MEMORIA DESCRIPTIVA
PROYECTO : APOYO A LA PRODUCCION PECUARIA
O B R A : PRODUCCION DE CUYES
ENTIDAD EJECUTORA : MUNICIPALIDAD PROVINCIAL DE FAJARDO
MODO DE EJECUCION : Administracin Directa
FECHA : Noiem!re de" #$%%#
I UBICACION:
1.1 Poltica.-
DEPARTAMENTO : A&ac'c(o
PROVINCIA : Fa)ardo
DI*TRITO : HUANCAPI
COMUNIDAD : LUREN DE CCOCHA
1.2 !o"#$%ica.-
Latit'd : +,-./0%%1 *
Lon2it'd : /.-%,0%%1 3
A"itit'd : ,$#4% msnm5
1.& Via' (! Acc!'o.-
E" Centro 6o!"ado de L'ren de Ccoc(a$ se com'nica con "a ci'dad de H'anca6i$
ca6ita" de "a 6roincia de Fa)ardo$ a tra7s de 'na troc(a carro8a!"e de ++5%% 9m5 de
"on2it'd & esta con "a ci'dad de A&ac'c(o mediante 'na carretera a:irmada de +#. 9m
de "on2it'd5
II ANTECEDENTES Y )USTI*ICACION:
2.1 A+t!c!(!+t!'.-
La com'nidad de L'ren de Ccoc(a anteriormente no (a rea"i8ado "a crian8a de CU;$ de
manera tecni:icada$ de!ido <'e "os or2anismos encar2ados de esta actiidad no (an
interenido (asta "a :ec(a5
D'rante e" dia2nsitoco rea"i8ado en "a com'nidad$ so"amente +% :ami"ias 6ractican "a
crian8a de CU;$ de manera r'dimentaria$ con ecoti6os 6ro6ios de "a 8ona$ con 'na
m=nima 6o!"acin de +%% ca!e8as a6ro>imadamente$ sin "a asistencia t7cnica$ 6or ende
"a 6rod'ccin tiene !a)os =ndices 6rod'ctios & no o!tienen reanta!i"idad econmica5
La com'nidad dis6one de res'rso de s'e"o & a2'a 6ara "a insta"acin de 6astos 6erennes $
e" c"ima es :aora!"e 6ara "a crian8a & e>6"otacin de esta es6ecie? 6or eso$ "os
com'neros de L'ren de Ccoc(a (an so"icitado a "a M'nici6a"idad Proincia" de Fa)ardo
e" :inanciamiento 6ara "a 6rod'ccin de CU;5
2.2.- ),'ti%icaci-+.-
La crian8a de CU; es 'na de "as a"ternatias de desarro""o de "as :ami"ias
cam6esinas de Ccoc(a$ 6or<'e c'entan con rec'rso a2'a & tierra dis6oni!"e 6ara "a
insta"acin de 6astos$ e" c"ima es :aora!"e & tiene 'n mercado 2aranti8ado 6or "os
cons'midores de "a ci'dad de H'anca6i & A&ac'c(o5 Adem@s se res'me en "as
si2'ientes ra8ones:
Es de r@6ida re6rod'ccin$ :@ci" mane)o & crian8a econmica$ tiene 'n !'en :'t'ro
6ara a&'dar "a a"imentacin e in2reso de "a 6o!"acin5
La crian8a :ami"iar de "os c'&es no so"o se 'sa en e" a'tocons'mo$ sino como 'na
a&'da econmica de s' (o2ar 6or s' enta5
III OB)ETIVOS
&.1 O./!ti0o !+!#al:
Contri!'ir con e" desarro""o socio econmico de "os 6o!"adores de L'ren de Ccoc(a$
mediante "a 6rod'ccin & 6rod'ctiidad de CU;$ con "a :ina"idad de me)orar e" nie"
n'triciona"$ 2enerar :'ente tra!a)o e in2reso econmico :ami"iar5
&.2 O./!ti0o' E'1!c%ico':
Prod'ccin de re6rod'ctores 6ara incentiar "a crian8a en "as com'nidades
cam6esinas a"edaAas5
Benerar e" in2reso econmico adiciona" de "as :ami"ias cam6esinas & 6e<'eAos
a2ric'"tores de "a com'nidad de Ccoc(a$ con "a enta de c'&es
Me)orar "a ca"idad a"imentaria & n'triticiona" de "a :ami"ia r'ra" con e" cons'mo de
