Algoritm
Algoritm — belli bir çeşit meselelerni çezmek ya da esaplavnı yapmaq içün tayin etilgen, açıq añlatılğan amellerniñ soñlu silsilesi.[1] Algoritmler matematika ve informatikada esaplavlar yapmaq ve malümatnı işlemek içün qullanıla.
Esas hususiyetleri
[deñiştir | kodunı deñiştir]Algoritm başlanğıç malümatnı alıp, emirlerge uyğun ameller neticesinde cevap bere. Er bir adımda ne yapılacağı añlayışlı olmalı. Algoritm soñlu sayıda adımnen tamamlanmalı. Onı kompyuter de, emirlerge köre areket etken adam da yerine ketirip ola.
Emirler sadece ardı-ardına becerilmey: belli bir şart yerine kelgende başqa amellerge keçilip ya da bazı ameller tekrarlanıp ola. Bazı algoritmler tesadufiy sayılarnı da qullana.
Yazılışı ve ögrenilmesi
[deñiştir | kodunı deñiştir]Algoritmni adiy til, psevdokod, blok shemasınen ya da programmalav tilinde ifade etmek mümkün. Blok shemasında ameller ve olarnıñ becerilüv sırası şekil ve oqlarnen kösterile. Programmalav tili algoritmni kompyuter yerine ketirip olğan şekilde yazmağa yardım ete.
Bir meseleni türlü algoritmlernen çezmek mümkün. Olarnı teñeştirgende işleme vaqtı ve kerekli afıza miqdarı esapqa alına. İşlenecek malümat çoğalğan sayın bu sarflarnıñ nasıl deñişkeni de ögrenile.
Adınıñ kelişi ve tarihı
[deñiştir | kodunı deñiştir]«Algoritm» sözü IX asır riyaziyatçı Muhammed ibn Musa el-Harezmiy adınıñ latinleştirilgen şeklinden kelip çıqqan. Onıñ esaplav aqqındaki eserleri orta asırlarda latin tiline tercime etilgen.[2]
Algoritmler kompyuterlerden çoq evel qullanıla edi. Qadimiy nümünelerden biri — eki sayınıñ eñ büyük ortaq bölücisini tapmaq içün qullanılğan Evklid algoritmidir.[3]
Menbalar
[deñiştir | kodunı deñiştir]- ↑ Algorithm // Merriam-Webster.
- ↑ Information: A Historical Companion. 2021 senesi. 247-nci saife.
- ↑ The History of Mathematics: A Brief Course. 2005 senesi. 9.1 bölügi. ISBN 9781118460290.