Facultad
de
Medicina
Soto
M.
Camila,
Torrealba
A .
Andrs
DOLOR
TORCICO
Guas
Clnicas
Respiratorio
Dra.
Emiliana
Naretto
Larsen
Definicin
El
dolor
torcico
se
define
como
una
sensacin
lgida
localizada
en
la
zona
situada
entre
el
diafragma
y
la
fosa
supraclavicular.1
Puede
ser
el
anuncio
de
una
enfermedad
grave
y
potencialmente
letal.
Constituye
un
motivo
frecuente
de
consulta
mdicay
la
plantea
la
necesidad
de
diagnosticar
y
tomar
desiciones
rapidamente
si
se
sospecha
que
su
origen
es
coronario.Para
su
correcto
enfrentamiento
se
ha
planteado
su
manejo
en
unidades
multidisciplinarias
especializadas
en
dolor
tracico.
1.
M.V.
Hidalgo
Sanjan,
M.C.
Fernndez
Aguirre,
F.
Linde
de
Luna,
R.
Rodriguez
Martnez.
Dolor
torcico.
Enfrentamiento
Dolor
torcico
Paralelamente
Estable
Hemodinamia
Inestable
buscar
la
causa
Monitorizar
Reanimar
Paciente
hemodinamicamente
inestable
-Disnea
Paciente
Sincope
hemodinamicamente
Datos
clnicos
de
Hipotensin
arterial
alarma
inestable
Sntomas
vegetativos
Bajo
gasto
cardiaco
Trastornos
del
ritmo
cardiaco
Etiologas
Neumotrax
a
TEP
IAM
Pericarditis
Diseccin
Perforacin
tensin
artica
esofgica
Guas
Clnicas
Respiratorio
Historia
Clnica
Anamnesis
Antecedentes
personales
Examen
fsico
Signos
vitales:
Presin
Factores
d
e
riesgo
Caractersticas
del
dolor:
arterial,
frecuencia
cardiovascular:
edad,
sexo,
cardiaca,
frecuencia
-Aparicin
tabaquismo
hipertensin
respiratoria,
temperatura,
arterial,
diabetes
mellitus,
-Tipo
hipercolesterolemia,
presin
venosa
central
sedentarismo,
,
obesidad
-Intensidad
Antecedentes
de
infeccin:
Sistema
cardiopulmonar:
-Localizacin
sospecha
de
neumona
o
Pulsos,
ritmos,
soplos,
-Irradiacin
pericarditis
frotes
pericrdicos
o
pleurales,
galope,
crepitos,
-evolucin
sibilancias.
Abdomen
y
Antecedentes
de
miembros
inferiores:
-Factores
agravantes
inmovilizacin
prolongada:
palpacin,
percusin,
-Factores
atenuantes
trombosis
venosa
profunda,
pulsos,
signos
de
TVP,
viajes,
hospitalizacin,
etc.
signo
de
Murphy,
etc
Anamnesis
en
el
dolor
torcico
Tabla
3.
Anamnesis
en
el
dolor
torcico
Anamnesis
del
dolor
Origen
Cardiaco
Origen
Respiratorio
Otro
Origen
-
Tipo
o
carcter
-
Dolor
tipo
opresivo.
-
Generalmente
dolor
tipo
Digestivo
-
Intensidad
-
Localizacin
pleurtico,
puede
variar
-
Consultar
dirigidamente
-
Tiempo
y
evolucin
retroesternal,
precordial
o
dependiendo
de
la
las
caractersticas
del
-
Localizacin
interescapular.
etiologa.
dolor.
-
Irradiacin
-
Irradiacin
a
MMSS
-
Intensidad,
comienzo
y
-
Asociacin
con
comidas.
-
Factores
agravantes
y
izquierdo,
cuello
y
localizacin
variables.
-
Buscar
hematemesis.
atenuantes
epigastrio.
-
Agrava
con
el
ejercicio
o
-
Sntomas
asociados
-
Intensidad
variable,
los
movimientos
Osteomuscular
generalmente
8
a
10
en
la
respiratorios
y
sin
muchos
-
Consultar
dirigidamente
escala
de
EVA.
factores
atenuantes.
las
caractersticas
del
-
De
comienzo
sbito
o
de
-
Se
asocia
a
disnea,
tope
dolor.
instalacin
aguda.
inspiratorio,
signos
de
TVP
-
Asociacin
con
actividad
-
Agrava
con
el
ejercicio
y
e
incluso
cianosis.
fsica.
atena
con
el
reposo
(no
siempre)
-
Asociado
a
disnea,
sntomas
neurovegetativos
y
palpitaciones.