c'& en di:erenes 6ota)es55
Incrementar "a 6rod'ccin & 6rod'ctiidad de" c'&$ 6ara e" mercado "oca" & re2iona"$
2enerando :'ente de tra!a)o 6ara "a :ami"ia r'ra"$ con 7n:asis de "a m')er & e" niAo5
IV DESCRIPCION
E" 7>ito de c'a"<'ier e>6"otacin 6ec'aria se !asa en e" !'en mane)o$ dado en "as
di:erentes eta6as 6rod'ctias5 En c'a"<'iera de "os sistemas de crian8a de CU;$ e"
em6adre$ destete$ cr=a & recr=a son "as :ases m@s im6ortantes en donde de!en a6"icarse "as
a"ternatias tecno"2icas adec'adas tomando en c'enta "os conocimientos :isio"2icos &
e" medio am!iente donde se mane)an5
En t7rminos 2enera"es se de:ine a" c'& como 'n 6e<'eAo roedor ori2inario de "as
re2iones andinas$ 'sado como 6rod'ctor de carne 6ara "a a"imentacin ('mana5 Es
""amado tam!i7n co!a&o o cone)i""o de indias5 Es 'na es6ecie 6reco8$ 6ro"=:ica de cic"os
6rod'ctios cortos de :@ci" mane)o & ada6ta!"e a di:erente ecosistema5 Estas a:irmaciones
son ciertas si se tienen en c'enta "os conocimientos !@sicos 6ara 6oder mane)ar "a eta6a
re6rod'ctia5 E" ti6o de "a Insta"acin es determinante 6ara "a ada6tacin de "os c'&es a"
medio am!iente donde se desarro""a5
E" 6resente 6ro&ecto consiste en "a 6rod'ccin de CU; 6ara carne &
re6rod'ctores$ orientados (acia mercado "oca" & re2iona"$ 6ara "o c'a"$ es :'ndamenta" "a
insta"acin de 6astos 6erennes$ constr'ccin de 2ran)a$ e<'i6amiento de 6osta eteriaria &
ad<'isicin de re6rod'ctores me)orados & a contin'acin se deta""an :
a2 I+'talaci-+ (! 1a'to' 3 %o##a/!'.-
Para "a a"imentacin de "os c'&es se insta"ar@ %5/% Has5 de :orra)e asociado
entre "e2'minosa C 2ram=neas D ra& 2ras & tre!o" ro)oE$ em6"eando 'na tecno"o2=a media5
*e 6ro6one 'n rendimiento de +% TM F H@ F corte de materia erde & en "os %. cortes
6or aAo 'na 6rod'ccin de .% TM5
.2 Co+'t#,cci-+ (! #a+/a.-
Para "a e>6"otacin intensia de CU; es :'ndamenta" "a constr'ccin de
2a"6ones <'e consite en 'n am!iente de G5%% > 45%% m de s'6er:icie e:ectia$ de 'na so"a
6"anta$ 'ti"i8ando materia" de "a 8ona$ as= como e" ado!e 6ara "a 6ared & te)a 6ara e"
tec(o5 Dentro de" am!iente constr'ccin de 6o8as 6ara cada md'"o de +5%% > +5%% >
%5H% m5
c2 C#ia+4a (! C,3.-
E" sistema de e>6"otacin de CU; con e" 6resente 6ro&ecto es INTEN*IVA$
6ara e""o se 6roeer@ Md'"o de Re6rod'ctores me)orados$ rea"i8ar@ 'n adec'ado
mane)o$ 'na !'ena a"imentacin & contro" sanitario 6ermanente5 Un Md'"o est@
com6'esto 6or +% (em!ras & %+ mac(o5
(2 Ca1acitaci-+ 3 A'i't!+cia T5c+ica.-
La ca6acitacin a "os !ene:iciarios so!re e" mane)o & crian8a de" CU;$ es 6arte
de" 6resente 6ro&ecto$ 6or ser 'na actiidad com6"ementaria 6ara "a 6rod'ccin
tecni:icada & estar@ a car2o de "os t7cnicos es6ecia"i8ados en esta materia5 Asimismo$ es
necesario "a asistencia t7cnica d'rante "a insta"acin & 6roceso 6rod'ctio$ 6or 6arte de"
