Wolga

Wolgarivier
Die Wolga, die langste rivier in Europa. Die Wolga, die langste rivier in Europa.
Die stroomgebied van die Wolga.
Oorsprong	Wolgowerchowje, Twer-oblast (Rusland)
Monding	naby Astrachan, Rusland, in die Kaspiese See
Stroomgebied	Rusland
Lengte	3 531 km (2 194 myl)
Oorspronghoogte	225 m (738 voet)
Mondinghoogte	-28 m (-92 voet)
Gemiddelde afloop	8 060 m³/s (284 636 ft³/s)
Stroomgebiedopp.	1 380 000 km² (532 821 myl²)
Kaart van die Wolga-bekken in Europa.

Die Wolga (Russies: Волга) is die langste rivier in Europa. Dit vloei deur die Europese deel van Rusland en word wyd beskou as die land se nasionale rivier. Van die twintig grootste stede in Rusland is elf in die Wolga se stroomgebied geleë – ook die hoofstad Moskou. Van die wêreld se grootste opgaardamme is aan die rivier geleë.

Die Wolga is 3 531 kilometer lank en het 'n opvanggebied van sowat 1 360 000 km². Dit is ook Europa se grootste rivier wat die gemiddelde afvoer by die delta betref – tussen 8 000 en 8 500 kubieke meter per sekonde – en die langste rivier ter wêreld wat in 'n geslote kom uitmond. Aangesien die Wolga in die Kaspiese See uitmond, wat 'n geslote waterliggaam is, is die rivier nie natuurlik met enige van die wêreld se oseane verbind nie.

Die rivier vloei deur woude, bosstepgebiede en steppes. Die veronderstelde ou Russiese staat, die Roes-Kaganaat, het omstreeks 830 n.C. langs die Wolga ontstaan, en die rivier het histories as 'n belangrike ontmoetingsplek van verskeie Eurasiese beskawings gedien. Die rivier het 'n simboliese betekenis in die Russiese kultuur: die Russiese letterkunde en volksoorlewering noem dit dikwels Wolga-matoesjka (Волга-матушка), "Moeder Wolga".

Name

Die Russiese naam Wolga (Волга) is verwant aan die ou Mari-naam van die rivier: Wolgido, wat “helder” beteken. Die huidige Mari-naam is Joel (Юл), wat “weg” in Tataars beteken. Volgens die Russe is die naam afkomstig van die Slawiese woorde ‘‘wlaga’’ en ‘‘wologa’’ (влага, волога) vir “natheid” of “humiditeit”.

Die antieke en moderne Mordwiense naam vir die rivier, Raf (Рав), kom skynbaar van die antieke Skitiese naam Rha, wat glo verwant is aan die antieke Avestiese en Sanskrit-name Rañha en Rasah vir ’n mitiese rivier wat veronderstel was om om die aarde te vloei. Sommige mense glo die naam vir die Russe self is afgelei van Rasah/Rosah, die Irannese naam van die Wolga. Hierdie Irannese woorde het almal te doen met “dou”, “vloeistof” en “nattigheid”.

Die Skitiese naam vir die Wolga was Rahā, wat letterlik "nattigheid" beteken en verwant is aan die Avestiese naam vir 'n mitiese stroom, Raŋhā, wat uit die Proto-Indo-Europese stam *h₁res- of *h₁ers- afgelei is. Dié naam kan met verskeie Indo-Iranse woorde vergelyk word, soos die Persiese rag ("aar") en die Vediese Sanskrit rasā́ ("dou, vloeistof, sap; 'n mitiese rivier"). Die Skitiese naam oorleef in die moderne Moksja-taal as Raw (Рав).

Die Griekse skrywer Herodotos het twee verdere ou Iranse name vir die Wolga aangeteken: Oaros, wat van die Skitiese *Varu ("breed") afgelei is, en Araxes.

