Venezuela

	República Bolivariana de Venezuela ; Republik Volivarian Venezuela
	Banniel
	Ger-stur : Dios y Federación Spagnoleg; "Doue ha Kevread"
	Kan broadel: Gloria al Bravo Pueblo
	Lec'hiadur Venezuela
Kêr-benn; (ha kêr vrasañ)	Caracas
Yezh(où) ofisiel	Spagnoleg
Gouarnamant	Republik kevreadel
- Prezidant	Delcy Rodríguez
Dizalc'hded	diouzh Spagn
- Diskleriet	7 a viz Gouere 1811
- Anavezet	30 a viz Meurzh 1845
Gorread
- Hollad	916,445 km² (33vet)
- Dour (%)	0.32
Poblañs
- istimadur 2008	28,199,822 ()
- niveradeg 2000	169,799,170
- Stankter	30.2/km² (173añ)
PDK (PGP)	2008 (istimadur)
- Hollad	$362.772 miliar (32vet)
- Keidenn	$12,933 (62)
FDD (2007)	0.826 (uhel) (61vet)
Moneiz	Bolivar souveren (VEF)
Gwerzhid-eur	(UTCUTC-4)
Kod kenrouedad	.ve
Kod pellgomz	+58

Venezuela (Republik Volivarian Venezuela ent-ofisiel) zo ur vro e norzh Suamerika, etre Kolombia er c'hornôg, ha Guyana er reter ; er su emañ Brazil hag en norzh ar Mor Karib. Ur republik kevreadel eo, ha Caracas eo ar gêr-benn. Tireoul ha gas a zo stank er vro. Ezel eo eus an ABU, an ABEP hag an ALBA. Astalet eo eus ar Mercosur abaoe 2017.

Istor

Trevadennet e voe an takad gant Bro-Spagn adalek 1522.

Meur a varrad iriennoù oa bet a-enep da zileuridi ar gurunenn spagnolat a-raok brezel an dizalc’houriezh. E dibenn an XVIII^vet kantved hag e deroù an XIXvet kantved e voent levezonet gant ar reveulzioù stadunanat, gall hag haitian. Enkorfañ a rae an danvez harozed da vezañ, un nerzh dishualañ hag an dizalc’houriezh diouzh an trevadennoù spagnolat en Amerika.

Ur vodadenn a voe krouet da heul taol divodañ Vicente Emparan, gouarnour kabiten-di hollek Venezuela, dre hanterouriezh Akta an 19 a viz Ebrel 1810, .

D’ar 5 a viz Gouere 1811 e voe embannet dizalc’hidigezh Venezuela gant ar vro he-unan. Sturier meur an emsav e voe evit sevel ur vroad nevez.

Dont a reas da vezañ ur vro emren e 1830, da vare Simón Bolívar.

Prantadoù diaesterioù a vevas Venezuela en XIXvet kantved, a zisoc’has a-benn ar fin war brasañ tabutoù diabarzh bet anavet gant tud ar vro : « ar brezel kevredadour », anvet ivez « ar brezel bras » (1859-1863). Aroueziañ a ra ar frankizourien takadoù ar c’hafe er reter eus ar vro : ar re-mañ a oa modernoc’h hag e liamm gant ar c’henwerzh etrevroadel. Kevreadelour e oant anvet abalamour ma felle dezho un emrenerezh brasoc’h evit ar proviñsoù, enebet e oant ouzh ar strollad mirelour, tamallet ganto da vezañ aloubet holl bostoù ar gouarnamant hag ar berc’hentiezh font, ha da gilstourm start ouzh nep youl adreizhañ ar vro.

Grevusañ ha gwadekañ brezel diabarzh ar Venezuela e voe abaoe an dizalc’houriezh. Gant 2000 den lazhet e stumm ur gerilha, gant heuliadoù naonegezh ha kleñvedoù, en ur vro gant tost 2 vilion a annezidi.

Gronnet ha stanket e voe eskemmoù porzhioù etrevroadel Venezuela. Feizet e voe ar virourien gant ar gevredourien gant ur c’houst mantrus a dud varv, rivinet penn-da-benn hag an drailh dañvezel. Ar frankizouriezh melen eo anv ar mare da heul ar brezel diabarzh ; gant Antonio Guzman Blanco e voe adreizhet ar vro ha gantañ e voe savet diazezoù ar vro anezho betek bremañ.

Abaoe marv ar prezidant Hugo Chávez e 2013 emañ ar vro o vevañ un enkadenn bolitikel : Nicolás Maduro a oa e penn ar vro a-raok bezañ skrapet gant Stadunaniz e miz Genver 2026.

Armezh

E 2002 e oa Venezuela pevare ezporzhier tireoul ar bed. Ar Stadoù-Unanet a oa unan eus he fratikoù brasañ. E-touez broioù pinvidikañ Suamerika e oa a-raok an drouziwezh armerzhel gant renad Maduro^[2]. En tu all da 1 000 000 % e oa ar monc'hwez e dibenn 2018, pa dizhe 700 % e dibenn 2017 « nemetken ».