Ministerio de A2ric'"at'ra & dem@s instit'ciones com6rometidas en esta actiidad5
V META *ISICA
6.1 Eta1a (! I+0!#'i-+7.
En "a eta6a de INVERSI8N$ en decir en e" aAo IO1$ "a M'nici6a"idad
Proincia" de Fa)ardo en s' condicin de Entidad Financiera & E)ec'tora$ desarro""ar@
"as si2'ientes metas :
Ad<'isicin de terreno a2r=co"a %5/% H@
Constr'ccin de 2ran)a de G5%%>45%% m H.5%% m#
Insta"acin de :orra)e D ra& 2ras C tr7!o" ro)oE %5/% H@
Ad<'isicin de semoientes D +% (em!ras C %+ mac(oE ,,5%% Md'"os
Ad<'isicin de E<'i6os eterinarios +5%% Md'"o
Ad<'isicin de A"imentos D concentrados 6ara G mesesE ,5#/ TM
Ca6acitacin .5%% Eentos
Asistencia T7cnica +#5%% Asistencias
6.2 Eta1a (! P#o(,cci-+ 3 Ma+t!+i9i!+to.-
En esta eta6a de 6rod'ccin 6ro6iamente dic(a$ as'mir@n "os mismos !ene:iciarios "as
metas <'e se deta""an a contin'acin :
Mane)o & a"imentacin +5%% P"ante"
*anidad +5%% P"ante"
Mantenimiento de 6astos %5/% H@
Comercia"i8acin
VI METAS *INANCIERAS
:.1 I+0!#'i-+ *i/a.-
Este r'!ro es *INANCIADO 6or "a MUNICIPALIDAD PROVINCIAL DE
*A)ARDO en s' condicin de Entidad Financiera$ a tre7s de" Fondo de Com6ensacin
M'nici6a"$ de ac'erdo a" si2'iente deta""e:
DESCRIPCION
COSTO
DIRECTO
COSTO
INDIRECTO
COSTO
TOTAL
Ad<'isicin de terreno a2r=co"a +$#/#5/, +#/5#/ +$.%%5%%
Constr'ccin de 2ran)a ++$G./5JG +$+G.5/4 +#$J+#5GH
Insta"acin de 6asto 4%%5#% 4%5%# 44%5##
Ad<'isicin de semoientes G$H,.5%% GH,5.% /$+J/5.%
Ad<'isicin de e<'i6os
eterinarios
+$.J45H% +.J54H +$G,J5.H
Ad<'isicin de a"imentos ,$,/.5J+ ,,/5.J ,$/+#5#4
Ca6acitacin +$J+J5+J +J+5J# #$%%%5%%
Asistencia t7cnica +$%4%54+ +%45%4 +$#%%5%%
TOTAL
2;712;.1< 27;12.;2 &=7<>1.=1
SON : TREINTA MIL NOVECIENTOS CUARENTIUN Y =1? 1== NUEVOS
SOLES
:.2 Ca1ital (! T#a.a/o .-
E" ca6ita" de tra!a)o es e" 6res'6'esto 6ara e" 2asto ANUAL des6'7s de "a
eta6a de inersin$ <'e se em6"ear@ en e" 6roceso de 6rod'ccin$ o6eracin &
mantenimiento de" 6ro&ecto$ "o c'a" ser@ :inanciado con "os in2resos 2enerados de "a
si2'iente :orma:
Mane)o & a"imentacin *F5 ,$,H.5,.