Die Turkiese volke wat langs die rivier gewoon het, het dit vroeër Itil of Atil genoem. In die moderne Turkse tale staan die Wolga bekend as İdel in Tartaars, Atăl in Tsjoewasj, Iźel in Basjkiers, Edıl in Kazaks en İdil in Turks. Dié name gaan terug op die ou Turkse vorm Etil/Ertil, waarvan die oorsprong en betekenis nie duidelik is nie. Die Turkse volke het die Itil se oorsprong met die Kama verbind: 'n linkersytak van die Kama is die Aq Itil ("Wit Itil") genoem, wat by Oefa met die Kara Itil ("Swart Itil") saamvloei. In Asië was die rivier ook onder die Turkse naam Sarı-su ("geel water") bekend, terwyl die Oirate hul eie naam, Ijil mörön, gebruik het.

Beskrywing

Die Wolga is die langste rivier in Europa. Dit behoort tot die geslote kom van die Kaspiese See. Dit ontspring in die Waldai-heuwels noordwes van Moskou en suidoos van Sint Petersburg. Dan vloei dit oos verby die Sterzjmeer, Twer, Doebna, Ribinsk, Jaroslawl, Nizjni Nowgorod en Kazan. Daarna draai dit suid en vloei verby Oeljanofsk, Toljatti, Samara, Saratof en Wolgograd tot in die Kaspiese See onder Astrachan.

Op sy mees strategiese punt draai dit in die rigting van die Don ("die groot draai"), waar die twee riviere op hul naaste sowat 60 kilometer van mekaar af is en vandag deur die Wolga–Don-kanaal verbind word. Wolgograd, voorheen Stalingrad, is hier geleë.

Die Wolga het baie sytakke, waarvan die Kama, Oka, Wetloega en Soera die belangrikstes is. Die Wolga en sy sytakke vloei deur ’n gebied van sowat 1,35 miljoen vierkante kilometer in die digsbevolkte dele van Rusland. Die Wolgadelta is sowat 160 kilometer lank en sluit tot 500 kanale en kleiner riviere in. Die grootste deel van die rivier is in die winter sowat drie maande lank gevries.

Die Wolga verskaf water aan die grootste deel van Wes-Rusland. Sy talle groot opgaardamme verskaf besproeiing en waterkrag. Met sy begaanbare kanale verbind dit Moskou aan die Witsee, Oossee, Kaspiese See, See van Azof en die Swartsee. Hoë vlakke van chemiese besoedeling is tans rede tot kommer.

Die vrugbare riviervallei verskaf groot hoeveelhede graan en is ook vol minerale. Dit is die kern van ’n groot petroleumnywerheid. Ander minerale sluit in gas, sout en potas. Hengel is gewild en Astrachan is die kern van die kaviaarnywerheid.

Die Wolgadelta soos gesien vanaf die Internasionale Ruimtestasie.

Hoewel die Wolga die langste rivier in Europa is en sy opvanggebied byna heeltemal binne Rusland lê, is die langste rivier in Rusland self die Ob–Irtisj-stelsel. Die bron van die Wolga lê in die dorpie Wolgowerchowje in die Twer-oblast, in die Waldai-heuwels op sowat 225 meter bo seevlak, en die rivier mond 28 meter onder seevlak in die Kaspiese See uit – die grootste hoogteverskil verklaar waarom die stroom oor die grootste deel van sy loop stadig en breed is.

Die Wolgadelta, met 'n lengte van sowat 160 kilometer en tot 500 kanale en kleiner riviere, is die grootste estuarium in Europa en die enigste plek in Rusland waar pelikane, flaminke en lotusblomme aangetref word.

Die Wolga-bekken dien ook as 'n belangrike invalsroete vir waterorganismes. Onlangse studies dui daarop dat die aandeel uitheemse vissoorte in die totale vangs sterk oor die bekken wissel en in die Saratof- en Koeibisjef-opgaardamme 36 tot 47 persent bereik. 'n Tweerigting- maar ongelyke uitbreiding word waargeneem: "suidelike" Ponto-Kaspiese soorte beweeg aktief noordwaarts in die reeks opgaardamme in, terwyl "noordelike" soorte se verspreidingsgebied krimp, vermoedelik weens klimaatsverwarming en stygende watertemperature.

