus limbatus serpiente-coralillo de Pr endémica
Los Tuxtlas
Squamata Serpentes Elapidae Micrurus nebularis serpiente-coralillo de Pr endémica
niebla
Squamata Serpentes Elapidae Micrurus nigrocinctus zunilensis serpiente-coralillo Pr endémica
centroamericana
Squamata Serpentes Elapidae Micrurus proximans serpiente-coralillo Pr endémica
nayarita
Squamata Serpentes Colubridae Nerodia erythrogaster culebra-de agua A no
vientre claro endémica
Squamata Serpentes Colubridae Nerodia melanogaster A endémica
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 83
Squamata Serpentes Viperidae Ophryacus undulatus Pr endémica
Squamata Serpentes Colubridae Phyllorhynchus browni culebra-nariz Pr no
lanceolada ensillada endémica
Squamata Serpentes Colubridae Pituophis deppei culebra-sorda A endémica
mexicana
Squamata Serpentes Colubridae Pliocercus andrewsi culebra-imita coral de A endémica
Andrew
Squamata Serpentes Colubridae Pliocercus bicolor culebra-imita coral A endémica
bicolor
Squamata Serpentes Viperidae Porthidium dunni nauyaca-nariz de A endémica
cerdo oxaqueña
Squamata Serpentes Viperidae Porthidium hespere nauyaca-nariz de Pr endémica
cerdo de Tecomán
Squamata Serpentes Viperidae Porthidium melanurum nauyaca-nariz de Pr endémica
cerdo cornuda
Squamata Serpentes Viperidae Porthidium nasutum nauyaca-nariz de Pr no
cerdo narigona endémica
Squamata Serpentes Viperidae Porthidium yucatanicum nauyaca-nariz de Pr endémica
cerdo yucateca
Squamata Serpentes Colubridae Pseudoleptodeira latifasciata culebra-ojo de gato- Pr endémica
falsa cabeza roja
Squamata Serpentes Colubridae Pseudoleptodeira uribei Pr endémica
Squamata Serpentes Colubridae Rhadinaea bogertorum culebra-café Pr endémica
oaxaqueña
Squamata Serpentes Colubridae Rhadinaea cuneata culebra-café Pr endémica
veracruzana
Squamata Serpentes Colubridae Rhadinaea forbesi culebra-café Pr endémica
de Forbes
Squamata Serpentes Colubridae Rhadinaea hempsteadae culebra-café Pr no
de Hempstead endémica
Squamata Serpentes Colubridae Rhadinaea hesperia baileyi culebra-café de Pr endémica
Occidente
Squamata Serpentes Colubridae Rhadinaea marcellae culebra-café de Pr endémica
Marcella
Squamata Serpentes Colubridae Rhadinaea mcdougalli Pr endémica
Squamata Serpentes Colubridae Rhadinaea montana culebra-café de Nuevo Pr endémica
León
Squamata Serpentes Colubridae Rhadinaea myersi culebra-café de Meyer Pr endémica
Squamata Serpentes Colubridae Rhadinaea omiltemana culebra-café Pr endémica
guerrerense
. Squamata Serpentes Colubridae Rhadinaea quinquelineata culebra-café poblana Pr endémica
Squamata Serpentes Colubridae Rhadinaea schistosa culebra-café collar- Pr endémica
incompleto
Squamata Serpentes Colubridae Rhadinophanes monticola culebra de montaña Pr endémica
Squamata Serpentes Colubridae Salvadora bairdi culebra-parchada de Pr endémica
Baird
Squamata Serpentes Colubridae Salvadora intermedia culebra-parchada Pr endémica
oaxaqueña
Squamata Serpentes Colubridae Salvadora lemniscata culebra-parchada del Pr endémica
Pacífico
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 84
Squamata Serpentes Colubridae Salvadora mexicana culebra-parchada Pr endémica
mexicana
Squamata Serpentes Colubridae Sibon annulifera culebra-caracolera de Pr endémica
occidente
Squamata Serpentes Colubridae Sibon philippi culebra-caracolera de Pr endémica
Philipp
Squamata Serpentes Colubridae Sibon sartorii macdougalli culebra-caracolera Pr endémica
terrestre
Squamata Serpentes Colubridae Sibon zweifeli culebra-caracolera de R endémica
Zweifel
Squamata Serpentes Viperidae Sistrurus catenatus víbora-cascabel Pr no
pigmea-norteña endémica
Squamata Serpentes Viperidae Sistrurus ravus víbora-cascabel Pr endémica
pigmea-mexicana
Squamata Serpentes Colubridae Sonora aemula culebra-suelera cola Pr endémica