*anidad *F5 /J/5H%
Mantenimiento de 6astos *F5 #G,5#%
Bastos de comercia"i8acin *F5 +$%%%5%%
VII DURACION DEL PROYECTO :
E" 6resente 6ro&ecto tendr@ 'na d'racin de +# meses en "a eta6a de INVER*ION D AAo
IO1 E5 En esta :ase se rea"i8ar@ "os tra!a)os de constr'ccin de "a 2ran)a$ insta"acin de
6astos$ ad<'isicin de semoientes & e<'i6amiento $ de ac'erdo a" crono2rama de
actiidades esta!"ecida en e" C'adro ad)'nto5
A6artir de" si2'iente aAo de s' insta"acin entra a "a eta6a de 6rod'ccin$ o6eracin &
mantenimiento5 E" (ori8onte de" 6ro&ecto es de CINCO AKO* de ida Lti" 5
VIII POBLACION BENE*ICIADA
Los !en:iciarios directos de" 6ro&ecto son "os com'neros de L'ren de Ccoc(a <'e
act'a"mente ien en "as condicones de e>trema 6o!re8a & son +H% (a!itantes a2r'6adas
en ,% :ami"ias5
I@ APORTE COMUNAL
A1o#t! (! 9a+o (! o.#a
Los !ene:iciarios a6ortar@n "a mano de o!ra no ca"i:icada d'rante e" 6roceso de
inersin & 6rod'ccin de" 6ro&ecto5 Asimismo 6artici6ar@n directamente en "a
administracin de "a 6rod'ccin d'rante "os %H aAos de ida 6rod'ctia
A1o#t! (! 9at!#ial!'
A" inicio de "a e>6"otacin a6ortar@n con 6astos erdes 6ara "a a"imentacin de "os c'&es
(asta <'e "as insta"aciones de :orra)es entren en 6rod'ccin 6"ena5
H'anca6i$ Noiem!re de" #%%#
ESPECI*ICACIONES TECNICAS
PROYECTO : APOYO A LA PRODUCCION PECUARIA
O B R A : PRODUCCION DE CUYES
*ECHA : No0i!9.#! (!l 27==2.
I ESPECI*ICACIONES AOOTECNICAS.-
1.1 MANE)O Y CRIANAA DE ANIMALES.
a2 C#ia+4a T!c+i%ica(a.-
Para criar c'&es t7cnicamente & as= m'"ti6"icar "os !ene:icios es necesario <'e ordene "a
crian8a$ se6arando a "os anima"es 6or c"ases$ es decir "os ad'"tos Dre6rod'ctoresE & "as
cr=as5 Esta se6aracin se (ar@ en 6o8as o corra"itos es6ecia"es5
Las 6o8as o corra"itos 6ara "a crian8a de c'&es de!en tener !'ena "'8 & enti"acin 6ara
<'e 6'eda contro"ar "a tem6erat'ra interna5 Los c'&es son m@s resistentes a" :r=o <'e a"
ca"or5 Am!ientes ca"'rosos con tem6erat'ras s'6eriores a ,#-C de!i"itan a "os c'&es
6'diendo enir s' m'erte$ so!re todo en a<'e""as (em!ras con 6reAe8 aan8ada5
Recomend@ndose 'na tem6erat'ra 6tima de +J-C$ 'n m@>imo de #H-C & 'n m=nimo de
/-C5 En "a constr'ccin de s's 6o8as o corra"itos de!e 'ti"i8ar materia"es dis6oni!"es en
"a 8ona$ &a <'e as= "a inersin necesaria es 6oca5 Estos 6'eden ser$ 6or e)em6"o$ "adri""o$
ado!e$ 6iedras$ carri8o o madera5
c2 Ma+!/o (! R!1#o(,cto#!'.-
Para mane)ar con e:iciencia a "as re6rod'ctoras & me)orar "a :erti"idad$ 6ro"i:icidad &
so!reiencia de "as cr=as es necesario conocer e" com6ortamiento de "os anima"es antes &
d'rante s' eta6a re6rod'ctia5 E" 6rimer ce"o en "a (em!ra se 6resenta$ 2enera"mente$
des6'7s de "os ,% d=as de edad5 Ma)o condiciones norma"es de mane)o$ 6'ede 6resentarse
entre "os HH & "os /% d=as de6endiendo de "a a"imentacin reci!ida$ e" 6eso cor6ora" es e"
6ar@metro m@s constante <'e "a edad5 La "on2it'd de" cic"o estra" es de +G5. d=as con 'n
6romedio de o'"acin de ,5+. '"os 6or cic"o5 En mac(os$ "os 6rimeros
es6ermato8oides a6arecen a "os H% d=as de edad$ a "os J. d=as se enc'entran
es6ermato8oides en "a tota"idad de "os mac(os$ i2'a" <'e en "as (em!ras e" 6eso cor6ora"
est@ corre"acionado m@s estrec(amente con "a 6rimera a6aricin de "os es6ermato8oides
<'e con "a edad5
c2 E91a(#!.-
E" em6adre consiste en )'ntar a" me)or c'& mac(o con "as (em!ras <'e est7n "istas 6ara
iniciar s' re6rod'ccin5
Las c'&es (em!ras 6'eden em6adrarse c'ando (a&an a"can8ado HH% 2ramos de 6eso o
tener , meses de edad5 E" c'& mac(o re6rod'ctor de!e ser ma&or$ 6'diendo iniciar e"
em6adre con . meses de edad5
*"o c'ando "a c'& (em!ra est@ en ce"o ace6ta <'e e" mac(o "a c'!ra? e" ce"o se 6resenta
cada +G d=as5 Las (em!ras re6rod'ctoras de!e mantener"as con e" mac(o todo e" tiem6o5
A esto se ""ama em6adre contin'o5 E" em6adre de!e rea"i8ar"o en 6o8as de +$H > +$% >
%5.% metros5 De!e de em6adrar 'n c'& mac(o con +% c'&es (em!ras5
(2 Si't!9a (! E91a(#!.-
Los sistemas de em6adre se !asan en e" a6roec(amiento o no de" ce"o post partum.