Die grootste stede aan die Wolga

• Nizjni Nowgorod
• Kazan
• Samara
• Wolgograd
• Saratof
• Toljatti
• Oeljanofsk
• Jaroslawl
• Astrachan
• Tsjeboksari
• Twer

Sytakke (van stroomaf tot stroomop)

Rzjef is aan die bopunt van die Wolga geleë (foto uit c. 1910).

• Achtoebarivier (naby Wolzjski) – eintlik ’n afsplitsing van die Wolga eerder as ’n sytak
• Samararivier (in Samara)
• Kamarivier (suid van Kazan)
• Kazankarivier (in Kazan)
• Swijagarivier (wes van Kazan)
• Wetloegarivier (naby Kozmodemjansk)
• Soerarivier (in Wasilsoersk)
• Kerzjenetsrivier (naby Liskowo)
• Okarivier (in Nizjni Nowgorod)
• Oezolarivier (naby Balachna)
• Oenzjarivier (naby Joerjewets, Iwanowo-oblast)
• Kostromarivier (in Kostroma)
• Kotoroslrivier (in Jaroslawl)
• Sjeksnarivier (in Tsjerepowets)
• Mologarivier (naby Wesjegonsk)
• Kasjinkarivier (naby Kaljazin)
• Nerlrivier (naby Kaljazin)
• Medweditsarivier (naby Kimri)
• Doebnarivier (in Doebna)
• Sjosjarivier (naby Konakowo)
• Twertsarivier (in Twer)
• Wazowzarivier (in Zoebtsof)
• Selizjarofkarivier (in Selizjarowo)

Opgaardamme (stroomaf tot stroomop)

’n Paar groot waterkragdamme is in die Sowjettyd in die Wolga gebou. Hulle is:

• Iwankowo-opgaardam
• Oeglitsj-opgaardam
• Ribinsk-opgaardam
• Gorki-opgaardam
• Tsjeboksari-opgaardam
• Koeibisjef-opgaardam – die dam met die grootste oppervlak in Europa
• Saratof-opgaardam
• Wolgograd-opgaardam

Die Wolga–Kama-reeks

Die damme op die Wolga en die Kama vorm saam die Wolga–Kama-reeks, een van die grootste waterkragstelsels ter wêreld. Die bou daarvan het in 1937 met die Iwankowo-opgaardam begin en is deur die Tweede Wêreldoorlog onderbreek: die Oeglitsj- en Ribinsk-damme is eers in die 1940's en 1950's voltooi, die Koeibisjef-dam in Mei 1957, die Wolgograd-dam in 1960 en die Saratof-dam in 1968, terwyl die Tsjeboksari-dam die reeks in 1981 voltooi het.

Die reeks het die Wolga in 'n ketting stuwaters omskep en die rivier se natuurlike lentevloed byna heeltemal uitgewis. Dit het die skeepvaart en die kragvoorsiening baie verbeter, maar teen 'n hoë prys: die stuwaters het uitgestrekte laagliggende landbougrond, woude en dorpe onder water gesit, die vloedvlaktes wat die visse laat kuit het, vernietig en die vervoer van sediment en nutriënte na die Kaspiese See onderbreek.

Die sytakkestelsel

Die Wolga se belangrikste sytak is die Kama, wat by die Koeibisjef-opgaardam suid van Kazan aansluit. By die samevloeiing dra die Kama byna soveel water as die Wolga self, en party geograwe – en die Turkse volke van die streek – het die Kama daarom histories as die eintlike bolope van die rivier beskou. Die tweede grootste sytak is die Oka, wat by Nizjni Nowgorod aansluit en die water van die Moskou-streek – ook dié van die Moskwarivier – aandra; die res van die grootste sytakke, waaronder die Wetloega en die Soera, kom van die woudgebiede in die noorde.