plana
Squamata Serpentes Colubridae Symphimus leucostomus culebra-labios blancos Pr endémica
de Tehuantepec
Squamata Serpentes Colubridae Symphimus mayae culebra-labios blancos Pr endémica
maya
Squamata Serpentes Colubridae Tantalophis discolor culebra-ojo de gato- A endémica
falsa oaxaqueña
Squamata Serpentes Colubridae Tantilla atriceps culebra-encapuchada A no
mexicana endémica
Squamata Serpentes Colubridae Tantilla briggsi culebra-ciempiés de A endémica
Briggs
Squamata Serpentes Colubridae Tantilla cascadae culebra-ciempiés A endémica
michoacana
Squamata Serpentes Colubridae Tantilla calamarina culebra-ciempiés del Pr endémica
Pacífico
Squamata Serpentes Colubridae Tantilla coronadoi culebra-ciempiés Pr endémica
guerrerense
Squamata Serpentes Colubridae Tantilla cuniculator culebra-ciempiés del Pr endémica
Petén
Squamata Serpentes Colubridae Tantilla deppei culebra-ciempiés de A endémica
Deppe
Squamata Serpentes Colubridae Tantilla flavilineata culebra-ciempiés A endémica
rayas amarillas
Squamata Serpentes Colubridae Tantilla gracilis culebra-ciempiés Pr no
cabeza plana endémica
Squamata Serpentes Colubridae Tantilla miniata culebra-ciempiés Pr endémica
veracruzana
Squamata Serpentes Colubridae Tantilla morgani culebra-encapuchada Pr endémica
de Morgan
Squamata Serpentes Colubridae Tantilla oaxacae culebra-ciempiés Pr endémica
oaxaqueña
Squamata Serpentes Colubridae Tantilla shawi culebra-ciempiés de Pr endémica
Potosí
Squamata Serpentes Colubridae Tantilla slavensi culebra-ciempiés de Pr endémica
Slavens
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 85
Squamata Serpentes Colubridae Tantilla striata culebra-ciempiés Pr endémica
rayada
Squamata Serpentes Colubridae Tantilla tayrae culebra-ciempiés del Pr endémica
Tacaná
Squamata Serpentes Colubridae Tantillita brevissima culebra-cola corta Pr no
jaspeada endémica
Squamata Serpentes Colubridae Tantillita lintoni culebra-cola corta de Pr no
Linton endémica
Squamata Serpentes Colubridae Thamnophis chrysocephalus culebra-listonada A endémica
cabeza dorada
Squamata Serpentes Colubridae Thamnophis cyrtopsis culebra-listonada A no
cuello negro endémica
Squamata Serpentes Colubridae Thamnophis digueti culebra-listonada de A endémica
Diguet
Squamata Serpentes Colubridae Thamnophis elegans culebra-listonada A no
elegante endémica
Squamata Serpentes Colubridae Thamnophis eques culebra-listonada del A no
sur-mexicano endémica
Squamata Serpentes Colubridae Thamnophis exsul culebra-listonada de A endémica
montaña
Squamata Serpentes Colubridae Thamnophis godmani culebra-listonada de A endémica
Godman
Squamata Serpentes Colubridae Thamnophis hammondi culebra-listonada dos A no
rayas endémica
Squamata Serpentes Colubridae Thamnophis marcianus culebra-listonada A no
manchada endémica
Squamata Serpentes Colubridae Thamnophis mendax culebra-listonada A endémica
tamaulipeca
Squamata Serpentes Colubridae Thamnophis nigronucaulis Pr no
endémica
Squamata Serpentes Colubridae Thamnophis proximus culebra-listonada A no
occidental endémica
Squamata Serpentes Colubridae Thamnophis scalaris culebra-listonada de A endémica
montaña-cola larga
Squamata Serpentes Colubridae Thamnophis scaliger culebra-listonada de A endémica
montaña-cola corta
Squamata Serpentes Colubridae Thamnophis sirtalis culebra-listonada Pr no
común endémica
Squamata Serpentes Colubridae Thamnophis sumichrasti culebra-listonada de A endémica
Sumichrast
Squamata Serpentes Colubridae Thamnophis vicinus Pr no
endémica
Squamata Serpentes Colubridae Trimorphodon biscutatus vilkinsoni culebra-lira cabeza Pr no
negra endémica
Squamata Serpentes Tropidopheidae Ungaliophis continentalis boa-enana del Istmo Pr no
endémica
Testudines Trionychidae Apalone ater tortuga-casco suave Pr endémica