De!e considerarse <'e e" c'& es 'na es6ecie 6o"i7strica & <'e de6endiendo de "as "=neas
2en7ticas entre e" HH & e" J%N de "as (em!ras tienen "a ca6acidad de 6resentar 'n ce"o
post partum, C(a'ca & M'scari$ +44#5 E" ce"o post partum es de corta d'racin$ ,5H
(oras$ siem6re asociado con o'"acin5 A" a6roec(ar "a :ec'ndacin de esta o'"acin$
e" intera"o entre 6artos es i2'a" a" tiem6o de 'na 2estacin5 De no a6roec(ar este ce"o
e" intera"o entre 6artos tiene "a d'racin de "a 2estacin m@s e" tiem6o <'e transc'rre
6ara "o2rar "a o'"acin :erti"i8ada$ Asde""$ +4G.5
E" mane)o de "os mac(os re6rod'ctores es 'n :actor determinante 6ara tomar "a decisin
de" sistema de em6adre <'e de!e 6ro6onerse en 'na 2ran)a sea :ami"iar$ :ami"iarO
comercia" o comercia"5 En todos "os casos de!e !'scarse ma>imi8ar "os in2resos de"
6rod'ctor5
Los c'&es mac(os des6'7s <'e (an sido em6adrados no se "os 6'ede )'ntar 6or mostrar
m'c(a a2resiidad entre e""os5 *acar"os de em6adre im6"ica tener 6o8as 6e<'eAas 6ara
'!icar"os o de "o contrario mantener"os con dos 2r'6os de (em!ras en em6adre$ con "as
<'e a"terna5 Esta moda"idad si !ien 6ermite incrementar "a car2a en "os mac(os$ e>i2e 'n
ma&or mane)o adem@s de" ries2o de dismin'ir "a o6cin de 6reAe8 de a"2'nas (em!ras5
!2 !'taci-+ o P#!B!4.-
La 2estacin d'ra G/ d=as5 *e inicia" c'ando "a (em!ra <'eda 6reAada & termina con e"
6arto5 D'rante este tiem6o "as cr=as se desarro""an dentro de" ientre materno$ 6'diendo
"as madres do!"ar s' 6eso5
D'rante este 6er=odo "as (em!ras no de!en ser moidas$ no de!en co2er8e"as de" c'e""o o
mantener"as co"2adas5 Todo e""o 6'ede 6rod'cir"es a!orto5 Necesitan estar en "os "'2ares
m@s tran<'i"os de s' c'&ero$ c'a"<'ier r'ido o mo"estia 6'ede (acer <'e corran & se
ma"traten5
*i "a (em!ra 2estante no es !ien a"imentada & no c'enta con a2'a en cantidad s':iciente
6'ede a!ortar5 De!e a"imentar"os con 'n :orra)e de !'ena ca"idad$ 6ara <'e ten2an
siem6re !'ena dis6oni!i"idad de n'trientes & de a2'a5
%2 Pa#to.
