0% fanden dieses Dokument nützlich (0 Abstimmungen)
206 Ansichten4 Seiten

Sistemalar

Das Dokument enthält 15 Mathematikaufgaben in Form von Gleichungssystemen. Die Aufgaben behandeln die Lösung und Analyse linearer Gleichungssysteme sowie die Berechnung von Variablenwerten anhand gegebener Gleichungen.

Hochgeladen von

diplomat88
Copyright
© © All Rights Reserved
Wir nehmen die Rechte an Inhalten ernst. Wenn Sie vermuten, dass dies Ihr Inhalt ist, beanspruchen Sie ihn hier.
Verfügbare Formate
Als PDF, TXT herunterladen oder online auf Scribd lesen
0% fanden dieses Dokument nützlich (0 Abstimmungen)
206 Ansichten4 Seiten

Sistemalar

Das Dokument enthält 15 Mathematikaufgaben in Form von Gleichungssystemen. Die Aufgaben behandeln die Lösung und Analyse linearer Gleichungssysteme sowie die Berechnung von Variablenwerten anhand gegebener Gleichungen.

Hochgeladen von

diplomat88
Copyright
© © All Rights Reserved
Wir nehmen die Rechte an Inhalten ernst. Wenn Sie vermuten, dass dies Ihr Inhalt ist, beanspruchen Sie ihn hier.
Verfügbare Formate
Als PDF, TXT herunterladen oder online auf Scribd lesen

64

a1 b1 c1 8. (96-12-74) Sistemani yeching va y ning qiymatini


3. Agar (1) sistemada = 6= bo’lsa,
a2 b2 c2 toping. ½
sistema yechimga ega emas. 2x − 3y = 3
x + 2y = 5
1. (96-6-17) Agar

 3x + y = 45 A) 2 B) 1 C) 3 D) 1, 5
z + 3y = −15 9. (96-13-17) Sistemadan x ni toping.

3z + x = 6 ½
3x − 4y = 3
bo’lsa, x + y + z nimaga teng? x + 2y = 1
A) 12 B) 10 C) 15 D) 9
Yechish: Sistema tenglamalarini qo’shamiz: A) −1 B) 3 C) 2 D) 1
4x + 4y + 4z = 45 − 15 + 6. 10. (97-1-11) (x; y) sonlar jufti tenglamalar sistema-
sining yechimi, x · y ni toping.
Bu yerdan ½
2x + y − 8 = 0
4(x + y + z) = 36 ⇐⇒ x+y+z =9 3x + 4y − 7 = 0
ekanini hosil qilamiz. Javob: 9 (D). A) −90 B) 12 C) −10 D) 80
2. (96-1-21) (x; y) sonlar jufti Yechish: Sistemaning birinchi tenglamasidan y
½ ni topamiz y = 8 − 2x va uni ikkinchi tenglamaga
2x − y = 5 qo’yamiz: 3x + 4(8 − 2x) = 7 ⇐⇒ 25 = 5x. Bu
3x + 2y = 4 yerdan x = 5 ni olamiz. x ning bu qiymatini
y = 8 − 2x ga qo’yib y = −2 ni olamiz. Ularning
sistemaning yechimi bo’lsa, x − y ni toping. ko’paytmasi xy = 5 · (−2) = −10 ekan. Javob:
A) 1 B) −1 C) 3 D) 0 −10 (C).
3. (96-3-24) Tenglamalar sistemasini 11. (97-3-21) Agar
qanoatlantiruvchi sonlar juftligini aniqlang. ½
½ 5x + 2y = −3
x+y =5 x − 3y = −4
x−y =1
bo’lsa, x2 − y 2 ning qiymatini toping.
A) (2; 3) B) (−2; 3) C) (3; 2) D) (−2; −3) A) 2 B) 1 C) 0 D) 2, 5

4. (96-3-76) x ni toping. 12. (97-6-11) (x; y) sonlar jufti


½ ½
2x − 3y = 3 x + 2y − 3 = 0
x + 2y = 5 2x − 3y + 8 = 0
tenglamalar sistemasining yechimi, x+y ni hisob-
A) 1 B) 2 C) 3 D) −2 lang.
A) −1 B) 1 C) 3 D) 4, 5
5. (96-9-17) x ni toping.
½ 13. (97-10-21) Agar
3x − 4y = 3 ½
x + 2y = 1 3x − 2y = 1
4x − y = −2
A) 1 B) 0 C) −1 D) 2
bo’lsa, y 2 − x2 ning qiymatini toping.
6. (96-9-72) (x; y) sonlar jufti A) −1 B) −3 C) 3 D) 5
½
3x − 2y = −8 14. (98-3-16) Sistemadan x ni toping.
x + 3y = 1 ½
3x + 4y = 11
sistemaning yechimi bo’lsa, y − x ni toping. 5x − 2y = 1
A) 0 B) −1 C) −2, 5 D) 3 3 5
A) 2 B) C) D) 1
7. (96-11-25) Quyidagi juftliklardan qaysi biri 2 2
tenglamalar sistemasini qanoatlantiradi? 15. (98-10-64) Sistemadan y ni toping.
½ ½
x+y =5 3x + 4y = 11
x − y = −1 5x − 2y = 1
A) (2; 3) B) (1; 4) C) (4; 1) D) (3; 2) A) 0 B) 1 C) 2 D) −2
65

