1/4/2016
GuaclnicadeElevacindelasfosfatasasalcalinas
Elevacindelasfosfatasasalcalinas
Fechadelaltimarevisin:22/01/2012
ndicedecontenidos
1. Dequhablamos?
2. Causasmsfrecuentesde
hiperfosfatasemia
3. Enfoquediagnsticoyalgoritmode
actuacin
4. Bibliografa
5. Msenlared
6. Autores
Dequhablamos?
Lasfosfatasasalcalinas(FA)sonungrupodeenzimasqueseencuentranenlasmembranas
celularesdenumerosostejidos(hgado,hueso,rin,intestino,placenta),ademsdeestar
presentesenclulassanguneasespecficascomolosgranulocitos.
Existenciertasneoplasiasqueproducenisoenzimas,quesedetectanensuerosanguneo
comoFA,entrelasqueestnlasderivadasdepulmn,testculo(seminoma),prstata,
laringe,pncreas,estmago,colon,rectoeintestinodelgado(linfomaintestinal).
Encondicionesfisiolgicas,lasFAtienen3funcionesprincipales(SnchezRodrguez,2002):
1. Precipitacindelfosfatoclcicoenloshuesos.
2. Absorcindefosfatosporelintestino.
3. Sntesisdeprotenashsticasehidrlisisdelossteresfosfticosdelrinydelhgado.
Seconsideraque,enunindividuosano,losnivelessricosdeFAprocedenapartesiguales
delsistemahepatobiliaryseosinembargo,estonoquedatanclaroenlasedadesextremas
[Link],enlosindividuosjveneslasFApuedenelevarsehasta
3vecesporencimadesuvalornormalcomoconsecuenciadelaumentodelaactividad
osteoblsticasea:porelcontrario,enlasmujeresposmenopusicasyancianos,laelevacin
dehastaun30%[Link],lamujergestante,
especialmenteduranteeltercertrimestre,experimentaunaumentodelasFAsricasde
origenplacentario(Moreno,2007).
Causasmsfrecuentesdehiperfosfatasemia
Sonlassiguientes(SnchezRodrguez,2002Ghany,2008Giannini,2005Aragn,2010):
Hepticas,sepuedendividirenextrahepticaseintrahepticas:
Extrahepticas:coledocolitiasis,estenosisbiliarespostoperatorias,
colangiocarcinoma,colangitisesclerosanteprimariaysecundaria,neoplasias
pancreticas,pancreatitiscrnica,tumoresampulares,quistesdelcoldoco,
divertculoduodenalperiampular,hemobilia,metstasissobrehilioheptico,
infecciones(tuberculosis,ascaridiasis,candidiasis).
[Link]
1/5
1/4/2016
GuaclnicadeElevacindelasfosfatasasalcalinas
Intrahepticas:colestasisfamiliar(sndromedeAlagille,enfermedaddeByler,
sndromedeAagenaes),colestasisneonatalporinfeccionesvirales(rubola,
citomegalovirus,virusherpessimple),toxoplasmosis,enfermedadesmetablicas
(dficitdealfa1antitripsina,galactosemia)cirrosis,cirrosisbiliarprimaria,
hepatitisviral,hepatitisalcohlica,tumoreshepticosprimariosometastsicos,
colangitisesclerosanteprimaria,nutricinparenteraltotal,sepsis,colestasis
intrahepticadelembarazo,colestasisintrahepticabenignarecurrente,
ductopeniaidiopticadeladulto,sarcoidosis.
[Link],mielofibrosisidioptica,broteblsticodeleucemia
mieloidecrnica,policitemiavera,leucemiasagudas,enfermedaddeHodgkin,
tricoleucemias,urticarias,infecciones(reaccinleucemoide),neoplasias,embarazo,
progestgenos,glucocorticoides.
[Link],tumoresprimariosymetastsicos,osteomielitis,enfermedadde
Paget,osteomalacia,hiperparatiroidismoprimarioysecundario,patologasque
produceninvasinseacomomieloma,gammapatasmonoclonales,sarcoidosis.
[Link],
comoelinfartoagudodemiocardio,lainsuficienciacardacacongestivayelinfarto
pulmonar.
Medicamentos.Semuestranenlatabla1.
