Nos tomamos en serio los derechos de los contenidos. Si sospechas que se trata de tu contenido, reclámalo aquí.
Formatos disponibles
Descarga como PDF o lee en línea desde Scribd
scamente ness spartan, Tomaso cent teas fon
tc hts on amb tadoonss on my dirs desde el prinpio
in colons sta musts dass H aproveramientn des ete por
tino escalate caaattivamentelerete,Esperames qe le
tonal cea ets consideracona Pree de gue hub io impr
nda nilornar ambos enn
at les tet en ve cd
Mo endo ogo lengua
or dio,
‘Shor egir atacand cl proble pero e evdete que cuando la
Ste deo edaes de do inventigaore yu ebusaaespeabe cant
{de 10 fos ls proyectos se acl y los trinos ve aot,
ine lial hedonimos Kesar, nossa Uy ato gue
LAS RAZONES DEL MIO
LA COSMOVISION MESOAMERICANA
Alfedo Lopes Aust
oo1. Los monte 3 TOR
VIAIERO QUE ADM ls fstuoss temps adi cre es
abrir vgorso infu de asa em lax nrc ovale en ie
funden sequtectora yer Eteserd en ls ences de pedals
reminiscencias de rama tupios, de Hanae que se eters y de
oxunajes de agua que cae dede odovere hata el endo dae
to Tsando la nen de la matress, pens Vo: atta
‘modo se ha auido lilo mpi del Hapoel claro itl de os
sts grog, yen a vasedad manda dl ders ha quedo
rer ongen des conczplones monoteeas En sma seh fade
Ys fms ue peoamisno, nptaciny shes som deerinads por
he gograti
Algunospenesdores, en cambio an aad al mandato de una
herenciainmutable no slo crite dele pcb, sino wu rin de
ser ym denino Raza, nai, nature Batre han fan om
into pata explicer dl papel de as soieade sce Ties, Cando
aie cea que mind dl owe ere cn del Universo que
fos asos determina I iovncasia del pueblo, ex tmpere‘ments nacional expan por I posicn dels ass el di ea
Cresson, Ast por semplo, haa yaad »Settno extender sa poder
‘Shee Inger ene amanecer univer, por fe que as ingles dean
Se hurr enstic al inflgjo oy hamcdo del planeta. oy nos bur
Temos dete conepcones pero ice menos de un siglo una ideas
mrt uc preci I superorda de low saponin, sem
{tor en sland yest siglo XXL en ast coninnt,perive
2 ignominia de a deriminacin racial
{tant de verdad pein eer eos dteinisrosgogrfons
co ncles! Nadie port napa ue el medio infye consdeabiemente
Shinar den puch sin embargo, dita mucho de tener peso
Seo le tind, Fn casnto de aa come factor histrico 5
Var ba so asl, mero pts pra tiaras nvasons 1s
pulls la xplotacion yl ruta En todo cv, vamos co
‘perro las ciel grogris yes en la ormacn de une de
IE grande wadiiones del und Ia mesoamericns
‘Mesoamerica hu alo defini como rea cultural que des
roll solve un tetorio de frescoes, De lines warble ee
emp como comesonde toda as reas clues sus nines
Septeional Dear 2 rebut Topco de Cer, mientras que ea
Sar pre surrintalocapé la mid de Cenecamria St algnYs80|
‘Soman pode seals en tan vasa tein, ela posibiidad decalivo
‘S tempora lo que perio creer st sokedades mesoumetice
fn como agicatores que deendironbiscarente del mais stents
do por las lavas taconals, Sin embargo la vaedadcimatica que
once los sociedades meroamescans fue consider
Pas mont en su rsyor pas, da conforma por dos c-
lent la lr Macie Occidental Seta Mae Ont, qe li
an una eleva luplanie tanger y que aleran grands bosques
{enna yconforss Ambas se unen ev wc mensional foman
{do et relies enabrouo de a Sera Madre del Sur La Sierra Made
‘Ousdentl descend sbeuptament hack el Océano Patio. La Oren
