跳至內容

Pawli

nani… a masadak Wikipedia
pawli

O naitiraay i fa’edetay a kanatal no Malay ato i ka’amisay no Australia ko Karengawan no pawli, isa’ayaway, latek itini Papua New Guinea ko larengawan nira, caay ho ka kiharen no tamdaw, caay kafangcal ko tatapangan no pawli, caay kafangcal ko kaciheci, caay ho ko mamakaen, o nano mipalomaan to no tamdamdaw, saka ci heci to ko kaliyalaway a pawli. Maedeng ira ko 107 a kitakit to palomaay to pawli. O sakaciheciaw no pawli ko samipalomaay, salongan i malosakeliw, sasaepahen, Beer ano eca malalikot ato misakapahan a pinaloma. I 2013 mihecaan nipalomaan a pawli o saka sepat a kakaenen, aikoray no felac, ^mi ato ’ariray.


Pawli

Musa Paradisiaca

O kakaya’ay a kakaenenay a heci, i kasasiiked no pinalengaw a siiked a fana' i, o kalosa'ay a heci[1]. O pawli i, nani pinapinaay a kasasiiked no tata'angay, cihanaay a pinalengaw i kasasiiked no pawliay a malengaway, o heci nira i, i todong no fafa'ed no pinalengaw a masapolongay a malengaw. I pinapinaay a kitakit i, o nitangtangan a mikaen a tata'angay a pawli i, mapangangan to "Fen-pawli", to sakasasiiked toya marariday a mikaen to heci no pinalengaw anoca o hasatiyamsim, a manga'ayay sa sinta'en a pawli. O katata'ang, o cengel, ato ka'atekak no masamaamaanay a kasasiiked no pawli i, masasiromaromaay, kirami i, mararid i, o masatari'edaway ato maikongay, o heci nira i o maraemihay, adihayay ko tinfen nira. Ano marohem ko podac nira i, manga'ay a masasiromaroma ko cengel. O caayay ko palomaen no tamdaw toya pawli no palapalan i, mimingay ko heci, caay kacaloway a mipodac, sahetoay o sapaloma ko laloma' nira. Caay ka'adihay ko tinfen nira, tada masasiromaay ato i aniniay a 'orip a kakaenen a pawli, o awaayay ko sapaloma a manga'ayay a mipodac a kaen han. Caay ho kapatonek ko kafana' to tatapangan a pipalomaan no tamdaw toya pawli, kirami, o piharateng no alomanay i, itiniay i kafa'edan a pala no 'etal no Malay ato amisan a 'etal no Australia, tinako sa, o Papua New Guinea ko tatapangan. O heci no pawli i, manga'ay a kaen han, ano caay i, o nitangtangan a komaen, manga'ay heca a misa'epah, o papah nira i, manga'ay a sapisanga' to calay. O tapang no pawli i, manga'ay heca a palomaen i lawac no loma' sapisalama a minengneng. I mihecaan no 2018 i, i polong no hekal, pakaalaay to 135 ko kitakit ko mipalomaay to pawli, oya [4] ko tatapangan. i laed no hekal i, o sa'alomanay a nipasadakan a pawli i, pakayraay i 'etal no Latin America ato 'etal no Caribbean, nani mihecaan no 2018 tahira i 2024 mihecaan i, o sa'adihayay a mipasadak to pawli a kitakit i polong no hekal ko Ecuador, oya [5] ko tatapangan. I mihecaan no 2023 i, o polong no nipipawli i polong no hekal i, mata^elifay ko 1.39 'ok a ton, o sakakaay ko nika'adihay no heci i polong no heciay a losay i laed no hekal, oya [6] ko tatapangan. O tatapang ko tosaay a pawlian (oya Musa acuminata ato Musa balbisiana, ano caay i, o nanocamol nira a tosa), sahetoay o nipipaloma no aniniay, manga'ay a kaen han ato awaay ko sapaloma i laloma' nira a pawli. O cecay ko parayray nira, nika madenga no adada no kaliyalaway a papah ko Fayking a mapatay. saka, o pinengneng no mikingkiway to nipipalomaan no pawli i, o mido'edoay to i palaay a pawlian a mipaloma. Pakayra i nipisacamol no tamdaw to sapaloma, misa'adihay to kasasiroma no parayray no pawli, saka kaci'icel nira a mitena' to adada.