Die Wolga en sy sytakke vorm saam die Wolga-rivierstelsel, wat 'n gebied van sowat 1,35 miljoen vierkante kilometer dreineer – ongeveer 'n derde van die Europese deel van Rusland. Dié uitgestrekte stelsel het die rivier sedert die middeleeue tot 'n natuurlike hoofweg tussen die noordelike woude en die suidelike steppes gemaak.

Hidrologie

Die bo-Wolga naby Staritsa, gefotografeer in 1912.

Die Wolga word deur drie bronne gevoed: smeltwater van sneeu, wat sowat 60 persent van die jaarlikse afvoer verskaf, grondwater (sowat 30 persent) en reënwater (sowat 10 persent). Die natuurlike, ongereguleerde stelsel is dus deur 'n hoë lentevloed gekenmerk. Voor die rivier deur opgaardamme gereguleer is, het die jaarlikse skommeling in die watervlak op die bo-Wolga tussen 7 en 11 meter, op die middel-Wolga tussen 12 en 14 meter en op die benede-Wolga tussen 3 en 15 meter gewissel.

Sedert die bou van die Wolga–Kama-reeks opgaardamme is dié natuurlike vloedpuls byna heeltemal uitgewis, en die rivier is vandag in baie opsigte eerder 'n ketting groot mere as 'n vloeiende stroom. Die grootste deel van die rivier is elke jaar sowat drie maande lank gevries, en die ysbedekking het 'n groot uitwerking op die skeepvaart, wat gewoonlik van November tot April stilstaan.

Brûe en oorgange

Die Saratof-brug oor die Wolga in die nag.

Die Wolga is oor sy hele loop lank 'n hindernis vir die vervoer oos-wes gewees, en die brûe daaroor is van die grootste bouwerke in Rusland. Die Presidentsbrug by Oeljanofsk, wat op 24 November 2009 geopen is, is met 'n lengte van 5,825 kilometer – of 12,98 kilometer as die aansluitpaaie ingesluit word – die tweede langste brug in Rusland en een van die langstes in Europa. Dit het 25 oorspanne van 221 meter elk en 'n kapasiteit van meer as 40 000 voertuie per dag. Die brug is gebou omdat die ou Oeljanofsk-brug, wat tussen 1913 en 1916 opgerig is, nie meer die groeiende verkeer kon hanteer nie.

Verder stroomaf en stroomop is daar onder meer die Saratof-brug, die Stroomboonste Wolga-brug by Twer en die Kostroma-spoorbrug, en die krone van verskeie damme dien self as padoorgange. Waar daar geen brug is nie, word veerbote gebruik, en in die winter word ystrekke op party plekke as tydelike paaie oor die bevrore rivier ingerig.

Geskiedenis

Baie Ortodokse heiligdomme en kloosters staan langs die oewers van die Wolga.

Die Wolga–Oka-gebied is minstens 9 000 jaar lank bewoon en het 'n bedryf onderhou wat pyl- en spiespunte, dolke, jagmesse en priemme uit been en horing gemaak het; die makers het ook plaaslike kwarts en ingevoerde vuursteen gebruik.

Gedurende die klassieke oudheid het die Wolga die grens gevorm tussen die gebiede van die Kimmeriërs in die Kaukasiese steppe en die Skitiërs in die Kaspiese steppe. Nadat die Skitiërs weswaarts getrek het en die Kimmeriërs verdring het, het die rivier die grens tussen die Skitiërs en die Massagete geword. Tussen die 6de en die 8de eeu het die Alane hulle in die middel-Wolga-gebied en in die steppes van die suide van Rusland gevestig.

