decennisとは 意味・読み方・使い方

発音

• (Classical Latin) IPA: [dɛˈkɛn.nɪs]
• (modern Italianate Ecclesiastical) IPA: [d̪eˈt͡ʃɛn.nis]

形容詞

decennis (neuter decenne); third-declension two-termination adjective (only attested from post-Augustan Latin)

1. ten-year-old
   • c. 77 CE – 79 CE, Pliny the Elder, Naturalis Historia VIII.12:

     Antiocho vadum fluminis experienti renuit Aiax, alioqui dux agminis semper. Tum pronuntiatum eius fore principatum qui transisset, ausumque Patroclum ob id phaleris argenteis, quo maxime gaudent, et reliquo omni primatu donavit. Ille, qui notabatur, inedia mortem ignominiae praetulit. Mirus namque pudor est, victusque vocem fugit victoris, terram ac verbenas porrigit. Pudore numquam nisi in abdito coeunt, mas quinquennis, femina decennis.

     (please add an English translation of this quotation)

2. of ten years, lasting ten years
   • c. 27 CE – 66 CE, Petronius, Satyricon LXXXIX:

     Sed video te totum in illa haerere tabula, quae Troiae halosin ostendit. Itaque conabor opus versibus pandere: "Iam decuma maestos inter ancipites metus Phrygas obsidebat messis, et vatis fides Calchantis atro dubia pendebat metu, cum Delio profante caesi vertices Idae trahuntur, scissaque in molem cadunt robora, minacem quae figurarent equum. Aperitur ingens antrum et obducti specus, qui castra caperent. Huc decenni proelio irata virtus abditur, stipant graves recessus Danai et in voto latent. […] "

     (please add an English translation of this quotation)

   • 16th century, Desiderius Erasmus Roterodamus, Declamatio in genere suasorio de laude matrimonii:

     Iam uis scire quantum matrimonio tribuerit antiquitas, uiolati matrimonii poenam perpende. Graeci quondam uiolatum matrimonii ius decenni bello uindicandum censuerunt. Ad haec non Romanis modo, uerumetiam et Hebraeis et Barbaricis legibus, adulteris pena capitalis statuebatur.

     (please add an English translation of this quotation)

3. celebrated or occuring every ten years, decennial

   (Can we add an example for this sense? )

語形変化

Third-declension two-termination adjective.

派生語

等位語

派生した語

• Italian: decenne

参照

• “decennis”, in Charlton T. Lewis and Charles Short (1879), A Latin Dictionary, Oxford: Clarendon Press