{al forma a panicle comers mi ampliafreme al Golo de Mics
patos dvacon forma na bars oe ventos hime proven
tes del ra, consitayendo i sombra piv norte de tlani-
Sie, tae cleal sr co le Vln cade de colsos de pide,
Slgunos de umbres neva, Ma ulterior ae tec para
foxmar el mo de Tebunstpe, donde Isamu conte del Golo se
ria al rene col gran penal bj y plana de Yuet, mic
ts queal ste Sera Madre de Chips pong endo ales
{terri centoamerieano aon ha cers mito aera
«nll profands y depron, grands rs, lags, woeanes ys
tropical Alls irs eles cural mesoamercana fence
righ de agricaltoes, pence xo la radicn chika ren
‘esoamericins es por tna, ers defers cone. Le wera
‘mesa del nore se opone aa Buvios 2a de nea topical a alt
‘doe volener nea a costs dl Golfo de Meno, de ac
07 del Caribe; laa quran ere ouragurn In extern plane
yrcnec. En sims, el escenario mesoanericino fue una scssion
[andes montana semideserts, decves pronancads, aks de as
bosques cad, seas topical, costs, Hanus. Las sociedad
Pimarievvero en una varedad clindea que las act un iter
"ambio temprano de bines mates,
Pasetnos al aspecto humana: Mesomérica fe un verdadero mo
‘sco dni que hoy fdivia pde aprecse ea vara ingitica
dc los descendents de los antiques purblos. Aunque exten dino
‘rerio de dentifeacion y sass de ls lengus ingens alge
os ingistasealesan que eno teorn mesnamericao exsieon
sproximadamente 70 logue, petensients a 6 alias dfrente,
Seguin los cielos dea gotacronolgi, bcs 25003 ya poblsan
ej a ota, finn nga outage tara, oops
Yaya (ta entonces ena parte septentional de Verar vane
ban desde & norte mix yl otonaca, Pas 1500 al fama maya
ontnusba cl poblamieato por Chiapas ys digi tambien hai
norte dela Pninsls de Yocotin, mieacrs los ckopanes se seataben
‘el Cet de Men, Hac 60 ls aii maya hal So Sep
‘a en dos pares por grpos mines una parte hb quedado en norte
{de Verzrury diva orgen alos hoastec aera se sabia en un
‘sto teiori a igual lacupad needa de Los eurpoon mc
vas unto, procedate del ne hac parson por pute nce
tl dal teen aii yo, qe pertaccen low oases,
Para el 400 aC los nabs yu habian oeapaao el Cento de Mico y la
repn del Goode Mec, La atguedad de os pun sesoamence
os ene terstva, poe unt, es muy val (er Mapsude ponerse que bs ise clinticn yn y desig
tesrolo proderon un gan ivrsiad extra As Ta, en ee
{el pando y es sigue sendo es macros da. Sin embargo, rss
‘onptendnte i a storia compara por ees pablo aya produc
{do eadeeposs uy tempranas na be calrl eon sobre ls al
se dsr avers ata base a sido denominada mick dio de
1 main esoamerina Sve pond en is ties agra
a organiza soc plea, en ln anonora de cosmos, en ls
‘oncepions dels tracy uncoarieno del cosmos es ce
Shs y pista lpn, enh smbologa 7 em macho ors aspects
‘Sela wala humana, podrs eomprobarse que bunden ss races ene
tmenconndo neceo duro y queen Bena pate subse Hasts nus
tro die. Aunque pareve conraditosio, Mesoamerica se caaceia por
{lbinombo umadversidad culral En el fondo de elt, mas
SS des aiversiad el medio naturel yde lt tr, balla poder
Constructor de la permanente comusicacisn haan
2B onsen cURL Mesum
Sint las nas dfn Mesoamerica eel se a ie cl
ral de agclors que een como base de subsistenca el alr, pode
Comprendere qu us atecdenes se retorae, por melas 21s
priros pobladores del terrtorio. Los antepasadostemots de 1s
[ewumertans baba Hep cho Sampo srs, hain 35000.