[Link]
Antituberculosos
Isoniazida
Rifampicina
Antidepresivos Amitriptilina
tricclicos
Imipramina
AINEs
Fenilbutazona
Ibuprofeno
Fenitona
Fenobarbital
Antiepilpticos
Primidona
Carbamazepina
Dopaminrgicos
Levodopa
Metildopa
Antineoplsicos
Mercaptopurina
Metotrexato
Antigotosos
Alopurinol
Colchicina
Antifngicos
AnfotericinaB
Clotrimazol
Griseofulvina
Antibiticos
Tetraciclinas
Nitrofurantona
Eritromicina
Feniximetilpenicilina
Otros
Sulfametizol
Gentamicina
Kanamicina
Lincomicina
Albmina
Azatioprina
Carbimazol
Clorpropamida
Penicilamina
Morfina
Papaverina
Procainamida
Retinol
Enfoquediagnsticoyalgoritmodeactuacin
(MorenoBorque,2007Ghany,2008SnchezRodrguez,2002Aragn,2010).
Historiaclnica:buscarfactorespredisponentesparaenfermedadheptica,comorelaciones
sexualesderiesgo,adiccinadrogasvaparenteral,enfermedadesconcomitantes
(enfermedadinflamatoriaintestinal,enfermedadesautoinmunes),sarcoidosis,medicamentos,
[Link]
elfrmacosospechosoyrepetirlavaloracinanalticaen68semanas.
DeterminacindeGGT:paraconfirmarelorigenhepticodelahiperfosfatasemia,como
[Link]
[Link]
2/5
1/4/2016
GuaclnicadeElevacindelasfosfatasasalcalinas
enfermedadhepatobiliar,encomparacinconlaaspartatoaminotransferasa(AST)yla
alaninoaminotransferasa(ALT).
Ecografaheptica:conelfindedeterminarelestadodelavabiliarylaestructuradel
hgado,principalmenteparadeterminarobstruccinoprocesosinfiltrativosanivelheptico.
Algunosautoresenestepuntorecomiendanpedirlosanticuerposantimitocondriales(AMA)
conelfindedescartareldiagnsticodecirrosisbiliarprimaria,sobretodosisetratadeuna
pacientemujerdemedianaedadconenfermedadesautoinmunesconcomitantesigualmente
sedebendeterminarlosanticuerposanticitoplasmadeneutrfilos(ANCA)paradescartaruna
colangitisesclerosanteprimaria,queenun70%deloscasosseasociaaenfermedad
inflamatoriaintestinal(colitisulcerosa).
ElenfoquediagnsticodelaelevacinsricadelasFAseresumeenelalgoritmo.
[Link]
3/5
1/4/2016
GuaclnicadeElevacindelasfosfatasasalcalinas
Algoritmodeactuacin
Bibliografa
AragonG,[Link]
[Link].201077(3):[Link]:
20200170Textocompleto
GhanyM,[Link]:FauciA,
[Link]
4/5
1/4/2016
GuaclnicadeElevacindelasfosfatasasalcalinas
BraunwaldE,[Link]'[Link]:
McGrawHillMedical2008.p.191826.
GianniniEG,TestaR,[Link]:[Link].
2005172(3):[Link]:15684121Textocompleto
GrattaglianoI,PortincasaP,PalmieriVO,[Link]
liverdisease:[Link].
200753(5):[Link]:17872748Textocompleto
MorenoBorqueA,GonzlezMorenoL,MendozaJimnezJ,GarcaBueyL,Moreno
[Link]
[Link]:17373869Textocompleto
SnchezRodrguezJ,SorianoSurezE,GironaBastsR,PrezMuozP,Viets
[Link]?AtenPrimaria.200229(4):241
[Link]:11893302Textocompleto
Msenlared
[Link]:InteractionAnalysisofSmokingwithAlcoholConsumption
orBMI,ComparingASTandALTtoGT.PLoSONE20116(11):e27951.
doi:10.1371/[Link]
[Link].2011Nov184(9):[Link]:
22046941
[Link].2011
Mar17(1):[Link].3350/[Link]:21494072PubMedCentral
PMCID:PMC3304629
[Link]:generalworkup,fattyliver,other
[Link].2011Mar94(3):[Link]
Autores
PeggyCarolinaRamrez
Rojas
MdicoEspecialistaenMedicinaFamiliaryComunitaria
[Link].
Elsevier2016
[Link]
5/5