Beth yw'r addasiad P441?
Mae'r addasiad P441 yn newid arfaethedig i'r Cod Cydbwyso a Setlo sy'n cael ei oruchwylio gan Elexon ac sy'n llywodraethu masnachu trydan.
Mae P441 wedi bod yn cael ei ddatblygu ers dwy flynedd a byddai'n rhoi cysyniad o farchnadoedd ynni lleol, a elwir hefyd yn safleoedd cymhleth, ar sail reoleiddiol fwy cadarn.
Byddai hefyd yn symleiddio'r broses o sefydlu marchnad ynni leol ac yn galluogi generaduron lleol sydd wedi'u cysylltu ar foltedd gwahanol i'r defnyddwyr i ymuno â'r trefniadau hyn. Byddai hyn yn caniatáu i fwy o gymunedau elwa.
Byddai P441 hefyd yn rhoi sicrwydd rheoleiddiol i gyflenwyr trwyddedig fel eu bod yn fwy hyderus ynghylch buddsoddi i ddarparu gwasanaethau i alluogi ynni lleol.
Pa gam mae'r addasiad P441 ynddo?
Ar ôl ystyriaeth hir a dau ymgynghoriad, mae panel Elexon bellach wedi cymeradwyo'r addasiad i'w ystyried gan Ofgem.
Mae hynny'n golygu bod P441 bellach yn nwylo Ofgem ar gyfer penderfyniad terfynol yn ddiweddarach yn 2026.
Beth yw marchnadoedd ynni lleol?
Mae Ynni Lleol yn enghraifft o farchnad ynni leol.
Mae'n drefniant sy'n caniatáu masnachu rhwng cynhyrchwyr trydan lleol a phobl leol. Mae'n darparu mecanwaith iddynt gytuno ar bris am bŵer adnewyddadwy a gynhyrchir yn lleol, gan fod o fudd i'r ddau.
Gellir defnyddio hyn hefyd i gymell defnydd mwy hyblyg ac effeithlon o rwydweithiau lleol, gan ryddhau capasiti ar gyfer mwy o ynni glân.
Mae 'marchnadoedd ynni lleol' yn darparu'r manteision posibl canlynol:
• Biliau is i gartrefi a busnesau lleol
• Cymhelliant mwy i fabwysiadu mesuryddion clyfar mewn cartrefi
• Hyfywedd ariannol gwell ar gyfer mwy o gynhyrchu adnewyddadwy ar raddfa fach
• Creu mecanwaith ar gyfer symud y galw i ffwrdd o amseroedd brig a 'chydbwyso' gwell, sy'n golygu bod cynhyrchu a galw lleol yn cael eu paru mewn amser real. Mae hyn yn helpu i reoli capasiti rhwydwaith cyfyngedig.
Sut mae marchnadoedd ynni lleol yn gweithio?
Rhaid i bob aelod o'r trefniant fod wedi'u cysylltu o dan yr un is-orsaf sylfaenol, ac, o dan y rheolau cyfredol, ar yr un foltedd. Mae angen cyflenwr trwyddedig i ddarparu trydan a biliau ychwanegol. Mae'n bosibl creu marchnadoedd ynni lleol o dan y rheoliadau cyfredol, ond bydd yr addasiad P441 yn ei gwneud hi'n llawer haws i fwy o gymunedau elwa.
Gwybodaeth bellach
- Gofynnwch i'ch AS helpu i wella rheolau ar farchnadoedd ynni lleol
- ‘Mae rheolau trydan presennol yn ein hatal rhag cychwyn clwb Ynni Lleol’