O nipaloman ato nipasadakan

Ira ko nisilsilan a sa'osian no cefang no Linhako to Kakaenen ato Kaliomah (FAO) to nipaloman ato nipasadakan to pawli ato ta'angay a pawli no kasakitakit i polong no hekal. O roma a kitakit i, paliyasen nangra ko pisa'osi to pawli ato ta'angay a pawli, kirami, itini i sakakaay ko nipaloman a sepat a kitakit i, Tolo ko kitakit (o India, Cyokoko ato Filipin) ko mapolongay a pisa'osi to pawli ato ta'angay a pawli, saka o polong haca no nipaloman nonian ko sapahapinang to sa'osian no kasakitakit. Mido'edo to sa'osian no nipaloman i 2011 a mihecaan (safacan 1), o India ko sa'adihayay ko nipaloman to pawli a kitakit, pakaalaay to 20% no polong no nipaloman a 1.45 mang a ton. O Uganda ko sakatosa, pakaalaay to 8% no nipaloman, paliyasen no laloma' no kitakit nira ko pisa'osi to pawli ato ta'angay a pawli, Oya ta'angay a pawli i, pakaalaay to 95% no nipaloman no niyah a kitakit, o polong no nipaloman no sakakaay a kitakit i, pakaalaay to tosa no toloay a pala no polong no hekal [注 1]. O sa'osian no nipisadakan (注 2) i, caay kalecad ato i 表1 ko nika mahapinangay, o polong no nipisadakan no kasakitakit to pawli ato ta'angay a pawli i, pakaalaay to 0.18 ca'or a ton, pakaalaay to 12% aca no polong no nipaloman, O satatapangay a lalimaay a kitakit no nipisadakan i, latek pakaalaay to tosa no toloay no polong no nipisadakan, o satatapangay a toloay a kitakit no nipaloman i, awaay ko nika mahapinang nangra i nika silsil no satatapangay a lalimaay a kitakit no nipisadakan. I nikasilsil no nipisadakan i, o nipaloman no Kositadika ato Kwatimala i, awaay i laloma' no satatapangay a mo'etepay a kitakit no hekal, o nipaloman ato nipisadakan no Filiping aca ko malecaday i nikasilsil. O satatapangay a kitakit no nipisadakan a Ekwato i, edeng o 29% no polong no nipisadakan no kasakitakit, o sa'osian no laloma' no kitakit no Ekwato i, mapalasasiromaay a misilsil to pawli ato ta'angay a pawli, i laloma' nonini i, pakaalaay to 93% ko pawli [注 1].

O nika tada marohemay no pawli i, rahaday a malenga ko podac, caay kanga'ay a mamicolo' ato misoped. Orasaka, i latek 70% ato 80% no nikamarohem, langdaw ho ko podac i, ta misatapang to a miala. Orasaka, latek caayay ka ca'oren a komaen konini a losay. O langdaw ho, mangataay a komaen ko nipialaay ho a pawli. Anca micaliw to sapaparohem a sapaiyo tinako o Icin a misa'osi to nikamaroheman [13], oroma i, ira ho ko micaliway to sapaiyo a 2-氯乙基膦酸 (o kafana'an a ngangan i, o "Yisinli") a paparohem [14].

cihareday

Ira ko no wisenso ato cinwiso no pawli, orasaka i laloma' nonini i, rahoday a miala to masamaamaanay a hared. Tada kaadihayay ko cinwiso no pawli, orasaka tada fangcalay a tomayi'. Ano caay pihalafin ko tayi' i laloma' no tina'i' i, ko sakacaay kasadak no saka'adada to ekang, ta manga'ay a mitena' to ‘ekang no tina'i'. Ira ko origo-waneng no pawli, orasaka pakasener to tati'ihay a fayking i laloma' no tina'i'.