de Cuatro Ciénegas
Testudines Trionychidae Apalone spinifera tortuga-casco suave Pr no
espinosa, tortuga endémica
concha blanda
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 86
Testudines Cheloniidae Caretta caretta tortuga-marina P no
caguama endémica
Testudines Cheloniidae Chelonia agassizi tortuga-marina verde- P no
del Pacífico, tortuga endémica
prieta
Testudines Cheloniidae Chelonia mydas tortuga-marina verde- P no
del Atlántico, tortuga endémica
blanca
Testudines Chelydridae Chelydra serpentina tortuga-lagarto común Pr no
endémica
. Testudines Emydidae Chrysemys picta tortuga pintada Pr no
endémica
Testudines Staurotypidae Claudius angustatus tortuga-almizclera P no
chopontil endémica
Testudines Dermatemydidae Dermatemys mawii tortuga-riverina P no
centroamericana endémica
tortuga blanca
Testudines Dermochelyidae Dermochelys coriacea tortuga-marina laúd P no
endémica
Testudines Cheloniidae Eretmochelys imbricata tortuga-marina de P no
carey endémica
Testudines Testudinidae Gopherus agassizi galápago tortuga de A no
desierto endémica
Testudines Testudinidae Gopherus berlandieri galápago tamaulipeco A no
endémica
Testudines Testudinidae Gopherus flavomarginatus galápago de Mapimí P endémica
Testudines Kinosternidae Kinosternon acutum tortuga-pecho Pr no
quebrado de Tabasco, endémica
pochitoque negro
Testudines Kinosternidae Kinosternon alamosae tortuga-pecho Pr endémica
quebrado de Alamos,
tortuga casquito
Testudines Kinosternidae Kinosternon herrerai tortuga-pecho Pr endémica
quebrado de Herrera,
tortuga casquito
Testudines Kinosternidae Kinosternon hirtipes tortuga-pecho Pr no
quebrado pata rugosa, endémica
tortuga casquito
Testudines Kinosternidae Kinosternon integrum tortuga-pecho Pr endémica
quebrado mexicana,
tortuga casquito
Testudines Kinosternidae Kinosternon leucostomum tortuga-pecho Pr no
quebrado labios endémica
blancos, tortuga
casquito
Testudines Kinosternidae Kinosternon oaxacae tortuga-pecho Pr endémica
quebrado oaxaqueña,
tortuga casquito
Testudines Kinosternidae Kinosternon scorpioides tortuga-pecho Pr no
quebrado escorpión, endémica
tortuga casquito
Miércoles 6 de marzo de 2002 DIARIO OFICIAL (Segunda Sección) 87
Testudines Cheloniidae Lepidochelys kempi tortuga-marina P no
escamosa-del endémica
Atlántico, tortuga lora
Testudines Cheloniidae Lepidochelys olivacea tortuga golfina, P no
tortuga-marina endémica
escamosa-del Pacífico
Testudines Emydidae Pseudemys gorzugi Pr no
endémica
Testudines Bataguridae Rhinoclemmys areolata tortuga-de monte A no
mojina endémica
Testudines Bataguridae Rhinoclemmys pulcherrima tortuga-de monte A no
pintada, tortuga endémica
sabanera
Testudines Bataguridae Rhinoclemmys rubida tortuga-de monte Pr endémica
payaso
Testudines Staurotypidae Staurotypus salvini tortuga-almizclera Pr no
crucilla, tortuga tres endémica
lomos
Testudines Staurotypidae Staurotypus triporcatus tortuga guau Pr no
endémica
Testudines Emydidae Terrapene carolina tortuga de Carolina Pr no
endémica
Testudines Emydidae Terrapene coahuila tortuga de Cuatro Pr endémica
CIénegas
Testudines Emydidae Terrapene nelsoni tortuga manchada Pr endémica
Testudines Emydidae Terrapene ornata tortuga adornada Pr no
endémica
Testudines Emydidae Trachemys scripta tortuga gravada Pr no
endémica
Crocodylia Alligatoridae Caiman crocodilus pululo, o caimán de Pr no
anteojos, endémica
o de concha
Crocodylia Crocodylidae Crocodylus acutus cocodrilo de río, Pr no
cocodrilo americano endémica
Crocodylia Crocodylidae Crocodylus moreletii cocodrilo de pantano, Pr no
cocodrilo Moreleti endémica
..................................................................................................................................................................................
__________________