Capil ka isi

Taiwan

Tumatan Wikipidia Banjar, kindai pangatahuan

Taiwan nang bangaran rasmi ripublik Tiongkok (Hanzi: 中華民國), ialah nagara kasatuan di Asia Timur nang wilayahnya wayahini iya di wilayah Pulau Formosa, Kapulauan Penghu, Kabupatin Kinmen, Kapulauan Lienchiang,[1] wan pulau-pulau halus di sakulilinganya. Kuyaan "Taiwan" rajin dipakai gasan manyambat ka Ripublik Tiongkok di wilayahnya nang wastu mambawa Pulau Formosa wan pulau-pulau halus di sakulilinganya haja. Tagal pulang kuyaan "Tiongkok" labih mangartiakan Ripublik Rakyat Cina, nang manguasai Daratan Cina.

Riwayat bahari

[babak | babak asal-mulanya]

Ripublik Tiongkok surang dimulai di wilayah nang wahini marupakan nagara Tiongkok duwa Mongolia, imbah runtuhnya pamarintahan Dinasti Qing wayah tahun 1912 manjurus ka paampihan pamarintahan Kakaisaran Tiongkok. Pamarintahan sidin di Tiongkok Daratan wan Mongolia ampih wayah tahun 1949 wayah Partai Komunis Tiongkok maambil alih Tiongkok Darat matan pamarintahan Partai Nasionalis Tiongkok (Partai Kuomintang) wan Mongolia mardika.

Pamarintahan pusat Ripublik Tiongkok dipindahakan matan Nanjing, Cina Daratan ka Taipei, Pulau Formosa di mana buhannya manuntut tarus sacara sapihak bahwa buhannya adalah pamarintahan tunggal sakaligus nagara Tiongkok nang sah. Marga Ripublik Tiongkok kada habis dikalahkan, maka Ripublik Tiongkok pahinian disambat nagara sisa (Karajaan bibas Ripublik Tiongkok). Tapi rahatan nang sama, pamarintahan komunis di daratan tanah manggklaim sawagai nagara pangganti Ripublik Tiongkok di samunyaan nagara Tiongkok wan mananggap pamarintahan nasiunalis di Pulau Formosa duwa pulau-pulau sakulilingannya kada sah.

Tumatan pandirian di Tiongkok Daratan wan Mongolia sampai baalih ka Pulau Formosa, Ripublik Tiongkok sudah diugah sawagai produk Partinya Nasionalis, partai politik nang muncul sawagai hasil revolusi nang sudah manantukan nagara ripublik, tagal partai nitu pahinian manjadi partai kadua pangganalnya di Ripublik Tiongkok.

Pamarintahan Ripublik Tiongkok pahinian sudah manakuakan posisinya di Pulau Formosa. Oleh karena itu, bubuhannya kada lagi maminta hak pamarintahan di Cina Daratan. Dewan Undangan Nasional jua sudah manyatujui parubahan konstitusi gasan mambariakan ka panduduk Formosa, Penghu, Kinmen, wan Lienchiang hak tunggal gasan mamarintah ripublik malalui pamilihan, manunjuk presiden wan samunyaan angguta legislatif wan basamaan dalam pamilihan mamerati amandemen konstitusi Ripublik Tiongkok. Hal naya manandakan bahwa pamarintah Ripublik Tiongkok mangakui bahwa hak pamarintahannya dibatasi hanya gasan wilayah nang lain. Reformasi nang dimulai lawan Ripublik Tiongkok di Pulau Formosa di tahun 1980-an wan 1990-an ini sudah mamindahakan Ripublik Tiongkok matan nagara otokrasi ka nagara demokrasi.

Pulau Formosa

[babak | babak asal-mulanya]

Pulau Formosa suah diganai lawan Walanda wayah tahun 1624, imbah nitu diambil alih lawan Cheng Cheng-Kung (Koxinga) wayah tahun 1662, saikung loyalis Dinasti Ming wayah Dinasti Ming kalah di Daratan Cina wan digantiakan lawan Dinasti Qing, wan manunjukakan pamarintahan hanyar lawan ngaran Karajaan Tungning di Pulau Formosa wayah tahun 1662 lawan indung banua Tainan. Karajaan Tungning manggawi sarangkaian operasi malitir wan bausaha gasan maambil pulang Tiongkok Daratan nang sudah dikuasai lawan Dinasti Qing. Dinasti Qing ayungannya maambil pulau ini (Pulau Formosa) matan tangan Karajaan Tungning di bawah pimpinan Admiral Shi Lang sampai Jepang imbah nitu manduduki pulau ngini wayah tahun 1895.

Wilayah Pulau Formosa wan pulau-pulau sakulilingannya nang sacara rasmi marupakan wilayah Ripublik Tiongkok suah jadi jajahan Japang imbah partampuran Tiongkok-Japang wayah 1894-1895, rahatan Daratan Tiongkok masih di bawah Dinasti Qing matan Manchuria nang manuntungakan kamungkaran Tiongkok wan Perjanjian Shimonoseki wayah 1895, sampai akhir zaman partampuran Dunia II wan Pulau Formosa lawan pulau-pulau sakulilingannya diambil alih lawan pamarintahan Ripublik Tiongkok.