-
Factores
de
riesgo
(edad,
tabaco,
DM,
post-
menopausia,
dislipidemia
e
HTA).
Guas
Clnicas
Respiratorio
Perfiles
de
dolor
torcico
Tabla
2.
Caractersticas
del
dolor
torcico
Patrn
isqumico:
Patrn
pericrdico:
Retroesternal
o
precordial
Retroesternal
Irradiacin
a
cuello
y/o
brazos
Variacin
con
cambios
posturales
Relacionado
al
esfuerzo
Alivio
con
posicin
mahometana
Sntomas
vegetativos
Similar
a
dolor
coronario
Patrn
pleurtico:
Patrn
osteomuscular:
Dolor
punzante
Se
modifica
con
el
movimiento
Dolor
aumenta
con
la
tos
o
respiracin
Variacin
con
la
presin
manual
Sin
dolor
a
la
presin
costal
Antecedente
traumtico
Mayor
sensibilidad
a
analgsicos
Patrn
esofgico:
Patrn
de
diseccin
aortica:
Retroesternal
Sbito,
desgarrante,
transfixiante
Reflujo
y/o
disfagia
Sensacin
de
muerte
inminente
Antecedente
de
hernia
hiatal
Sincope
Se
agrava
con
la
ingesta
Dficit
neurolgico
Mejora
con
anticidos
Patrn
psicgeno:
Asociado
a
ansiedad
exploracin
fsica
anodinia
Hiperventilacin
mejora
con
ansiolticos
palpitaciones
historia
clnica
poco
coherente
Causas
de
dolor
torcico
Tabla
1.
Causas
de
dolor
torcico.
Cardiovasculares
-Causas
isqumicas:
-Causas
no
isqumicas:
Sndrome
coronario
agudo*
Diseccin
artica*
Angina
Pericarditis*
Miocardiopata
hipertensiva
Prolapso
mitral
Anemia
Rotura
de
cuerdas
tendinosas
Hipoxemia
grave
Miocardiopatas
Taquiarritmias*
Fibrilacin
auricular
Miocardiopata
hipertrfica
obstructiva
Guas
Clnicas
Respiratorio
Causas
de
dolor
torcico
Pulmonares:
Mediastnicas:
Tromboembolismo
pulmonar*
Mediastinitis
aguda*
Infarto
pulmonar
Enfisema
mediastnico
Neumona*
Tumores
mediastnicos
Traqueobronquitis
Broncoespasmo
severo
Hipertensin
pulmonar
Pleurales:
Osteomusculares:
Neumotrax*
Fracturas
costales
Pleuritis
Distensiones
musculares
Derrame
pleural
Metstasis
costales
o
vertebrales
Tumor
pleuropulmonar
Cervicoartrosis
Metstasis
pleurales
Hernias
discales
Costocondritis
(sndrome
de
Tietze)
Digestivas:
Psicolgica
y
funcionales:
Espasmo
esofgico
Depresin
Rotura
esofgica*
Ansiedad
lcera
gastroduodenal
Simulacin
Distensin
gstrica
Sndrome
de
Da
Costa
o
de
mama
izquierda
Colecistitis
Perforacin
vscera
hueca
Pancreatitis
*Causas
potencialmente
mortales
Guas
Clnicas
Respiratorio
Manejo
en
servicio
de
urgencia
Dolor
torcico
Cardiaco?
S
No
Trombolisis
o
EKG
y
Otras
SCA
con
SDST
angioplastia
de
Enzimas
causas
urgencia
Pericarditis
Otros
Neumotrax
Radiografa
de
(taquiarritmias,
trax
diseccin
Reposo
+
AINES
Derrame
pleural
artica,
etc)
por
7-14
das
Neumonia
Normal
Solicitar
ms
exmenes
de
acuerdo
a
hiptesis
Manejo
diagnstica:
DD,
AngioTAC
o
especialista
TC
trax
sin
contraste
Guas
Clnicas
Respiratorio
Referencias
1- M.V.
Hidalgo
Sanjun,
M.C.
Fernndez
Aguirre,
F.
Linde
de
Luna,R.
Rodrguez
Martnez.
Neumosur:
Dolor
Torcico:
captulo
21.
2- Rodrguez
J.C.,
Undurraga
A.
Enfermedades
respiratorias
2da
edicin,
Editorial
Mediterrneo.
3- James
L
Meisel,
MD.
Diagnosis
approach
to
chest
pain
in
adults.
Rescatado
de
UpToDate
el
da
25-10-2014.