Die gebied om die Wolga is in die eerste millennium n.C. bewoon deur die Slawiese stamme van die Wjatitsje en die Boezjane, en deur Finno-Oegriese, Skandinawiese, Baltiese, Hunniese en Turkse volke. Die rivier het ook 'n belangrike rol in die handel van die Bisantynse Ryk gespeel. Tussen die 2de en die 5de eeu was Baltiese volke wyd oor die huidige Europese Rusland versprei, van die Sozj-rivier tot by die huidige Moskou, en het hulle met die Oos-Slawe vermeng. In die laat 8ste eeu word die Roes-Kaganaat in verskeie noordelike en oosterse bronne aangeteken, en die Wolga was een van die hoofriviere van dié kultuur.

Ilja Repin se skildery Skuitslepers aan die Wolga (1870–1873).

Die magtige staat Wolga-Bulgarye het gefloreer waar die Kama by die Wolga aansluit, terwyl Chasarye die benedeloop van die rivier beheer het. Die rivier het as 'n belangrike handelsroete gedien wat Skandinawië en die Finniese gebiede met die Slawiese stamme en met die Turkse, Germaanse en ander volke van die ou Roes verbind het, en Wolga-Bulgarye met Chasarye, Persië en die Arabiese wêreld.

Van die oudheid tot die Russiese verowering

Daar word wyd geglo dat die laer deel van die Wolga die bakermat van die Proto-Indo-Europese beskawing was. Die Skitiërs is in die eerste millennium na Christus vervang deur die Hunne en ander Turkiese volke. Die antieke geleerde Ptolemeus van Alexandrië noem die Laer-Wolga in sy Geografie (Boek 5, hoofstuk 8, 2de Kaart van Asië). Hy noem dit die Rha, die Skitiese naam. Ptolemeus het geglo dat die Don en die Wolga dieselfde bolope deel, wat volgens hom uit die Hiperboreïese Berge gevloei het.

Die rivierkom het dus ’n belangrike rol gespeel in die trek van volke van Asië na Europa. Stede aan die Wolga soos Atil, Saqsin en Sarai was van die grootstes in die Middeleeue. Die rivier was ’n belangrike handelsroete wat Skandinawië, die Roesvolk en Wolga-Bulgarye verbind het met Chasarye en Persië.

Die Chasare is deur die Kiptsjakke, Kimeks en Mongole vervang, wat die Goue Horde aan die Laer-Wolga gestig het. Later het hul ryk opgebreek in die Khanaat van Kazan en die Khanaat van Astrachan, wat albei in die 16de eeu deur die Russe verower is. Die Russe se groot liefde vir die Wolga kan gesien word in hul kultuur en letterkunde – al sedert die 12de eeu (bv. Die Verhaal van Igor se Veldtog). Die Lied van die Wolga-bootsmanne is een van die talle liedere wat oor Rusland se nasionale rivier gaan.

Die bou van Sowjet-damme het dikwels die verpligte verskuiwing van groot getalle mense tot gevolg gehad, sowel as die verwoesting van hul historiese erfenisse. So is die dorp Mologa oorstroom om die Ribinsk-opgaardam te bou, en vir die bou van die Oeglitsj-opgaardam is verskeie kloosters met geboue wat uit die 15de en 16de eeu dateer, oorstroom. In sulke gevalle was die ekologiese en kulturele skade veel groter as die ekonomiese voordele.

Die Russiese Burgeroorlog

Tydens die Russiese burgeroorlog het albei kante oorlogskepe op die Wolga ontplooi. Die Rooi Wolga-flottielje het in 1918 daaraan deelgeneem om die Wittes ooswaarts te verdryf, van die middel-Wolga by Kazan na die Kama en uiteindelik tot by Oefa aan die Belaja. Josef Stalin het gedurende die burgeroorlog beveel dat verskeie militêre spesialiste op 'n aak in die Wolga aangehou word, en 'n drywende gevangenis waarin offisiere omgekom het, is laat sink.

Die Slag van Stalingrad

Tydens die Tweede Wêreldoorlog was die stad in “die groot draai” van die Wolga, tans Wolgograd, die terrein van die Slag van Stalingrad, een van die bloedigste gevegte in menseheugenis toe die Sowjetunie en Duitsland geveg het om toegang tot die rivier. Die Wolga was toe en is steeds ’n belangrike vervoerroete tussen Rusland en die Kaspiese See en bied toegang tot die olievelde van die Absjeron-halfeiland.