Conc"'ida "a 2estacin iene e" 6arto5 Cada (em!ra 6'ede 6arir de + a H cr=as5 E"
"o2rar"as de6ende de "a tran<'i"idad con <'e c'enten "as madres & "a dis6oni!i"idad de"
a"imento5 L'e2o de" 6arto$ "a madre come "a 6"acenta & "im6ia "as cr=as5
Los c'&es nacen com6"etos$ es decir con 6e"o$ con "os o)os a!iertos & comen 6asto a"
6oco tiem6o de nacidos5 La ma&or=a de "os 6artos se 6resentan 6or "a noc(e5 Las
(em!ras <'e 6aren d'rante e" d=a de!en estar tran<'i"as 6ara <'e "im6ien a s's cr=as
r@6idamente5
Es recomenda!"e <'e com6"ete "a racin diaria de "as madres con 'n a"imento
concentrado$ a:rec(o o 2ranos 6artidos5 *i (ace m'c(o ca"or "es de!e 6oner a2'a a s'
dis6osicin5
"2 D!'1,5' (!l Pa#to.-
Para a6roec(ar e" ce"o des6'7s de" 6arto$ e" mac(o de!e 6ermanecer con "as (em!ras
todo e" tiem6o5 Es decir$ <'e "a c'& (em!ra de!e 6arir en 6resencia de" c'& mac(o5
*i mantiene a s's re6rod'ctores en em6adre contin'o 6'ede "o2rar m@s cr=as en menos
tiem6o5 Ma)o estas condiciones de crian8a "as re6rod'ctoras de!en de reci!ir 'na !'ena
a"imentacin 6ara 6oder res6onder a "as e>i2encias de 'na ma&or & me)or 6rod'ccin5
C2 Lactaci-+.-
Las cr=as comien8an a mamar inmediatamente des6'7s <'e nacen5 Las madres dis6onen
de dos tetas 6ara amamantar a s's cr=as5 Las dos 6rimeras semanas des6'7s de" 6arto$
"as (em!ras 6rod'cen !'ena cantidad de "ec(e5
La "actacin 6'ede d'rar # a , semanas de6endiendo de" tamaAo de "as cr=as & de" c"ima
donde son criados5 En c"imas :r=os de!e de)ar a "as cr=as con s's madres d'rante tres
semanas$ con "a :ina"idad de <'e "es 6ro6orcione ca"or5
Las madres 6ermiten e" amamantamiento de otras cr=as5 La "actacin co"ectia es m@s
enta)osa 6or<'e se "o2ran m@s cr=as teniendo arias (em!ras con s's cr=as )'ntas en 'na
misma 6o8a5 Las (em!ras de camadas menos n'merosas$ de 'na o dos cr=as$ amamantan
a "as de otras madres con tres o m@s5
D'rante "a "actacin de!e 6rote2er a "as cr=as 6ara 6oder "o2rar e" ma&or nLmero de
2a8a6os5 En 6arte de "a 6o8a de!e '!icarse cercas$ con "o <'e se eita e" atro6e""o de "as
cr=as & "a :a"ta de a"imento5
i2 D!'t!t!.-
E" destete$ es 'na 6r@ctica <'e de!e (acer siem6re & consiste en se6arar a "os "actantes de
"as (em!ras & a2r'6ar"os 6or se>o$ edad & tamaAo5 *e de!e rea"i8ar"o entre "a
se2'nda & tercera semana de edad5 A" (acer"o es necesario <'e ea e" tamaAo de "as cr=as$
e""as d'6"ican s' 6eso entre e" nacimiento & e" destete5 Asimismo$ es necesario <'e
determine e" se>o de "as cr=as 6ara '!icar"as en "as 6o8as de recr=a5
Para sa!er si e" c'& es mac(o o (em!ra$ 6on2a a" anima" de es6a"das$ 6resione
"i2eramente "a 8ona de "a in2"e$ de ade"ante (acia atr@s5 *i e" c'& es mac(o o!serar@ "a
:orma de U con 'n 6'nto en e" centro$ si es (em!ra$ er@ "a :orma de 'na ;5
/2 R!c#ia.-
La recr=a es "a eta6a de crecimiento desde e" destete (asta <'e sa"en a" mercado o entran
a" em6adre5 A "os c'&es d'rante esta eta6a se "es denomina 2a8a6os5 D'ra oc(o semanas$