‘Gon uns ctr argieltien de recolecorercandores Er esp de
onvvenca con andes Beas del Pleistocene art, el st
hat, pezenos gga, yan poblaan as pears ls camel y
Kudos gue despusemigaran continent atc. Ea te amber
tes renecneeeadone desea aus nies yconocimietae
por 26 mens pero fe ere cambio del Holceno lo ue inpulsd
Te dorsexicacin de vas plams, teas ela ran paso bai cal
tivo. Con so apovecharientociconscente sei, home pro
Ajo variciones genes en lgusjeo faa, a calibre he
gua naga, el nop I es, och, lg, el mart,
‘raote negro yel Hance tomate en as muchas lamas qe fe
‘Miptando ass cade yas moti. La princpl ene todas fee
‘hal cay domesicacon ve eel hacia S00
‘hombre con sus semejantes fie mayor. ®
[ERONOLOGIA DE MESOANERICA
[ee ae oe ae a a]
=P) je cfc]
a [nos st =~ =
fe one = ssa =|
=
od
fe} ‘ree | simaticPeis inci con el eens gly principio de
toric ago de 3 snd tpn, tts decal
vor delay que conv latin domi de lo eens
{kt conrol de agus Eo tensa tne cma cone
‘ementodemopeuaconsante ye tassoraci de is prtivn
‘Wicumon or rere ceain de bs sola tar ne
teem ears H nec de Denese erent hse
‘sbi de asus comers La epscancin de aye
‘ri rniglnon eta cde pir are tod e sc
Sammut on pent de pds verdes crip
{us am ior alco, armas ae nto eve
Pu poner qua cnstecin def in iis del mn
free Tenprams (200 0 « 2006) Parl resco Medio
{iano a.» 100), cuando tna de ele we eniquecron
toa la constuctn de teas, cals yess ysis)
incu trepinl Ge oats pt sng don oly
wraltcendion yucca reer Ee bs ntinton ie
impo des oc pce clans Len de rls Dutn
{iE caoncs las primer sotiionereaendarcs dels qe tenemos
‘ota cos tts on prin onaer qe ob eco
“Minto de 260d Un porto que abi la ein nate come
Goto de Matz os scene doth po a enn de un sen
Sat gon austen, Session pabads er bees pos ¥
Safar cas Fp, dteron po ben parte de Mesure
ten comroyend jsf por de iw pobeant gue
copy i dela mgrada.
Tha rena To 1000. 2200.) le cents de poder,
roeals por aden slits ctactradss or onde de importa
{Dalaaon ene merce seul son base cbs prose
Inout sb to om tae dian. Lo confcos bb
{nanometer anton de poder He’ ae consrcion
fe andes pla laters ytepon monimentes guns de
{los lgatescon, cm fueron la pirsmidepiacipal de Et Tigre ca #L
Mirador, Gaatemal, yk Puémide dl Sol en Teotnuacan, Las estes
‘cups de lap son snauiicoststinonis de ln eonespnes del
fund ge pinon eb emg Fx cts ci ps
jo une inpartane dison en dl pnsamitosnsotercao: es ple
bos dea mitad oriental desierollaron wn sistema de regio de
palabra gue elninara ms tarde etn comple cata may inven
{arn I numeration poscoml al rear un sito evant ero
Yo cau de and pe aan rman
Salerro con acon def ita un emote referee tir
Gl cus con el tempo ™
Sela depominado Clisico al pride del eplendor mesoume-
cao, mrad por anes conceit plain ie
‘SeencldoeSrrente cad (n ue canaren la aah
Als aresanals, comer, polis yg) del capo ano
‘corde bene de sien) como uu dado nerependet at
‘pander iad fron sins, pros ans conc po.