Hitler het beplan om die toegang tot die oliebronne van Azerbeidjan te gebruik om Duitsland se verdere veroweringe aan te dryf. Daarby sou die kant wat albei oewers van die rivier beheer, magte oor die rivier kon beweeg om die vyand se versterkings aan die ander kant te verslaan. Deur die rivier in te neem sou Hitler se Duitsland voorrade, gewere en manne na die noorde van Rusland kon beweeg en terselfdertyd dié vervoerroete permanent vir die Sowjetunie kon afsluit, wat sy toegang tot olie en tot voorrade langs die Persiese korridor sou belemmer.

Om dié rede is talle amfibiese aanvalle uitgevoer in 'n poging om die ander kant van die oewers te verdryf. In dié gevegte was die Sowjetunie hoofsaaklik die aanvallende kant en die Duitse troepe meer verdedigend, hoewel 'n groot deel van die stryd hand-tot-hand-geveg was sonder 'n duidelike aanvallende of verdedigende kant.

Bevolkingsgroepe

Die Wolga in die Zjigoeli-berge.

Baie verskillende bevolkingsgroepe het aan die Wolga gewoon. Onder die eerste wat langs die bo-Wolga aangeteken is, was die Finniese Mari- en Merja-volke, terwyl die Iranse Sarmate van sowat 200 v.C. af die steppegedeeltes bewoon het. Sedert die oudheid – nog voordat die Roes-state ontwikkel het – was die rivier 'n belangrike handelsroete waar nie net Slawiese, Turkse en Finniese volke gewoon het nie, maar waar die Arabiese wêreld van die Midde-Ooste ook deur die handel met die Warangiese volke van die noorde in aanraking gekom het.

In die 8ste en 9de eeu het die kolonisasie uit Kiëf-Roes begin. Slawe uit Kiëf-Roes het die Christendom na die bo-Wolga gebring, en 'n deel van die nie-Slawiese plaaslike bevolking het dit aanvaar en geleidelik Oos-Slawe geword, terwyl die res van die Mari verder ooswaarts landinwaarts getrek het. In die loop van etlike eeue het die Slawe die inheemse Finniese bevolkings – soos die Merja, die Mesjtsjera en die Moroma – geassimileer. Die Finniese volke van die middel-Wolga wat oorleef het, is die Mari, die Erzja en die Moksja.

Naas die Hunne het die vroegste Turkse stamme in die 7de eeu aangekom en 'n deel van die Finno-Oegriese en Indo-Europese bevolking van die middel- en benede-Wolga geassimileer. Die Christelike Tsjoewasj en die Moslem-Wolgatatare is afstammelinge van die bevolking van die middeleeuse Wolga-Bulgarye, terwyl 'n verdere Turkse groep, die Nogai, vroeër die steppes van die benede-Wolga bewoon het.

Die Wolga-Duitsers

Die Wolga-gebied is die tuiste van 'n Duitse minderheid, die Wolga-Duitsers. Katharina die Grote het in 1763 'n manifes uitgevaardig wat alle buitelanders uitgenooi het om die gebied te kom bewoon en hulle talle aansporings gebied het – deels om die gebied te ontwikkel en deels om 'n buffersone te skep. Weens die toestande in die Duitse gebiede het Duitsers in die grootste getalle gereageer, en onder die Sowjetunie is 'n deel van die streek in die Wolga-Duitse Outonome Sosialistiese Sowjetrepubliek omskep.

