Sistemalar
Sistemalar
4.5.2 Parametrli tenglamalar sistemasi tenglamalar sistemasi cheksiz ko’p yechimga ega
bo’ladi?
1. (00-5-27) k ning qanday qiymatida A) −1 B) −2 C) 0 D) 2
½
kx + 4y = 4 8. (98-3-24) k ning qanday qiymatlarida
3x + y = 1 ½ 2
(k − k − 1)x + 2, 5y = 5
2x + y = −k
tenglamalar sistemasi yagona yechimga ega bo’ladi?
A) k 6= 12 B) k = 9 C) k 6= 19 D) k = 12 sistemaning birorta ham yechimi bo’lmaydi?
a1 b1 A) −2 B) −2 va 3 C) 3 D) 4 va 3
Yechish: 1-qoidaga ko’ra, sistema 6= shartda
a2 b2 Yechish: Sistemaning yechimga ega bo’lmaslik
yagona yechimga ega. Bu shart berilgan sistema sharti 3 − dan
k 4 ½ 2
uchun 6= shartdan iborat. Bu yerdan k 6= 12. k −k−1=5
3 1
Javob: k 6= 12 (A). k 6= −2
66
9. (98-5-20) a ning qanday qiymatlarida bo’lsa, k ning qanday qiymatida x+y = 2 tenglik
½ o’rinli bo’ladi?
ax − y = 0 A) 0 B) 1 C) 2 D) 4
x + y = 10
4.5.3 Ikkinchi darajali tenglamalar sistemasi
tenglamalar sistemasi yechimga ega bo’lmaydi?
A) −1 B) 2 C) 1 D) −2 1. (97-8-20) Tenglamalar sistemasini yeching.
½
10. (98-10-71) k ning qanday qiymatlarida y+4=2
½ 2 x2 y = −2
(k + k + 1)x + 3y − 6 = 0
x+y+k =0 A) (1; −2) B) (−1; −2)
C) (1; 2) D) (−1; −2) va (1; −2)
sistema birorta ham yechimga ega bo’lmaydi?
A) −2 B) 1 C) −2 va 1 D) 2 va 3 Yechish: Sistemaning 1-tenglamasidan y = −2
ekanligini olamiz va uni 2-tenglamaga qo’yamiz
11. (02-5-10) m ning qanday qiymatlarida
½ x2 · (−2) = −2 ⇐⇒ x2 = 1.
mx + 2y + 4 = 0
2x + my − 8 = 0 Bu chala kvadrat tenglamaning yechimlari x1 =
−1, x2 = 1 lardir. Shunday qilib, sistema (x1 ; y) =
tenglamalar sistemasi yechimga ega emas? (−1; −2) va (x2 ; y) = (1; −2) yechimlarga ega.
A) 4 B) −4 C) 2 D) −2; 2 Javob: (−1; −2) va (1; −2) (D).
12. (99-2-17) a ning qanday qiymatida 2. (96-9-70) Sistemaning yechimini toping.
½ ½ 2
2x + ay = 2 x + y 2 − 2xy = 16
ax + 2y = 3 x + y = −2
tenglamalar sistemasi yechimga ega bo’lmaydi? A) (1; −3) B) (−3; 1)
A) 3 B) ±3 C) 4 D) ±2 C) (0; −2) D) (1; −3) va (−3; 1)
13. (99-1-17) Tenglamalar sistemasi a ning qanday 3. (96-10-20) Sistemaning yechimini toping.
qiymatlarida yechimga ega emas? ½
½ 2 x−y =4
a x + 3y = 3 x2 + y 2 + 2xy = 4
3x + y = 4
√ A) (3; 1) B) (3; −1)
A) ±3 B) ±1 C) ± 3 D) 0 C) (3; −1) va (1; −3) D) (2; −2)
14. (03-10-30) a ning nechta qiymatida 4. (97-12-19) Tenglamalar sistemasini yeching.
½ ½ 2
(a − 2)x + 3y = 5 x − y 2 + 2x + 4 = 0
7x − 18y = 1 x−y =0
tenglamalar sistemasi yechimga ega emas? A) (2; 2) B) (−2; −2) C) (−1; −1) D) (1; 1)
A) 1 B) 2 C) 4 D) ∅
5. (97-2-20) Tenglamalar sistemasini yeching.
15. (97-4-23) Agar ½
½ x+2=0
x + 2y = 2 xy 2 = −8
2x + y = k
A) (−2; −2) B) (−2; 2)
bo’lsa, k ning qanday qiymatida x+y = 2 tenglik C) (−2; 2) va (−2; −2) D) (2; 2)
o’rinli bo’ladi?
A) 2 B) 4 C) 1 D) 5 6. (96-1-19) Sistemaning yechimini toping.
½ 2
Yechish: Sistema tenglamalarini qo’shamiz: x + y 2 − 2xy = 1
3x + 3y = 2 + k ⇐⇒ 3(x + y) = 2 + k. Bu yerdan x+y =3
hamda x + y = 2 ekanligini hisobga olsak, 3 · 2 =
2 + k ni olamiz. Demak, k = 4 ekan. Javob: 4 A) (2; 1) B) (1; 2)
(B). C) (1, 5; 1, 5) D) (2; 1) va (1; 2)
67