Incas tastes fecuentn. ak mayors alton ion police y
ccomomis a grandes dancin, aca su poder en rcs bet
yup. Contrlron a eres fle contre, eablesencose
sTimsmo tiempo come prodcoesy xpracors epson lo
igo y anche Mewar clon cacy snes de ly
dk, pum pies peadons, sto de cbtnna, cerca de io,
‘das ted y mena oas meters, Las cle entrain
fumbin aelipiy n core we von inevetadas cou un cer
{ko cspecinde bo sen ef dl atm en enanionts
4 cena, next, conoga aston ln ects
Ya wns, pd dos tina odes ee, as ates te.
yon on force epecacia.x hades conta con Stes
dk eondaceon de aon dean Alguoun de elas “cuando dchoe
at taneo I persis lieben tj ten eogerl En sue
tro se orden amps pa iad pr ics templar eae
Ios que dean pes de gran aur All abinse conan
Yulcos, mero conch pr jug deploy eon se
‘tan nbs ese mia proves emplas P
225 Las cinosyecedacos competaan sla cncetacion de
Insta poder, gin y sires1H Cisco Temprano (200 8. 4750 4) se craceriza por un
predomini ome de Tetbancan I gen pital hiada en el Ca
trode Mexico, H Clas Tarlo (790 aC» 909 AC) tas ada de
Teotihsacan fa impo de eplendr de tes ure ente ls Mon
te lbin, on Oonaa, toda una pleyade de cudades mayas: Tl
Calakm, Palenque, Cops, Becdo, Uaractin, Usimal Yaxchilsn,
‘Quisigus, obs, y ote muchas, En étas gan a sv ealminacion Is
pure escalate calendar I srt, nameracos 7 la
noma, Sin embargo, ado estos centos de pode van ects uno
avo, pte dr pao a uns Mesoamdica de fet acer mitra
Tina part final del Csi, denominad por algunos autores iio,
floreceron 1 Tyjin en la subarea del Golfo y Cacantla, Chola
Xachislco en la dt Cenzo de Méxic.
‘Al nici dl Poslsco Mesoamerica suis forte seplegv de
sa fone septentnnal, en guns ona hasta de 230 km, Fe aban
Alga el murte de Meamésen, cya ocpacon aria se habia in
‘Sod apens ene rier sig de meta ey donde ls mesoamet
anos fabian convivio dorante esl un milnio com sociedades de
Teenectores caro Sectee que moto fue prolngada esas
‘dilvian Grandes mas de su poblagre sedentary, ca 90 pacar
feelers saaoce se efgiaon oh frntonos mesoumeicanos mis
‘nignosmarcand hac el rel te ost, La aloes orgie
Giresamateo por tepescsiin tovmienos demogafios ev cs vos
esoteric. y rues prcteatotehas car mis ais eh tt
tons ocupatos or hombres con mls pomp gril Los rec le
to suet —y apowstaro—Iainsabidad police exter:
{ey saad enel naj dl aco yd ca ls cles en vets
ls frecuentes confctos blo,
cms pure propicbe lianas yeupturas ene os cues
igus y ls emergent Lox mayores cents de plain salen com
ponent de bares que ne sere ean des misma en 1a intel
‘Sn cnc tain se prod en el mbito regional, lo que permits
{Qe extenders en dite subiras de Meveamia un eobg
Pricoeliose que fomndo como bndrs a uni mica anil
Tinpaan pore! die Serpent Emplamads, pend le ncorponcion
de larder eidades pola nun complejo apaato de pode
Est clo, que promi el eablecimiens del orden yap, fe
sxroire Lox pbs econ mis sro ors amas
‘ede ta como conscaec anpscion de bau Ela
"aon tooo apoyo ein: ln srs anane Eta pc,
{ue aia exis de emporio nee onstble
ro cS cargados etre london comico por me de
is erreps de oer degre craton homes» does Bae
osc Temprano (900 8. +1000 4G) emaeruon ete po de
tans Tl ene Centr de Mécy Clichen ente s ays del
tre de uch Hv co To (10 G0 550
In tracnen elOcsent os mien en Orsay bs ich nit
‘Atos de Geter puto qu tno com capil imc,
"Es peio aes pe trio mesreiano se ha diigo
«ee obese an apd cultura elton snes Nore
‘ccieme, Centro, Gal, Oars y Sees Ea Norse dara
cote ora Cars Clute. Dasa Recs, ct Ocoee
foe cera dl acini freien dt tad rc, Ow
oron el Cen de Mes Is gic cad dice de eothacany
Tint owl tem y Meo Tein od Poo
Tad Des temps pemesutercne le eas queaton
sires dl Gol sro qr rec soos pc ab
tad Osis fic ga duce pce sce de>
tron apt dee tempers poco mse Po
lis CL Sree, por ikino, ol cana de lo meas.