Op 28 Augustus 1941, ná die Duitse inval in die Sowjetunie, het Josef Stalin 'n dekreet "oor die hervestiging van Duitsers wat in die Wolga-gebied woon" laat aanneem. Die sowat 400 000 oorblywende Wolga-Duitsers is van gesamentlike samewerking met die vyand beskuldig, na Siberië en Sentraal-Asië gedeporteer en in werkkampe van die "arbeidsleër" gedwing, waar duisende van hulle gesterf het. Hulle is in 1964 amptelik van die beskuldiging vrygespreek, hoewel met beperkings, en die reisvryheid wat in 1972 toegestaan is, het 'n terugkeer na die Wolga toegelaat maar uitdruklik nie na die nedersettings waar hulle voor die deportasie gewoon het nie – dit het eers ná die ontbinding van die Sowjetunie moontlik geword.

Ekonomiese belang

Die Wolga by Wolgograd.

Die agt opgaardamme op die Wolga self, saam met dié op die Kama, vorm een van die grootste waterkragstelsels in Europa en verskaf sowel elektrisiteit as besproeiingswater vir die droër suidelike streke. Die Koeibisjef-opgaardam is die grootste in Europa wat oppervlak betref.

Die vrugbare riviervallei lewer groot hoeveelhede koring en ander landbouprodukte, en die bekken is ryk aan minerale. 'n Aansienlike petroleumbedryf is op die Wolga-vallei gesentreer, en ander hulpbronne sluit aardgas, sout en potas in. Astrachan in die delta is die middelpunt van die kaviaarbedryf, en hengel is 'n gewilde tydverdryf langs die hele rivier.

Elf van die twintig grootste stede in Rusland lê in die Wolga se stroomgebied, en 'n groot deel van die land se swaarindustrie – veral die motorbedryf by Toljatti en Nizjni Nowgorod – is aan die rivier of sy sytakke geleë. Die rivier bly ook 'n belangrike vervoerroete tussen sentrale Rusland en die Kaspiese See.

Ekologie en omgewing

Die reeks damme wat in die Sowjet-tydperk gebou is, het die Wolga se ekologie diep verander. Die grootste enkele uitwerking was op die steurvisse van die Kaspiese See, wat die rivier opgeswem het om te kuit. Die Wolgograd-dam alleen het sowat 80 persent van die Kaspiese belugasteur se broeigebied afgesluit en die kuitplekke van die steure van 3 600 hektaar tot slegs 430 hektaar verminder. Saam met oorbevissing, waterbesoedeling en wydverspreide onwettige visvangs het dit tot 'n ineenstorting van die steurbevolkings gelei: die kommersiële vangs in die noorde van die Kaspiese See het van 2 650 ton in die 1970's tot 460 ton in 1993 gedaal, en die belugasteur word vandag as krities bedreig geklassifiseer. Sowat 96 persent van die belugasteure in die Wolga is teenwoordig uit brouerye afkomstig.

Hoë vlakke van chemiese besoedeling – uit die swaarindustrie, die petroleumbedryf en die stede langs die oewers – het die rivier en sy habitatte ook nadelig geraak. Die Wolgadelta en die noordelike Kaspiese See bly nietemin belangrike visvanggebiede, en 'n groot deel van die delta is as 'n natuurreservaat beskerm.

Skeepvaart

'n Passasierskip op die Ribinsk-opgaardam.

Die Wolga is tydens Josef Stalin se industrialisasie met die bou van reusedamme vir die skeepvaart verbreed, en is van groot belang vir die binnelandse skeepvaart en vervoer in Rusland: al die damme in die rivier het groot dubbelsluise, sodat vaartuie van aansienlike afmetings van die Kaspiese See tot byna by die bopunt van die rivier kan vaar.

Verbindings met die Don en die Swartsee is deur die Wolga–Don-kanaal moontlik, dié met die meer in die noorde (Ladogameer en Onegameer), Sint Petersburg en die Oossee deur die Wolga–Oossee-waterweg, en die handel met Moskou deur die Moskou-kanaal wat die Wolga met die Moskwarivier verbind. Dié infrastruktuur is vir betreklik groot vaartuie ontwerp – die sluise op die Wolga is 290 by 30 meter – en strek oor duisende kilometer. 'n Aantal maatskappye wat vroeër staatsbeheerd was maar nou meestal geprivatiseer is, bedryf passasiers- en vragskepe op die rivier.

