Məzmuna keç

Perimetr

Vikipediya, azad ensiklopediya

Perimetr (yun. περίμετρον — çevrə, yaxud yun. περιμετρέο — ətrafı ölçürəm) — fiqurun sərhəddinin ümumi uzunluğu (əsasən müstəvi üzərində). Uzunluq kəmiyyətləri ilə ölçülür. Perimetrdən tikinti, dizayn, bağçılıq, incəsənət, ərazi idarəetmə kimi olduqca müxtəlif sahələrdə istifadə olunur.[1][2]

Bəzən həndəsi fiqurun sərhədini də perimetr adlandırırlar.

Həndəsi fiqurların perimetr düsturları

[redaktə | vikimətni redaktə et]
həndəsi fiqurdüsturdəyişənlər
çevrə2πr=πdburada r — çevrənin radiusu d isə diametr.
üçbucaqa+b+cburada a, b və c — üçbucağın tərəflərinin uzunluqlarıdır.
kvadrat/romb4aburada a tərəfin uzunluğudur.
düzbucaqlı2(l+w)burada l uzunluq(oturacaq), w isə enidir.
bərabərtərəfli çoxbucaqlın×aburada n tərəflərin sayı, а a isə tərəfinin uzunluğudur.
düzgün çoxbucaqlı2nbsin⁡(πn)burada n tərəflərin sayı, а b isə çoxbucaqlının mərkəzindən bu çoxbucaqlının təpələrindən birinə qədər olan məsafədir.
istənilən çoxbucaqlıa1+a2+a3+⋯+an=∑i=1naiburada ai (i=1,2,3,...,n) bucaqlının tərəflərinin uzunluğudur.
  • Çoxbucaqlının perimetri onun tərəfləri cəminə bərabərdir.
  • dairənin perimetri (onun çevrəsinin uzunluğu)
    P=2πr=πd,-yə bərabərdir, burada π=3.14159… -sabit, r — dairənin radiusu; d — dairənin diametridir.
  • Üçbucaqla əlaqəli düsturlarda (məsələn üçbucağın sahəsinin Heron düsturu ilə hesablanması zamanı) yarımperimetr anlayışından da istifadə edirlər. (Yarımperimetr — perimetrin yarısıdır.)

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  1. ↑ Real-Life Applications of Perimeter. Arxiv surəti 14 iyul 2026 tarixindən Wayback Machine saytında İstifadə tarixi: 6 iyul 2026.
  2. ↑ What is perimeter in maths? Arxiv surəti 10 iyul 2026 tarixindən Wayback Machine saytında İstifadə tarixi: 6 iyul 2026.
  3. ↑ Perimeter. Arxiv surəti 6 iyul 2026 tarixindən Wayback Machine saytında İstifadə tarixi: 6 iyul 2026.