Saltu al enhavo

Zosteropo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Kiel legi la taksonomionVikipedio:Kiel legi la taksonomion
Kiel legi la taksonomion
Zosteropo
Japania zosteropo
Biologia klasado
Regno: Animaloj Animalia
Filumo: Ĥorduloj Chordata
Klaso: Birda klaso Aves
Ordo: Paseroformaj Passeriformes
Familio: Zosteropedoj, Zosteropidae
Bonaparte, 1853
Genro: Zosteropoj (Zosterops)
Vigors & Horsfield, 1827
Aliaj Vikimediaj projektoj
Sistematiko en Vikispecioj
Komunejo pri Zosteropo
v • d • r

La zosteropoj (scienclatine Zosterops) estas genro de paseroformaj birdoj karaktera de la Afrotropiso, Orientaliso kaj aŭstralazia ekozono. Ĝi enhavas 110 speciojn, t.e. la plej grandan parton de la familio Zosteropidae. La zosteropoj estas konataj pro sia rapidega radiado en la lastaj du milionoj da jaroj.

Etimologio

[redakti | redakti fonton]

La nomo Zosterops venas de ζωστήρ zōstḗr "zono" kaj ὤψ ṓps "okulo", reference al la blanka rondo ĉirkaŭanta la okulojn de la plejparto de la birdoj en ĉi tiu familio[1].

Aspekto

[redakti | redakti fonton]

La zosteropoj estas tre diversa kategorio, sed ilia morfologio relative malmulte varias. La plej multaj estas malgrandaj, longante proksimume dek centimetrojn kaj pezante proksimume dek gramojn. La koloro ĝenerale estas olivverda sur la dorso kaj griza sur la ventro; foje troviĝas flavo (precipe ĉe kontinentaj specioj) aŭ grenatkoloro (normale ĉe insulaj specioj). La plejparto de la specioj kunhavas kun aliaj zosteropedoj blankan rondon ĉirkaŭ la okulo; la grando de la rondo multe varias[2].

Arealo

[redakti | redakti fonton]

La zosteropoj loĝas en Sudorienta Azio (inklude Baraton, orientan Ĉinujon kaj Japanujon), Indonezio, Oceanio kaj Afriko sude de Saharo. Ili okupas multajn insulojn, rimarkinde en la Hinda Oceano, la okcidenta Pacifiko kaj la Gvinea Golfo.

Kutimoj

[redakti | redakti fonton]

La zosteropoj estas tre sociemaj birdoj, kaj ĝenerale kuniĝas en grandajn birdarojn ekster la reprodukta sezono. Ili povas fari grandan bruon, kvankam la kanto malofte estas malsimpla[2].

Ili havas ĝeneralisman dieton, kutime preferante insektojn, sed konsumante ankaŭ berojn kaj nektaron[2].

Sistematiko

[redakti | redakti fonton]

La genro Zosterops estas unue priskribita de Nicholas Aylward Vigors kaj Thomas Horsfield en 1827[3]. La zosteropoj konsistigas la plej grandan parton de la familio Zosteropidae.

La taksonomio de la zosteropoj estas evoluigata. Multaj novaj esploroj pliklarigas la parencrilatojn de la specioj kaj subspecioj de la genro, kaj ofte rezultigas distingon de novaj specioj. La malmulta variado de la specioj malfaciligas identigi parencecon surbaze de morfologio.

La plejparto de la diversiĝo de ĉi tiu genro estas relative nova, okazinta dum la lastaj du milionoj da jaroj. La rapido de ĝia speciiĝado dum tiu tempo estas rimarkinde pli alta ol tiu de la aliaj birdaj kaj vertebrulaj familioj, pro kio ĝi ricevas la kromnomon "granda speciiĝanto". Oni kredas, ke ĝia diverseco rezultas de granda vojaĝokapablo, kiu ebligas rapidan disvastiĝon kaj koloniadon de multaj insuloj[4].

Tiu disradiado estas rimarkebla ĉe la specioj de la Hinda Oceano, devenintaj de du malsamaj ondoj de koloniado (datiĝantaj de 1,8 kaj 1,2 milionoj da jaroj antaŭ la nuno), pro kio povas esti du specioj sur sama insulo (ekzemple la maŭricia zosteropo kaj la griza maŭricia zosteropo)[5].

Simpligita taksonomio de hindoceanaj zosteropoj[5]:



Afrikaj zosteropoj parencaj al Z. kikuyuensis

Hindoceanaj zosteropoj (grupo maderaspatanus)

Afrikaj zosteropoj parencaj al Z. senegalensis

Aziaj zosteropoj (ekz. Z. japonicus)

Malnovaj hindoceanaj zosteropoj (ekz. Z. borbonicus)



La taksonomio de la tuta familio Zosteropidae estas malstabila; ekzemple, la genro Speirops, kiu enhavis multajn "malnormalajn" speciojn de zosteropoj, estis kunigita kun Zosterops post kiam filogenetika studo konstatis malparencecon de ĝiaj membroj[6]. Simile okazis al la genroj Woodfordia kaj Chlorocharis en 2009[4], kaj Rukia en 2000[7].

Specioj

[redakti | redakti fonton]

Laŭ la plej freŝa sistematiko de AviList, la genro enhavas 110 speciojn, el kiuj 3 estas formortintaj:[8]

Referencoj

[redakti | redakti fonton]
  1. ↑ Jobling, James A.. (2010) The Helm dictionary of scientific bird names : from aalge to zusii (angle). ISBN 978-1-4081-3326-2. OCLC 659731768.
  2. 1 2 3 Cox, S. C. (2013-07-28). “Molecular Systematics and Diversification of African Zosteropidae (Aves: Passeriformes)”, PhD Thesis. Alirita 2024-04-13..
  3. ↑ (1827) Description of the Australian Birds in the Collection of the Linnean Society - Transactions of the Linnean Society of London 15. The Society.
  4. 1 2 (2009-02-10) “Explosive Pleistocene diversification and hemispheric expansion of a “great speciator””, Proceedings of the National Academy of Sciences (en) 106 (6), p. 1863–1868. doi:10.1073/pnas.0809861105. Alirita 2024-04-19..
  5. 1 2 (2006-10) “Immigration, species radiation and extinction in a highly diverse songbird lineage: white‐eyes on Indian Ocean islands”, Molecular Ecology (en) 15 (12), p. 3769–3786. doi:10.1111/j.1365-294X.2006.03058.x. Alirita 2024-04-19..
  6. ↑ (2011-12) “Rapid parallel evolution of aberrant traits in the diversification of the Gulf of Guinea white-eyes (Aves, Zosteropidae)”, Molecular Ecology (en) 20 (23), p. 4953–4967. doi:10.1111/j.1365-294X.2011.05099.x. Alirita 2024-04-14..
  7. ↑ (1-a de aprilo 2000) “Phylogenetic Relationships of Micronesian White-Eyes Based on Mitochondrial Sequence Data”, The Auk (en) 117 (2), p. 355–365. doi:10.1093/auk/117.2.355.
  8. ↑ Taksonomio laŭ AviList kun Esperantaj nomoj proponitaj far Alain Gerard

Eksteraj ligiloj

[redakti | redakti fonton]
Elŝutita el "https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Zosteropo&oldid=9445406"