Sedert die latere Sowjet-tydperk is graan en olie van die grootste vragte wat op die Wolga vervoer word. Toegang tot die Russiese waterweë is tot onlangs slegs op 'n baie beperkte skaal aan buitelandse vaartuie toegestaan.

Die kanaalstelsel

Drie groot kanale bind die Wolga aan die res van die Russiese waterwegnetwerk. Die Moskou-kanaal, wat in 1937 voltooi is, verbind die Wolga met die Moskwarivier en dus met die hoofstad, wat daarmee 'n hawe geword het wat vyf seë bedien. Die Wolga–Don-kanaal, in 1952 geopen, oorbrug die sowat 100 kilometer tussen die groot draai van die Wolga by Wolgograd en die Don, en gee die rivier so toegang tot die See van Azof en die Swartsee. Die Wolga–Oossee-waterweg, wat op die ou Mariinsk-kanaalstelsel voortbou en in 1964 in sy huidige vorm voltooi is, loop deur die Onegameer en die Ladogameer na Sint Petersburg en die Oossee, terwyl die Witsee–Oossee-kanaal die verbinding verder na die Witsee voortsit.

Danksy dié stelsel kan vaartuie van die Kaspiese See tot by die Oossee en die Witsee vaar sonder om die oop see te betree, en Moskou – wat sowat 500 kilometer van die naaste see af lê – is met vyf seë verbind. Die kanale is egter, soos die rivier self, in die winter vir etlike maande onbruikbaar.

Toerisme

Die Wolga is een van Rusland se belangrikste toeristeroetes. Passasierskepe vaar in die somermaande tussen Moskou, Sint Petersburg en Astrachan en stop by die historiese stede en kloosters langs die oewers – onder meer die middeleeuse kremlin van Kazan, die Wolga se sogenaamde "Goue Ring" van ou Russiese stede soos Jaroslawl en Kostroma, en die slagveld en gedenkterrein by Wolgograd. Die delta by Astrachan trek besoekers wat op hengel en voëlkyk uit is, aangesien dit een van die rykste voëlgebiede van Europa is.

Die Wolga in die kultuur

Op sommige plekke het die Wolga 'n klipperige westelike oewer.

Die Wolga kom wyd in die Russiese kuns en letterkunde voor. Onder die letterkundige werke wat om die rivier draai, is die dramas Sonder 'n bruidskat en Die storm van Aleksandr Ostrowski, die romans In die woude en Op die heuwels van Pawel Melnikof, die toneelstukke Jegor Boelitsjof en ander en Dostigajef en ander van Maksim Gorki, die gedig "Aan die Wolga" van Nikolaj Nekrasof, en die roman Die afgrond van Iwan Gontsjarof.

Ilja Repin se skildery Skuitslepers aan die Wolga (1870–1873), wat 'n span uitgeputte mans wys wat 'n skuit teen die stroom op sleep, is een van die bekendste werke van die Russiese realisme en is 'n blywende beeld van die swaarkry van die arbeiders aan die rivier geword.

In die film het die Sowjet-blyspel Wolga-Wolga van 1938, geregisseer deur Grigori Aleksandrof, groot gewildheid geniet, en Grusame romanse (1984) van Eldar Rjazanof is 'n verwerking van Ostrowski se Sonder 'n bruidskat. In die musiek is "Die Lied van die Wolga-bootsmanne" wêreldwyd bekend.

Verwysings

Hierdie artikel is merendeels vanaf die Engelse Wikipedia-artikel en:Volga River vertaal

Eksterne skakels

• Inligting en ’n kaart van die Wolga Geargiveer 24 September 2005 op Wayback Machine
• Wolga-delta uit die ruimte gesien
• Foto’s
• Hengel in die Wolga (Russies)
• Tonele vanaf die Wolga (Engels, Russies) Geargiveer 24 November 2011 op Wayback Machine