Como sh vito ls soca source tuvron une ex
tener se dion acs resi menin. eden megan con ello
Us complad Wire de sa penumiet, Pars aproxnares ef
deters iar un spl acevo de eures ye ena La
caros puedes vr denominator x trmine my gees, fetes
Wistrcn, yg or fete eter odo maa ue eo fra
Hitrcs en cuanto aos permite cones proces de wasmacié de is secede enum po dao, Como poe pone
Teor hivesson cotta mob canoe poe
Somene acta menos tn cscusn pina, sdrengo que
ie Spaced
Tele de Macuticren st Sent argusipcs. Son
et recur mus mprtaste pr coco de lor pce ee
Som desea frmacon Geeta ex cur ist pine de
Fos ti quroen dee! amet es pro etude se
{lwo petote Ts sqorlga nos proporsona infra de sey
‘arn tural soe conden siete eng se deo
Thro assoc forma en tata emo
{= sproveamient erent obras mates as
Stovnieato de pbc; dsl csr putamen e
{Cops Ins dl ined ney valent de
Ios melo bs confor nino eens a vsti deaprn
a ns ctdads pitas se, Cando max profonamente ens con
loca de lon psion tudo ageelgse capar de eee en
trans como de im de inpecpeie yar puts pear
Sous sigons bse ites gue nieron pensar ye
Sst de ccs posto I onpninactn y ls eaione soca 7
oct la ecin del em eclnitatn del notaraler,
Iecsndy tga os peoedmients de interac con i
idan ate ys dren oma gue sion pa lei co.
Son my pons bs quips as fete ge proven de
te aneopetog is: a cn vigor dl eto satu de
ths dl mre ns propor ees dat sabe actors
tia fr eos desu opi cho oro ner on
Treat Come sede con le sgeesogt enotable deal tee
trop el de antopelope fae nor proper a ers
ovina sobre dl pro emote: Ens de ender sen
(Sin, date rns sts por meio mater po a hn
fm, ee
Ls fees documestasconenen regio qu hombre hase
esa propa pases, Bascamente se een» a sertur, augue en
rusts dase documento puede constr en graces en medios
sonoros Son, por ast, a fens que mis not aproxman a pens
iment de bs sociedad estudidan Eales de Meso os tx
{os se dvidn en ds grades clases por una part ects nen,
‘ys incos se bican ene Beelsco Tard, pre cuyo naar dese
‘ello se produ durante el Cisco sobre tao en suit ap por
ta exerts en alii indus prs europes, fate 4
vez, puede dvdine en le everitia en esperanza Por
tsps ndgensy meson, ye xtra en hngse ata devada
ela lain, que adap en a Coens temps tan por sade
‘ono por ls evangadore Aunoae ene seid os estos eo
ker tna Son anes un cresio aoe de los ere a i
meosmeicans lgunostextor oa ls continacin ee htrogaia
terior al Congas eopen, ents gu otros respondiendo ens
mayor pre aos interes de ler eangeliadoes, dace ls concep
fons costumes yceaones indigeasanerores3 aia,
esac ent os documentos cli a brs dey Beading
<éSuhagin. que peoporcon ha amp win deo antiga ds nd
‘genni registra informer en legs nial ta lengua de los
Imetkaso axes hecho por ancanos qe aeronttigos de oe er
pos anteriores gad de los eurpenn.Acompai al texto atl