16. Tenglamalar sistemasini yeching. 2. (01-7-19) a ning qanday qiymatida


½ ½
x+y =8 x+y =a
x + 2y = 12 xy = 9
tenglamalar sistemasi yagona yechimga ega?
A) (4; 4) B) (−4; −4) C) (−4; 4) D) (4; 6)
A) 3 B) 6 C) −3 D) −6; 6
a
17. (97-4-7) a = 4b va c + 3b = 0 (b 6= 0) bo’lsa, ni 3. (01-10-28) a ning qanday qiymatida
c 
toping.
1 1 2 4  2x + 3y = 5
A) − B) 1 C) 1 D) − x−y =2
3 3 3 3 
x + 4y = a
Yechish: Sistemadan a = 4b, c = −3b ekanligi
a 4b 4 tenglamalar sistemasi yechimga ega?
kelib chiqadi. Demak, = = − . Javob:
c −3b 3 A) 0 B) 1 C) 2 D) 3
4
− (D). 4. (02-1-46) Agar
3
½
18. (97-8-17) Agar 2m+n = 2, 2n+p = 6 va 2p+m = ax + by = 3
4 bo’lsa, m + n + p ni toping. bx + ay = 2
A) 6 B) 4 C) 5 D) 3
tenglamalar sistemasi x = 3, y = 2 yechimga ega
19. (97-12-16) Agar 2q − 4p = −9, 2t − 4q = −7 va bo’lsa, a ning qiymatini toping.
2p−4t = 2 bo’lsa, p+q +t ning qiymatini toping. A) 4 B) 5 C) 3 D) 1
A) −7 B) 8 C) 7 D) −8 5. (02-9-15) Agar y − x = 2 va a > 0 bo’lsa,
½ 2
20. (00-4-39) Agar 3a + 4b = 16 va 2c − b = 1 bo’lsa, y − x2 = 8a
3a + 8c ning qiymatini toping. y + x = a2
A) 18 B) 4 C) 20 D) 23
tenglamalar sistemasini yeching.
21. (00-1-11) Agar A) (5; 7) B) (7; 9) C) (4; 6) D) (−6; −4)
6. (99-9-16) k ning qanday qiymatida
a2 − 4a + 5 + b2 − 2b = 0 ½
3x + 6y = k
bo’lsa, (a + b)3 ning qiymatini toping. 9x + 18y = k + 1
A) 26 B) 27 C) 28 D) 25
tenglamalar sistemasi cheksiz ko’p yechimga ega?
1 1 2
22. (02-12-2) Agar x + y = 4, y + z = 8 va x + z = 6 A) B) 1 C) D)
bo’lsa, x − y + 2z ning qiymatini hisoblang. 3 2 3
A) 8 B) 6 C) 7 D) 10 Yechish: Sistemaning cheksiz ko’p yechimga ega
3 6 k
bo’lishlik sharti 2-dan = = ni olamiz.
23. (02-12-19) Nechta natural sonlar jufti 9 18 k+1
1 1
Bu yerdan k = . Javob: (C).
x2 − y 2 = 105 2 2
7. (01-2-15) k ning qanday qiymatida
tenglikni qanoatlantiradi? ½
A) 3 B) 4 C) 2 D) 5 3x + (k − 1)y = k + 1
(k + 1)x + y = 3

4.5.2 Parametrli tenglamalar sistemasi tenglamalar sistemasi cheksiz ko’p yechimga ega
bo’ladi?
1. (00-5-27) k ning qanday qiymatida A) −1 B) −2 C) 0 D) 2
½
kx + 4y = 4 8. (98-3-24) k ning qanday qiymatlarida
3x + y = 1 ½ 2
(k − k − 1)x + 2, 5y = 5
2x + y = −k
tenglamalar sistemasi yagona yechimga ega bo’ladi?
A) k 6= 12 B) k = 9 C) k 6= 19 D) k = 12 sistemaning birorta ham yechimi bo’lmaydi?
a1 b1 A) −2 B) −2 va 3 C) 3 D) 4 va 3
Yechish: 1-qoidaga ko’ra, sistema 6= shartda
a2 b2 Yechish: Sistemaning yechimga ega bo’lmaslik
yagona yechimga ega. Bu shart berilgan sistema sharti 3 − dan
k 4 ½ 2
uchun 6= shartdan iborat. Bu yerdan k 6= 12. k −k−1=5
3 1
Javob: k 6= 12 (A). k 6= −2
66

ni olamiz. Sistema 1− tenglamasining yechimlari 16. (97-9-83) Agar


k1 = −2 va k2 = 3 lardir. Ikkinchi munosabat ½
k 6= −2 dan yechim faqat k = 3 bo’ladi. Javob: x + 3y = 6
k = 3 (C). 2x + ky = 8

