Achu

Achu (kastilla aru: Fruto), panqaran alinakana, puqut manq'anaka.
Taqiman alinakan puqutanakapawa, yaqhipax manq’añ yaqhipax jani manq’añas utjarakiwa, uka puqunakax jaqitak uywatakis utjarakiwa.
Uraq manqhan achurinaka
[trukaña | chimp askichaña]Yaqhip achunakax uraq manqhana puqu.
Uraq manqhan puqurinaka: Ch’uqi, apilla, isañu, ulluku, siwulla, sanawri, juk’ampinaka.
Alin achurinaka
[trukaña | chimp askichaña]Yaqhipast alinak patan puquraki. Ali patan puqurinaka: tunqu, jawasa, tiriwu, chuwi, tunasa, juk’ampinaka.
Jan yapuchat uraq manqhan achurinaka
[trukaña | chimp askichaña]Jani yapuchat uraq manqhan achurinaka: amañuqi, arikuma, yakayaka.
Jan yapuchat ali patan puqurinaka
[trukaña | chimp askichaña]Jani yapuchat ali patan puqurinaka: sank’ayu (aliti? uñakipaña), pasakana, phuskhayllu, ayrampu, yaqhanakampi.
Arsutanaka
[trukaña | chimp askichaña]Anat phaxsin machaq ch’uqix achuqxataynawa.
Kuna pachas jathax satantäta, ayruntät ukat alsusin achux utjxi.
Janiw kuna achus williñäkit jachiriwa, siwa.