d'rante "as dos 6rimeras e" crecimiento es m'& r@6ido$ 6'diendo "os 2a8a6os d'6"icar s'
6eso de destete5
Los mac(os 6'eden a2r'6ar"os en "otes de +% mac(os & "as (em!ras en 2r'6os de +H5
*iem6re de!e '!icar a "os anima"es de ac'erdo con e" tamaAo$ '!icando se6arados "os
2randes$ "os medianos & "os c(icos5 De!e (acer esto a'n<'e "os 2r'6os de recr=a sean de
menor nLmero5
D2 S!l!cci-+.-
D'rante "a recr=a 6'ede a6reciar e" !'en crecimiento de a"2'nos anima"es5 Estos son "os
<'e de!e se"eccionar 6ara me)orar cada e8 m@s e" 6"ante" de c'&es5 Para e" reem6"a8o
de" 6"ante" de!e esco2er a "os anima"es de ma&or tamaAo a" destete & <'e (a&an
desarro""ado !ien d'rante "a recr=a5
Para e" caso de se"eccionar mac(os$ si "os se6ara 6or 2r'6os de c'&es destetados 2randes$
medianos & c(icos$ de!e esco2er e" m@s 2rande de "os m@s 2randes5
Para e" caso de "a se"eccin de c'&es (em!ras$ se"eccione "as me)ores (em!ras de "os tres
2r'6os$ as= se se"ecciona a "as de me)or crecimiento5 Las (em!ras m@s 6e<'eAas a"
destete no siem6re an (a ser ma"as re6rod'ctoras$ 6or "o 2enera" e""as 6roienen de
camadas m@s n'merosas5
l2 S!l!cci-+ (! C,3!' Pa#a Co+',9o.-
Los c'&es <'e no 'ti"i8a como re6rod'ctores$ 6'ede destinar"os a" mercado 6ara e"
cons'mo5 La carne de c'&es es m'& n'tritia & sa!rosa5 La carne <'e ""e2a a" mercado
6ara e" cons'mo$ de!e 6roenir de c'&es de recr=a5 De!en tener 'nos /%% 2ramos 6ara
6oder "o2rar . !'enas 6resas5
Las (em!ras re6rod'ctoras de!en ir"as se"eccionando a tra7s de s' ida 6rod'ctia5 *i
no tiene cr=as o si tiene & no "as "o2ran$ de!e e"iminarse5 La carne <'e 6rod'cen "os c'&es
de descarte es menos tierna <'e "a de "os )enes & tiene m@s 2rasa$ 6ero tiene ma&or
6eso5 E" 6eso de estos anima"es es s'6erior a 'n Pi"o2ramo & 6'ede o!tenerse G !'enas
6resas5
1.2 ALIMENTACION
La a"imentacin de "os c'&es es en !ase de 6astos 6or<'e estos anima"es siem6re
m'estran s' 6re:erencia 6or e""os5 Los 6astos siren como :'ente de a2'a$ 6or "o <'e$
c'ando e" 6asto no es :resco de!e tener "a 6reca'cin de s'ministrar"es a2'a5 Un c'&
ad'"to necesita media ta8a diaria de a2'a a6ro>imadamente$ ra8n 6or "a <'e de!e
6ro6orcionar"e #%% 2ramos de 6asto a" anima"5 De 6re:erencia e" 6asto de!e dar"o en dos
6artes: 'na en "a maAana & otra en "a tarde5
C'ando "os 6astos no son de !'ena ca"idad o no se dis6one en cantidad s':iciente$ es
recomenda!"e <'e a2re2'e otros a"imentos5 Estos a"imentos 6'eden ser 2ranos 6artidos$
s'! 6rod'ctos ind'stria"es Da:rec(oE o 'n concentrado comercia" 6ara cone)os$ aes o
cerdos5
1.&- INSTALACIONES
La crian8a de c'&es de!e ""ear"as en 'n am!iente tec(ado$ <'e ten2a !'ena "'8 &
enti"acin 6ara <'e 6'edan contro"ar "a tem6erat'ra interna5 De!e estar 6rote2ido 6ara
eitar e" in2reso de anima"es de6redadores <'e 6'edan atacar"os5
*e denomina anima"es de6redadores a" 6erro$ 2ato$ rata$ entre otros$ &a <'e atacan a "os