9. (98-5-20) a ning qanday qiymatlarida bo’lsa, k ning qanday qiymatida x+y = 2 tenglik
½ o’rinli bo’ladi?
ax − y = 0 A) 0 B) 1 C) 2 D) 4
x + y = 10
4.5.3 Ikkinchi darajali tenglamalar sistemasi
tenglamalar sistemasi yechimga ega bo’lmaydi?
A) −1 B) 2 C) 1 D) −2 1. (97-8-20) Tenglamalar sistemasini yeching.
½
10. (98-10-71) k ning qanday qiymatlarida y+4=2
½ 2 x2 y = −2
(k + k + 1)x + 3y − 6 = 0
x+y+k =0 A) (1; −2) B) (−1; −2)
C) (1; 2) D) (−1; −2) va (1; −2)
sistema birorta ham yechimga ega bo’lmaydi?
A) −2 B) 1 C) −2 va 1 D) 2 va 3 Yechish: Sistemaning 1-tenglamasidan y = −2
ekanligini olamiz va uni 2-tenglamaga qo’yamiz
11. (02-5-10) m ning qanday qiymatlarida
½ x2 · (−2) = −2 ⇐⇒ x2 = 1.
mx + 2y + 4 = 0
2x + my − 8 = 0 Bu chala kvadrat tenglamaning yechimlari x1 =
−1, x2 = 1 lardir. Shunday qilib, sistema (x1 ; y) =
tenglamalar sistemasi yechimga ega emas? (−1; −2) va (x2 ; y) = (1; −2) yechimlarga ega.
A) 4 B) −4 C) 2 D) −2; 2 Javob: (−1; −2) va (1; −2) (D).
12. (99-2-17) a ning qanday qiymatida 2. (96-9-70) Sistemaning yechimini toping.
½ ½ 2
2x + ay = 2 x + y 2 − 2xy = 16
ax + 2y = 3 x + y = −2
tenglamalar sistemasi yechimga ega bo’lmaydi? A) (1; −3) B) (−3; 1)
A) 3 B) ±3 C) 4 D) ±2 C) (0; −2) D) (1; −3) va (−3; 1)
13. (99-1-17) Tenglamalar sistemasi a ning qanday 3. (96-10-20) Sistemaning yechimini toping.
qiymatlarida yechimga ega emas? ½
½ 2 x−y =4
a x + 3y = 3 x2 + y 2 + 2xy = 4
3x + y = 4
√ A) (3; 1) B) (3; −1)
A) ±3 B) ±1 C) ± 3 D) 0 C) (3; −1) va (1; −3) D) (2; −2)
14. (03-10-30) a ning nechta qiymatida 4. (97-12-19) Tenglamalar sistemasini yeching.
½ ½ 2
(a − 2)x + 3y = 5 x − y 2 + 2x + 4 = 0
7x − 18y = 1 x−y =0

tenglamalar sistemasi yechimga ega emas? A) (2; 2) B) (−2; −2) C) (−1; −1) D) (1; 1)
A) 1 B) 2 C) 4 D) ∅
5. (97-2-20) Tenglamalar sistemasini yeching.
15. (97-4-23) Agar ½
½ x+2=0
x + 2y = 2 xy 2 = −8
2x + y = k
A) (−2; −2) B) (−2; 2)
bo’lsa, k ning qanday qiymatida x+y = 2 tenglik C) (−2; 2) va (−2; −2) D) (2; 2)
o’rinli bo’ladi?
A) 2 B) 4 C) 1 D) 5 6. (96-1-19) Sistemaning yechimini toping.
½ 2
Yechish: Sistema tenglamalarini qo’shamiz: x + y 2 − 2xy = 1
3x + 3y = 2 + k ⇐⇒ 3(x + y) = 2 + k. Bu yerdan x+y =3
hamda x + y = 2 ekanligini hisobga olsak, 3 · 2 =
2 + k ni olamiz. Demak, k = 4 ekan. Javob: 4 A) (2; 1) B) (1; 2)
(B). C) (1, 5; 1, 5) D) (2; 1) va (1; 2)
67

7. (96-6-20) Tenglamalar sistemasini yeching. 16. (01-3-33) Sistemadan 3xy ni toping.