"Tost 82% eus Venezueliz a zo paour, en o zouez 53% paour-raz, n'int ket gouest da brenañ boued diazez zoken".
– Un daneveller a-ratozh eus an ABU e miz C'hwevrer 2024 goude bezañ gweladennet ar vro.^[3]

Ur berrentez produioù diazez a zo, da skouer war al laezh, ar c'hig, ar c'hafe, ar riz, an amann, hag ar paper-privezioù, ar produioù yec'hederezh personel, ha louzeier zoken^[4]^[5]. Abalamour da se e rank Venezueliz klask o boued, lostenniñ, hag a-wechoù chom hep prenañ produioù zo^[6]^[7]^[8]^[9]^[10].

Sport

Ar baseball eo ar sport broadel, a-raok ar vell-droad hag ar basketball.

Trec'h e oa ar blenier formulenn 1 Pastor Maldonado e Priz Bras kirri Spagn 2012.

Stadoù Venezuela

Ur republik kevreadel eo Venezuela. Gwelout ar pennad : Stadoù Venezuela.

Liammoù diavaez

Venezuela taolennet gant BBC News.

Daveennoù

↑ ^1,0 ha^1,1 Venezuela. International Monetary Fund. Kavet : 2008-10-09.
↑ Bishop, Holly (27 Jul 2024). Venezuela 'on brink of civil war' as Putin-ally warns of 'BLOODBATH' if he loses crunch vote.
↑ Venezuela's election: More Maduro or a new democratic era? (25 Gouere 2024).
↑ http://acn.com.ve/la-escasez-tambien-frena-tratamientos-contra-cancer/ La escasez también frena tratamientos contra cáncer, economist.com, 25 Eost 2014
↑ "Venezuela sufre escasez de prótesis mamarias" (in es), El Nuevo Herald.
↑ "Why are Venezuelans posting pictures of empty shelves?" (8 January 2015).
↑ "In shortages-hit Venezuela, lining up becomes a profession", Reuters (21 January 2015).
↑ MacDonald, Elizabeth (26 May 2016). "Exclusive: Harrowing Video Shows Starving Venezuelans Eating Garbage, Looting".
↑ Sanchez, Fabiola (8 June 2016). "As hunger mounts, Venezuelans turn to trash for food".
↑ "Mangoes fill the gaps in Venezuela's food crisis" (7 Even 2016).

Stadoù Amerika ar Su

Amerika ar Su

Arc'hantina • Bolivia • Brazil • Chile • Kolombia • Ecuador • Guyana • Panamá • Paraguay • Perou • Surinam • Trinidad ha Tobago • Uruguay • Venezuela

Tiriadoù dalc'het: Georgia ar Su hag Inizi Sandwich ar Su • Gwiana c'hall • Inizi Maloù

Aozadur ar Broioù a Ezporzh Petrol (ABEP pe OPEC)

Aljeria • Angola • Arabia Saoudat • Ecuador • Emirelezhioù Arab Unanet • Iran • Iraq • Koweit • Libia • Nigeria • Qatar • Venezuela

Aozadur ar Stadoù Amerikan

Arc'hantina • Bahamas • Barbados • Belize • Bolivia • Brazil • Chile • Costa Rica • Dominica • Ecuador • Grenada • Guatemala • Guyana • Haiti • Honduras • Kanada • Kolombia • Kuba • Panamá • Paraguay • Perou • Republik Dominikan • Saint Kitts ha Nevis • Saint Lucia • El Salvador • Sant-Visant hag ar Grenadinez • Stadoù-Unanet Amerika • Surinam • Trinidad ha Tobago • Uruguay • Venezuela

[imf2-1] 1,0 ha^1,1 Venezuela. International Monetary Fund. Kavet : 2008-10-09.

[gbnew2024jul-2] Bishop, Holly (27 Jul 2024). Venezuela 'on brink of civil war' as Putin-ally warns of 'BLOODBATH' if he loses crunch vote.

[u571-3] Venezuela's election: More Maduro or a new democratic era? (25 Gouere 2024).

[4] ttps://http://acn.com.ve/la-escasez-tambien-frena-tratamientos-contra-cancer/ La escasez también frena tratamientos contra cáncer, economist.com, 25 Eost 2014

[El_Nuevo_Herald-5] "Venezuela sufre escasez de prótesis mamarias" (in es), El Nuevo Herald.

[:7-6] "Why are Venezuelans posting pictures of empty shelves?" (8 January 2015).

[REUTjan2015-7] "In shortages-hit Venezuela, lining up becomes a profession", Reuters (21 January 2015).

[8] MacDonald, Elizabeth (26 May 2016). "Exclusive: Harrowing Video Shows Starving Venezuelans Eating Garbage, Looting".

[9] Sanchez, Fabiola (8 June 2016). "As hunger mounts, Venezuelans turn to trash for food".

[10] "Mangoes fill the gaps in Venezuela's food crisis" (7 Even 2016).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

g • ka • ke Kevre ar Stadoù Arab
Izili	Aljeria · Arabia Saoudat · Bahrein · Djibouti · Ejipt · Emirelezhioù Arab Unanet · Irak · Jordania · Komorez · Koweit · Liban · Libia · Maouritania · Maroko · Oman · Palestina · Qatar · Siria · Somalia · Soudan · Tunizia · Yemen
Arsellerien	Brazil · Eritrea · India · Venezuela