c'&es5 En a"2'nos casos s"o "os matan 6'diendo arrasar a todo e" c'&ero$ en otros casos
matan & comen s"o a"2'nos5
1.> SANIDAD
Uno de "os 6ro!"emas m@s di:=ci"es <'e 6'ede tener es e" contro" sanitario de s's
c'&es5M'c(as en:ermedades no se 6'eden c'rar o s' c'racin es costosa$ 6or eso es
EME)OR PREVENIR FUE CURARG
La s'ciedad ori2ina en:ermedades$ 7stas se 6reienen con "a (i2iene5
Las en:ermedades <'e a:ectan a "os c'&es con m@s :rec'encia son: "os ecto6ar@sitos$ "os
(on2os & "a sa"mone"a5
a2 Ecto1a#$'ito'.-
Los ecto6ar@sitos son "os !ic(itos <'e ien so!re "a 6ie" de "os c'&es5 Estos 6ar@sitos no
necesariamente matan a "os c'&es$ 6ero (acen <'e dismin'&an 6oco a 6oco s'
6rod'ccin5 Los <'e m@s atacan a "os c'&es son: "os 6io)os$ "as 6'"2as & "o @caros5
Los 6io)os & "as 6'"2as se enc'entran en todo e" c'er6o$ mientras <'e "os @caros se
'!ican casi siem6re en "as ore)as & e" (ocico5 *e a"imentan de "a san2re <'e "e c('6an a
"os c'&es5 Es 6or eso "os c'&es ad'"tos !a)an de 6eso & "os 6e<'eAos 6'eden morir5
La 6ica8n <'e "es 6rod'cen$ mantienen a "os c'&es intran<'i"os & rasc@ndose
contin'amente5 Los 6e"os se m'estran eri8ados & en m'c(os casos se caen5 De todos "os
ecto6ar@sitos <'e a:ectan a "os c'&es$ e" m@s di:=ci" de contro"ar es "a 6'"2a 6or<'e se
!a)a de" anima" & 6'ede 6asar de 'na 6o8a a otra5
E" contro" de "os ecto6ar@sitos 6'eden (acerse !aAando a "os anima"es o es6o"oreando e"
insecticida so!re e" c'er6o5 P'ede 'sar Ne2'!n$ *ein$ M'to> o Dia8i"5
.2 Ho+"o' H D!#9atiti'.-
Esta en:ermedad es 6rod'cida 6or (on2os & es m@s conocida como carac(a5 *e
caracteri8a 6or<'e no 6rod'ce morta"idad 6ero es 6e"i2rosa 6or<'e conta2ia a" (om!re5
En "as 8onas a:ectadas 6or "os (on2os se :orman escamas & se 6ierde e" 6e"o5 A""= se
6rod'ce esco8or <'e a" rascarse in:"ama "a 6ie"$ se :orman (eridas & :ina"mente costras5
Los anima"es con carac(a tienen ma" as6ecto5 A" sacri:icarse se a6recian manc(as ro)as
en "a 6ie" como si se ('!ieran 2o"6eado5 Los (on2os se desarro""an en "'2ares osc'ros$
(Lmedos & m'& a!ri2ados5
*e 6'eden c'rar :rotando "a 6arte en:erma con 'na so"'cin de s'":ato de co!re o tint'ra
de &odo5
c2 Sal9o+!lla.-
La sa"mone""a es 'na en:ermedad in:ecciosa <'e 6rod'ce a"ta morta"idad en "os c'&es &
se "a conoce como 6estes5 Es "a en:ermedad m@s :rec'ente & 6e"i2rosa <'e a:ecta a "os
c'&es5 *e conta2ia :@ci"mente & ca'sa a"ta morta"idad5
E" 6rimer s=ntoma <'e se 6resenta es e" decaimiento$ "'e2o :a"ta de a6etito &
en:"a<'ecimiento5 E" 6e"o se 'e"e eri8ado5 P'eden 6resentarse mitos & diarreas con
ras2os de san2re$ adem@s 6'ede (a!er 6ar@"isis de "as 6atas 6osteriores & es 6or eso <'e
camina arrastr@ndose5
La sa"mone"osis ataca a "as (em!ras 6reAadas o en "actacin & "'e2o a "os "actantes5
C'ando ataca a "os c'&es de recr=a e" caso &a es 2rae5 *i a6arece "a en:ermedad en
"otes ais"ados$ de!e de tratar a "os c'&es d'rante tres d=as con O>omid o 6'ede 'ti"i8ar
a"2Ln nitro:'rano5