forespondinte taado a expat Hruntstado que tevote a pes
‘mento ingens de ls dose mits Sets y ants dl cendao
Adivinaario als apueom del tii al conotiminto assem
dks desincsn de costumes placid ida popu ees
‘ondiones is y monies de os sere humans a ls dvones en
2s de los eos anal, vegetal yon para ena som a i
sion inigens de Is Cong,
EH mejor elmo de los dcamentos ctedos por initia de las
propos ndigenasprienece los Atos de Guatemala, Es el Pope ra
‘hrs escitaoriglment en lengua quiche qoecombende mos de
{renin del mando, dl er hasan de low ancestos de ss eto
“Aunque eso en tempos tas, los especie han poi et
‘ar personas yavanna mii abl pints dessarales y muy primar as Senter documents en
ran lr oogscay qu cpr ls imigees isl, cb u
Stup gme que ve de erst dea perception fc de
‘ids namo Lines ce neussur. In ctre yTa pra
Amundsen yore ttn denon dl pura csc,
{low ale esune elenio y ela ida a mre, vent
‘nin, eis tenplrio, obo gc yao tude, Exsen
ive pars como. laud Cc eg gu fon un corpendo
{Ej coun de sacra dna ob I aye comps
‘Giro bites eutenundeno que ane resten aa compressa
de os exude
ere rs sia eit ent ce ees
ese ss silos tansaurdes doe lavas compa aiion
Iowan el pee osreb entelada con rin
sin praca oncpconc mito os qu suiian a eves
‘Even eu por comprende a antigen von dl mun, No
‘tia indunemente, un pesmi angaiondo, node e
Chora atl Constante que urge de ane vide colonia, em
ions de open yoo topnin reste Ea lor iets
‘Goran cl eur pis sqeist la imporani de a eencs 0
Sueno, wank es consierado aliensg ee ae
7
==
aioe] em
[Cisse —|
Se aaa
=a Es
zx | rome
Y as en toss campos dl pes ydel obra Los ope com
Pemtais damian igs da cing, pus en ua com sana
fkberan esr pevecumente equa le ings de nate
2 fay los de natant, como lo ein sespectvameat do
imate chile Femplo de orden my dente otienen en el capo
las meus as lenguas mesoamcricna esse presetaban|
fo frecuencia en forma Bini Aa pars decir "wagatd en fra
legant Seuss mor tc dst el con, vena
Sanaliamos su signicadoencontaremos que estan sca wa
‘oposcion astral, fa que el congo yu animal Minas mienteas
‘eno soa La Luna yl So como os abi, vag pre nant,
a concepein dal exp dinate unica com una Pe
peta contend entre
ural femenina —representada for
ues vena por la mis podros, maslna—eepresentad por a
agua; peo el ese dl wiuto debit, lo que permite ae
2 Temeninarecupera ou poskin premiere, srlado sun =
lo ques manifesa ene crso dela noche y de di des vie
Sera, de lt mut y el i, n i, ao os nowimientos ea
Ines dl commos
Enel plane divin, os dos fueron concbidos como pares gene
‘ores de una sein conju (por sep, ene hon mays el es
dary Beeman) cn fecenc con pate supe que trian
todo spectro desu dnt de por (iy le ioe deers
dios ya don de a mer) Lived ef plac acpi dl pa
tein, ele al concept dela duaiad divin Hl Dis Super se