½ 2 ½ 2
x − y 2 − 3x = 12 x + y 2 − xy = 1
x−y =0 x + y = −2
A) 1 B) −1 C) 3 D) −3
A) (−4; 4) B) (4; −4) C) (4; 4) D) (−4; −4)
Yechish: Berilgan sistema
8. (01-3-34) Tenglamalar sistemasini yeching. ½ 2
x + y 2 = 1 + xy
½ x + y = −2
x+3=0
xy 2 = −12 sistemaga teng kuchli. Bu sistemaning 2-tenglama-
sini (har ikkala qismini) kvadratga ko’taramiz
A) (−3; 2) B) (−3; −2)
C) (−3; −2), (−3; 2) D) ∅ (x + y)2 = (−2)2 ⇐⇒ x2 + y 2 = 4 − 2xy.
Endi sistemaning 1-tenglamasidan foydalansak 1+
9. (96-7-23) Tenglamalar sistemasi nechta yechimga xy = 4 − 2xy ni olamiz. Bu tenglikdan 3xy = 3
ega? ½ 2 ni olamiz. Javob: 3 (C).
x + y2 = 9
y − x = −3 17. (01-3-32) Sistemadan x ni toping.
½
A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 x+y =6
Yechish: Sistemaning 2-tenglamasidan y = x−3 x2 − y 2 = 12
ni topamiz va uni 1-tenglamaga qo’yamiz A) 4 B) 2 C) 1 D) 3

x2 + (x − 3)2 = 9 ⇐⇒ 2x2 − 6x = 0. 18. (96-3-75) Sistemadan x ni toping.


½
x+y =3
Bu chala kvadrat tenglamaning yechimlari x1 =
x2 − y 2 = 6
0, x2 = 3 lardir. Bu qiymatlarni y = x − 3 ga
qo’yib y1 = −3, y2 = 0 ni olamiz. Demak, sis- A) 1, 5 B) 2, 5 C) 3 D) 1
tema ikkita (x1 , y1 ) = (0, −3) va (x2 , y2 ) = (3, 0)
19. (96-12-73) Sistemani yeching va x · y ning qiyma-
yechimlarga ega. Javob: 2 (B).
tini toping? ½ 2
10. (97-10-23) Tenglamalar sistemasi nechta yechimga x + y2 = 3
ega? x−y =1
½ 2
x + y2 = 4 A) 2 B) 3 C) 1, 5 D) 1
x − y = −2
20. (98-12-64) Agar
A) 4 B) 3 C) 2 D) 1 ½
x+y =3
11. (97-3-23) Tenglamalar sistemasi nechta yechimga x·y =1
ega? ½ 2 bo’lsa, x5 · y + x · y 5 ni hisoblang.
x + y 2 = 25
A) 47 B) 29 C) 51 D) 24
x−y =5
Yechish: x + y = 3, xy = 1 tengliklardan
A) 4 B) 3 C) 2 D) 1
x2 + y 2 = (x + y )2 − 2 xy = 9 − 2 = 7
2 | {z } |{z}
12. (98-12-19) Agar a − b = 12 va −ab + a = 144 3 1
bo’lsa, a ning qiymati qanchaga teng bo’ladi?
ekani kelib chiqadi. Shuning uchun
A) 12 B) −12 C) 36 D) 6
Yechish: 2-tenglikni a(a − b) = 144 shaklda x5 y + xy 5 = xy(x4 + y 4 ) = x4 + y 4 =
yozamiz va a − b = 12 ekanligidan foydalansak = (x2 + y 2 )2 − 2(xy)2 = 72 − 2 = 47
12a = 144 ni olamiz. Bu tenglikning ikkala qis- Javob: 47 (A).
mini 12 bo’lib a = 12 ni olamiz. Javob: 12 (A).
21. (01-4-23) Agar
13. (98-11-60) Agar x2 + y 2 = 281 va x − y = 11 ½
bo’lsa, xy qanchaga teng bo’ladi? x2 − y 2 = 6
A) 80 B) 160 C) −80 D) 40 x+y =1
bo’lsa, x − y ning qiymatini toping.
14. (02-12-30) Agar x2 −4xy+y 2 = 4−2xy va x+y =
A) 1 B) −1 C) 6 D) −6
12 bo’lsa, xy ning qiymatini toping.
A) 32 B) 35 C) 30 D) 34 22. (03-12-3) Sistemadan ab ni toping
½
15. (97-9-67) Agar ab = 9 va 3b = 8c (b 6= 0) bo’lsa, b + a = 18
ac ni hisoblang. a2 + b2 = 170
1 5 4 3
A) 3 B) 3 C) 3 D) 3 A) 45 B) 72 C) 77 D) 80
3 8 9 8

Das könnte Ihnen auch gefallen