NATO
Organizacjô Nordoatlanticczégò Traktatu (ani. North Atlantic Treaty Organization – NATO; fr. Organisation du traité de l’Atlantique nord – OTAN, zwëkòwi NATO abò Zdrëszëna Nordoatlanticczi) – midzënôrodnô organizacjô pòliticzno-wòjskòwô ùsadzonô na mòcë pòdpisano 4 łżëkwiata 1949 r. Traktatu Nordoatlanticczégò, òbrëszny òd 24 zélnika 1949 rokù.
Przédnym cilã jistnieniô NATO w sztóce ùsadzëniô bëłô barń militarnô przed mòżlëwim atakiem ze stronë ZSRR ë jegò satelicczich krajów, òd 1955 rokù zorganizowónëch w strëkturã Warszawsczégò Ukłôdu. Pò rozpôdze Związkù Radzecczégò ë rozrzeszeniu Warszawsczégò Ukłôdu w 1991 rokù, pôłni rolã stabilizacëjną, bierząc sã za dzejania, co barnią przed rozprzestrzenianim sã regionalnëch kònfliktów. Pôłni téż rolã gwaranta bezpiecznoscë bùtnowégò nôleżnikòwich państw. Zdrëszëna òpiéra sã na zasadzë òbronë kòlektiwny, zgódno z jegò spòdlecznim założenim, eż napasc zbrojnô jednégò z nôleżników ùważanô je za atak naprzék wszëtczim nôleżnikom.
Nôleżnicë NATO
[edicëjô | editëjë zdrój]Pòdôwczi
[edicëjô | editëjë zdrój]- Wiéchrzëzna - 25 000 000 km²
- Lëdztwò - 950-980 000 000
- Sedzëba - Bruksela
- Sëła militarnô - 3,4 mln wòjôrzów
- Przédnik - Mark Rutte
Bùtnowé lënczi
[edicëjô | editëjë zdrój]| Organizacjô Nordoatlanticczégò Traktatu | |
|---|---|
| Nôleżnikòwi kraje: Albańskô | Belgijskô | Bùlgarskô | Chòrwackô | Cyper | Czeskô Repùblika | Czôrnogóra | Dëńskô | Estóńskô | Fińskô | Francëjô | Greckô | Irlandëjô | Islandëjô | Italskô | Kanada | Lëtewskô | Luksembùrskô | Łotewskô | Madżarskô | Miemieckô | Néderlandzkô | Nordowô Macedoniô | Norweskô | Pòlskô | Pòrtugalskô | Rumùńskô | Sloweńskô | Słowackô | Szpańskô | Szwedzkô | Tëreckô | Wiôlgô Britanijô | Zjednóné Kraje Americzi | |
| Kandidacë: Bòsnijô ë Hercegòwina | |