Paampihan Dinasti Qing

[babak | babak asal-mulanya]

Ripublik Tiongkok didirikan wayah tahun 1912 imbah revolusi nang dijalanakan lawan Sun Yat-sen, pamimpin panambayan Ripublik Tiongkok, malawan pamarintahan Dinasti Qing. Salain nitu, sasuai lawan tradisi pamarintahan di Cina, tahun pamarintahan diganti jadi tahun 1 ripublik gasan tahun 1912 Masehi. Ripublik Tiongkok baisi baribu-ribu kuta di Nanjing.

Imbah Jepang kalah dalam Partampuran Dunia II, Pulau Formosa wan pulau-pulau sakulilingannya sudah dibariiakan ka Ripublik Tiongkok. Ripublik Tiongkok khususnya di Pulau Formosa dikandaliakan lawan pamarintahan malitir nang korup, imbah nitu kaadaan jadi camuh nang sampai puncaknya wayah Kajadian 228. Kaadaan darurat sudah diulah wayah tahun 1948.

Imbah Partampuran Sadingsanakan Tiongkok

[babak | babak asal-mulanya]

Pas tahun 1949, Ripublik Tiongkok dipimpin lawan Chiang Kai Shek nang baharap nasionalis kalah matan partampuran saudara lawan Partai Komunis Tiongkok dipimpin Mao Zedong wan pamarintahan pusat Ripublik Tiongkok diimpulakan matan Nanjing, Cina Daratan ka Taipei, Pulau Formosa. Mao Zedong imbah nitu memproklamasikan pambangunan nagara hanyar ripublik Rakyat Cina di Beiping, nang imbahtu diubah ngaran jadi Beijing wan ditunjuk sawagai indung banua nagara hanyar.

Rahatan partampuran dingin, Ripublik Tiongkok ditandai sawagai "Tiongkok Demokrasi", duwa marupakan sabantuk lawan komunisme, pahadangan nitu Ripublik Rakyat Tiongkok ditandang sawagai "Tiongkok Habang" atawa "Tiongkok Komunisme". Pamarintahan Ripublik Tiongkok nang sudah ada tumatan tahun 1912 diakui sawagai pamarintahan haja di samunyaan Cina Daratan, Mongolia, duwa Pulau Formosa & pulau-pulau sakulilingannya nang sah lawan PBB wan sapalih ganal nagara sampai tahun 1970-an.

Ripublik Tiongkok tatap di bawah pamarintahan darurat nang diartiakan dalam "Hakatan Darurat Selama Revolusi Komunis", wan pamarintahan satu partai sampai ampat dekade matan 1948 sampai 1987, wayah Presiden Chiang Ching-kuo wan Lee Teng-hui, yaitu presiden panambayan adalah katurunan urang sana asli, secara bertahap melimbarakan wan mendemokrasi sistem pamarintahan.

Pas tahun 2000, Chen Shui-bian matan Partai Demokratik Progresis manang pamilihan presiden wan jadi presiden panambayan Ripublik Tiongkok nang kada tiba matan Partai Kuomintang. Dalam pilpres nang digwai tahun 2004, imbah Kajadian 319 nang terjadi sahari sabalum hari pilpres. Chen wan wakil presiden Annette Lu ditimbak wayah marak di kampanye di kuta Tainan. Chen dilantik ulang sawagai presiden Ripublik Tiongkok lawan kemenangan halus 0,2%. Partai pimpinan Chen jua gagal mangaku dewan majelis lawan mandapatakan mayoritas kursi, wan kalah lawan Partai Nasionalis nang maulah reunifikasi pulang lawan Tiongkok Daratan wayah tahun 2005. Namun, Partai Demokratik Progresis berhasil mandapatakan Dewan Nasional Ripublik Tiongkok.

Ripublik Tiongkok (RT) baisi sistem politik demokrasi lawan bantuk pamarintahan ripublik konstitusional parlementer kesatuan di bawah sistem semi-presidensial.[2]

Pas pamarintahan Partai Nasionalis/Partai Kuomintang (KMT) pindah matan Tiongkok Daratan ka Pulau Formosa wan pulau-pulau sakulilingannya karana kalah dalam partampuran saudara, maka Chiang Kai Shek mangimpulakan sistem pamarintahan darurat lawan dasar tunggal Partai Nasional/Partai Komintang (K MT). Kasus darurat ngini gasan mempersiapkan diri gasan manarik pulang daratan Cina. Dalam situasi ngini, ada penghambat kagiatan pers politik wan pengungkapan oposisi nang bujur-bujur banyak berpengaruh di antara panduduk Pulau Formosa wan pulau-pulau sakulilingannya. Hal ngini tajadi sampai Chiang Kai Shek mati.

Wayah Chiang Ching Kuo wan Lee Teng Hui

[babak | babak asal-mulanya]
  1. ↑ "Taiwan Negara Berdaulat". Daily News Indonesia (dalam bahasa Indonesia). 18 Januari 2020. Diarsipkan dari versi asli tanggal 2022-09-14. Diakses tanggal 7 Juli 2022.
  2. ↑ https://law.unimelb.edu.au/__data/assets/pdf_file/0005/2536547/Taiwan-Chang.pdf